Connect with Us

QUINT i bën thirrje Kosovës e Serbisë të rinisin dialogun

Bota

QUINT i bën thirrje Kosovës e Serbisë të rinisin dialogun

Publikuar

-

Ambasadorët e QUINT-it i kërkojnë Kosovës heqjen e taksave të vendosura ndaj Serbisë, kurse nga Serbia kërkojnë ndërprerjen e fushatës kundër Kosovës për heqjen e njohjeve.

Ambasadat e vendeve më të indutrializuara në Kosovë, ajo e SHBA, Francës, Gjermanisë, Italisë dhe Mbretërisë së Bashkuar i bëjnë thirrje Kosovës dhe Serbisë të rinisin dialogun për normalizimin e marrëdhënieve dhe të arrijnë një marrëveshje ligjërisht të obligueshme që do të kontribuonte edhe në stabilizimin e rajonit. Vendet e QUINT-it kërkojnë nga Kosova dhe Serbia që të shmangin çdo veprim që pengon arritjen e një marrëveshje përfundimtare.

“Qeveritë e Francës, Gjermanisë, Italisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës janë të bashkuara në qëllimin për të parë normalizimin e plotë të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë përmes arritjes së një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse, politikisht të qëndrueshme dhe ligjërisht detyruese që i kontribuon stabilitetit rajonal”, thuhet në deklaratën e QUINT-it.

Të mbyllen konfliktet e viteve 90-të në emër të së ardhmes

Sipas ambasadave perëndimore gjendja e status quo-së e pengon përparimin e Kosovës dhe Serbisë në rrugën drejt Bashkimit Evropian dhe thjesht ajo nuk është e qëndrueshme. Në deklaratë kërkohet që të përmbyllen konfliktet e viteve 90-të dhe të ofrohet një e ardhme e sigurt dhe e begatshme për qytetarët e Kosovës dhe të Serbisë duke negociuar në mirëbesim një marrëveshje që mund ta mbështesin të dy palët.

“I bëjmë thirrje Kosovës dhe Serbisë që menjëherë të rifillojnë dialogun e udhëhequr nga BE-ja dhe kërkojmë nga të dy palët të shmangin veprime që do të pengonin një marrëveshje përfundimtare, e cila është e nevojshme për të dy vendet për të arritur integrim më të madh euro-atlantik dhe përfitimet përcjellëse”, thuhet në deklaratë.

Kosovo Parlamentsgebäude (DW/B. Shehu)

“Ne jemi të gatshëm të forcojmë rolin tonë në këtë proces në përkrahje të Përfaqësuesit të Lartë të BE-së, por mund ta bëjmë një gjë të tillë vetëm, kur ju të jepni shenja të gatishmërisë për kompromis, për heqjen e pengesave dhe rifillimin e bisedimeve. Për Kosovën, kjo nënkupton heqjen e taksave të vendosura ndaj Serbisë. Për Serbinë, kjo nënkupton ndërprerjen e fushatës për heqjen e njohjeve kundër Kosovës”, thuhet në deklaratën e QUINT-it.

Kosova para zgjedhjeve të jashtëzakonshme

Kosova dhe Serbia ka disa muaj që kanë ndërprerë dialogun. Aktiviteti diplomatik i Serbisë kundër Kosovës dhe si kundërpërgjigje e kësaj, vendosja e taksës nga qeveria e Kosovës ndaj produkteve të Serbisë, janë dy faktorët që bënë që të ndërpritet ky dialog. Shkak i këtyre zhvillimeve u anulua edhe takimi i Parisit (vazhdimësi e Samitit të Berlinit), që duhej të mbahej me (01.07) në Paris dhe ku do të flitej vetëm për mundësinë e arritjes së një marrëveshje Kosovë-Serbi që do të përmirësonte raportet ndërmjet dy vendeve.

Kosova në këtë fazë po përgatitet për të hyrë në zgjedhje të jashtëzakonshme pas dorëheqjes së kryeministrit, Ramush Haradinaj. E për datën 22 gusht kryesia e Parlamentit të Kosovës ka vendosur që të mbahet një seancë për shpërndarjen e parlamentit të Kosovës. Pas kësaj, zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare duhet të mbahen më së largu 45 ditë pas shpalljes së tyre./dw/

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Konfliktet e vjetra ballkanike, po vonojnë anëtarësimin e rajonit në BE

Publikuar

-

Nga

Nga Bojan Stojkovski “Foreign Policy”

Mosmarrëveshjet historike midis kombeve të Ballkanit, zgjidhen rrallë një herë e përgjithmonë. Në shumicën e rasteve, vendet e interesuara ose propozojnë zgjidhje të përkohshme, për t’i çuar ato më vonë në arbitrazhin ndërkombëtar, ose zgjedhin t’i shpërfillin ato plotësisht, duke iu përmbajtur versionit të tyre të ngjarjeve, siç ndodh me Turqinë dhe Greqinë mbi çështjen e Qipros së Veriut.

Disa nga këto mosmarrëveshje, janë më shumë se njëshekullore. Të tjerat u përkasin luftërave jugosllave të viteve 1990. Gjithsesi, vitet e fundit ka pasur një stimul të madh, që i tundon këto vende të zgjidhin mosmarrëveshje të tilla:perspektiva e anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Deri më tani, vetëm Sllovenia dhe Kroacia kanë pasur sukses në këtë drejtim. Vendet e tjera, janë ende shumë larg arritjes së një konsensusi, siç janë Turqia dhe Shqipëria.

Bashkimi Evropian, është perceptuar si “Toka e Premtuar” për shumë nga këto vende të vogla dhe të pazhvilluara, të cilat janë përpjekur t’i japin fund tranzicionit të dhimbshëm drejt demokracisë. Joshja ndaj krijimit të një sistemi ligjor efikas, dhe një ekonomi funksionale të tregut, shërben gjithashtu si motivimi më i mirë, për ta lënë të kaluarën aty ku e ka vendin, dhe për të ecur përpara.

Ndërsa mosmarrëveshjet historike, mund të shkaktojnë shpesh luftëra tregtare, siç ka ndodhur për shembull mes Japoninë dhe Koresë së Jugut, ekonomitë e vogla në Ballkan nuk e kanë këtë luks. Përkundrazi, ato priren ta përdorin kartën e anëtarësimit në BE kundër njëri-tjetrit, me kushtin që njëri të jetë anëtar i klubit evropian, dhe tjetri të përpiqet t’i bashkohet atij.

Në rast se një vend kandidat, synon të nisë negociatat e pranimit me BE, i duhet së pari një rekomandim nga Komisioni Evropian. Nëse e merr atë, atëherë duhet edhe aprovimi unanim i Këshillit Evropian. Gjatë 2 viteve të fundit, Maqedonia e Veriut, ka qenë ndoshta shembulli kryesor për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve historike me fqinjen e saj, Greqinë.

Vitin e kaluar, ajo i dha fund mosmarrëveshjes gati 30-vjeçare për emrin. Një vit para kësaj, vendi nënshkroi një traktat miqësie me një tjetër fqinje, Bullgarinë, një anëtare e BE-së, me të cilën ka disa mosmarrëveshje të ngjashme. Bullgaria pretendon se figurat historike maqedonase, janë në të vërtetë bullgare.

Traktati i miqësisë midis dy vendeve, kërkoi 5 vjet negociata. Që të dyja marrëveshjet, u pritën me entuziazëm në rajon, pasi simbolizonin një qasje të re, ku konfliktet nuk fshiheshin por trajtoheshin hapur. Për Maqedoninë e Veriut, marrëveshja përfaqësonte vazhdimin e shumëpritur të proceseve të bllokuara të pranimit në BE dhe NATO.

Por 2 vjet pasi traktatit me Bullgarinë, u shfaq një mosmarrëveshje e re, që mund të hapte probleme. Kur Sofia dhe Shkupi, e nënshkruan marrëveshjen historike në gushtin e vitit 2017, ato ranë dakord të ngrenë edhe një komision të përbashkët për rishkimin e teksteve të historisë.

Aktualisht komisioni i përbashkët po debaton mbi trashëgiminë historike të një heroi të famshëm revolucionar, që pretendohet nga të dyja vendet. Goçe Delçev, i lindur në Kilkis të Greqisë (asokohe pjesë e Perandorisë Osmane) në gjysmën e dytë të shekullit XIX-të, është me siguri heroi më i madh kombëtar i Maqedonisë Veriore.

Ai ishte një nga udhëheqësit më të spikatur të rezistencës kundër Perandorisë Osmane, dhe pati një rol thelbësor në kryengritjen e popullit maqedonas kundër sundimit osman në fund të shekullit XIX-të. Emri i tij, përmendet në himnin kombëtar të Maqedonisë, dhe si Maqedonia e Veriut ashtu edhe Bullgaria, kanë sot nga një qytet me emrin e tij.

Bullgaria këmbëngul që pala maqedonase të pranojë, që heroi i saj i famshëm revolucionar është bullgar. Sofja madje ka kërcënuar të shpërndajë komisionin e përbashkët, në rast se Shkupi nuk e pranon këtë nocion si të vërtetë historike. Dhe në Ballkan, sherre të tilla nuk janë të panjohura. Një shembull tjetër është shpikësi i famshëm Nikola Tesla, që pretendohet si nga Serbia ashtu edhe Kroacia. Në vitin 1936, Tesla shkroi:Unë jam po aq krenar për origjinën time serbe, sa edhe për atdheun tim kroat”. Mjerisht, kjo nuk e ndalon Serbinë dhe Kroacinë të grinden mbi origjinën e Teslas, sa herë që kanë mundësi.

Nëse mbi rastin Delçev nuk gjendet një zgjidhje së shpejti, atëherë Maqedonia e Veriut do të duhet të përballet me një tjetër pengesë në procesin e anëtarësimit në BE. Rajoni ka përjetuar më herët bllokime të tilla. Shembulli më i fundit ka ndodhur disa vjet më parë, midis anëtares më të re të BE-së, Kroacisë dhe vendit fqinj Serbisë, të cilat zhvilluan një luftë të ashpër mes tyre gjatë shpërbërjes së Jugosllavisë.

Në vitin 2016, Kroacia bllokoi në disa raste bisedimet e anëtarësimit të Serbisë me BE-në. Kroacia kërkoi që Serbia të ndryshojë ligjet e saj për ndjekjen penale të krimeve të luftës. Për disa muaj, Zagrebi refuzoi të lejojë Beogradin të çelë kapitujt kryesorë të bisedimeve të pranimit.

Pasi kjo çështje u zgjidh, pala kroate bllokoi sërish Serbinë.

Këtë herë, palët debatuan për një çështje në lidhje me përdorimin e gjuhës kroate në librat shkollorë për pakicën kombëtare kroate në Serbi. Teksa ka shumë arsye që vendet e Ballkanit të bashkëpunojnë dhe ndihmojnë njëri-tjetrin në rrugën drejt BE-së, disa nuk mund t’i rezistojnë joshjes për t’u grindur sërish.

Plagët nga konfliktet e fundit në Ballkan, janë ende të freskëta. Historiani Stefan Kok, thotë se mënyra më e mirë për të kapërcyer konflikte të tilla historike të përmasave të tilla, është qasja ndaj tyre me qetësi dhe objektivitet. Në gjysmën e parë të vitit 2020, Kroacia do të marrë drejtimin e presidencës së Këshillit të Bashkimit Evropian.

Kjo mund të jetë ose gjëja më e mirë ose më e keqe për ëndrrat evropiane të Serbisë,

në varësi të faktit nëse del ose jo një mosmarrëveshje tjetër historike. Barra e të pasurit të një historie përplasjesh të dhunshme, si Serbia me Kroacinë, mund ta bëjë shumë më të vështirë këtë proces.

Por Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria, janë të çliruara nga një barrë e tillë, dhe në vend se të grinden për heronjtë e përbashkët, ato duhet të punojnë së bashku për integrimin e rajonit në BE, dhe për hapjen e rrugës për të tjerët./ Përshtatur nga CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Kosova & Rajoni

Aksion masiv në Maqedoninë e Veriut/ Konfiskohen armë dhe drogë

Publikuar

-

Nga

Policia e Maqedonisë së Veriut ka zhvilluar një aksion të koordinuar me Ministrinë e Brendshme, ku janë sekuestruar armë dhe drogë.

Sipas mediave vendase, aksioni policor është shtrirë në 24 qytete, ndërsa janë kontrolluar 54 lokacione të ndryshme.

Policia ka konfiskuar një numër i konsiderueshëm armësh jolegale, si dhe 22 kilogramë marijuanë, por dhe drogave të tjera./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Bota

Sulmi me dron/ Teherani do t’i tregojë kufijtë SHBA-së

Publikuar

-

Nga

Teherani pretendon se nuk ka të bëjë me sulmin me dron ndaj Arabisë Saudite. Por vëzhguesit shohin në të një strategji të pastër të Iranit: Rritje e presionit si reagim kundër “maximum pressure” të Trumpit.

Irani qëndron “padyshim” pas sulmeve me dron ndaj kompleksve të naftës në Arabinë Saudite, njoftoi qeveria në Riad të mërkurën (18.09) në mbrëmje. Hetimet kanë treguar, se predhat nuk mund të jenë lëshuar nga Jemeni në jugperëndim, por kanë ardhur nga veriu.  SHBA qysh në fundjavë bëri Iranin përgjegjës për sulmet. Dëshmi të qarta për Iranin deri tani megjithatë nuk janë paraqitur.

Lidhur me sulmet, që përkohësisht e përgjysmuan nxjerrjen e naftës saudite, e morën përgjegjësinë rebelët Huthi nga Jemeni në aleancë me Iranin, të cilët prej katër vjetësh luftohen prej aviacionit ushtarak saudit, sulme këto që kanë shkaktuar shumë viktima në radhët e popullsisë.

“Teherani do t’i tregojë kufijtë SHBA-së”

Në një shkresë zyrtare drejtuar SHBA-së, Ministria e Jashtme iraniane hedh poshtë pjesëmarrjejen në çfarëdolloj mënyre në këto sulme ndaj impianteve saudite të naftës. “Irani nuk ka të bëjë me sulmin”, thuhet në një letër, që iu dorëzua SHBA-së në Teheran nëpërmjet Ambasadës së Zvicrës. Zvicra përfaqëson në Iran interesat diplomatike të SHBA-së. “Në rast se kundër Iranit do të kishte një aksion (ushtarak), ne do të kundërpërgjigjemi menjëherë dhe përmasat nuk do të ishin të kufizuara”, shkruhet ndër të tjera në këtë letër.

“Strategjia e Iranit është pikërisht kjo: Në rast se Irani sulmohet ushtarakisht, i gjithë rajoni do të përfshihet në një luftë të gjerë. Teherani do t’i ekzagjerojë kostot e konfliktit mes SHBA-së dhe aleatëve të tyre nga njëra anë dhe Iranit nga ana tjetër”, thotë në intervistë për DW, Farzaneh Roostaei. Gazetarja dhe ekspertja për çështjet ushtarake në rajonin e Gjirit Persik nuk beson, se Irani “nuk ka të bëjë” me sulmin ndaj komplekseve saudite të naftës. “Dyshimi lind logjikshëm, që Irani përpiqet me ndihmën e Huthi-ve dhe të tjerëve milicë shiitë që t’i tregojë kufirin SHBA-së”.

SHBA në maj 2018 doli në mënyrë të njëanshme nga Marrëveshja Ndërkombëtare Atomike me Iranin dhe në valën e strategjisë së vet “presion maksimal” ka vendosur një sërë sanksionesh në shkallë të gjerë kundër Iranit. Presidenti i SHBA-së, sipas të dhënave të veta me këtë do ta imponojë Iranin për një marrëveshje të re më gjithëpërfshirëse, e cila të trajtojë edhe politikën rajonale të Iranit dhe programin e raketave.

Arabia Saudite partnere e SHBA-së në Gjirin Persik

Arabia Saudite, partnerja më e rëndësishme e SHBA-së në Gjirin Persik dhe kryerivalja e Iranit, e mbështet politikën e SHBA-së. Njëkohësisht mes Arabisë Saudite dhe Iranit ekziston një luftë e rrezikshme pushteti për influencë në Lindjen e Mesme. Ndërsa Irani për shkak të Rezolutës 2231 të Këshillit të Sigurimit të vitit 2015 nuk mund të importojë armë, Arabia Saudite është ndër vendet me shpenzimet më të larta për armatime në nivel mbarëbotëror.

“Arabia Saudite është një blerëse e rëndësishme e armëve amerikane. Dhjetë përqind e të gjitha eksporteve të armëve të SHBA-së shkojnë në Arabinë Saudite”, vë në dukje eksperti i Lindjes së Mesme, Michael Lüders në intervistë për DW. “Megjithatë disa dron relativisht të thjeshtë mjaftojnë për të paralizuar pjesët qendrore të industrisë së prodhimit të naftës. Ky do të ishte një turpërim për Arabinë Saudite”, gjykon Lüders.

Princi i kurorës në Arabinë Saudite dhe ministri i Mbrojtjes Mohammed bin Salman sulmin me dron e cilësoi si një “test të vullnetit të bashkësisë ndërkombëtare për të reaguar ndaj akteve të tilla, që rrezikojnë sigurinë dhe stabilitetin ndërkombëtar”. Presidenti i SHBA Trump ka deklaruar, se ai do t’i “përforocojë ndjeshëm” sanksionet kundër Iranit.

Irani nën presion edhe nga brenda vendit

Irani që ndodhet qysh tani nën presion të jashtëzakonshëm prej sanksioneve të SHBA-së, po përballet edhe me protestat thuajse të përditshme brenda vendit. Këtyre protestave forcat e rendit u kundërvihen duke i sprapsur brutalisht, sikurse ndodhi edhe të hënën (16.09) në qytetin perëndimor të Iranit, Arak. Atje qindra punëtorë të kompanisë Heavy Equipment Production Company (HEPCO) protestuan, sepse që nga qershori nuk kanë marrë pagat. Prodhuesi më i madh i makinerive të rënda në Lindjen e Mesme rrezikon të falimentojë.

Presidenti Hasan Rohani

Presioni në rritje nga jashtë dhe nga brenda ka pasoja. “Irani është në limitet e veta me durimin strategjik”, analizon Ellie Geranmayeh, eksperte e Iranit nga think-tank European Council on Foreign Relations (ECFR). Fillimisht Irani shpresonte, që europianët dhe kinezët do të hartonin për të një paketë ekonomike. Kësisoj Irani do të mund të priste zgjedhjet e ardhshme në SHBA me shpresë që ato mund t’i fitojë ndonjë përfaqësues nga kampi i demokratëve,  mendon  Geranmayeh.

Por mungesa e të ardhurave prej naftës dhe në përgjithësi gjendja në rënie ekonomike do ta zhvleftësonin këtë plan. Si reagim Irani fillimisht shkeli me hapa të matur disa prej detyrimeve të tij nga marrëveshja atomike. Ndërsa tani, mendon Geranmayeh, strategjia e Iranit është rritja e presionit në nivelin rajonal.

Prioriteti i Iranit të ardhurat nga nafta

Edhe pse është ende e paqartë, se deri në ç’masë Irani vërtetë qëndron pas këtij sulmi, mundësitë e tij ushtarake dhe forca goditëse e luftës asimetrike është bërë po aq e dukshme, sa edhe pika nevralgjike e tij në aspektin e furnizmit mbarëbotëror me energji. Kësisoj Irani ndodhet në fokus të bashkësisë ndërkombëtare. E duket, se ai është i gatshëm për gjithçka që të mbetet në këtë fokus derisa të arrijë qëllimin primar të tij: shfuqizimin e embargos amerikane të naftës./ DW

    
LEXO TE PLOTE