Connect with Us

Një memorial si stimulues i objektivave të politikës së jashtme të Turqisë

Opinione

Një memorial si stimulues i objektivave të politikës së jashtme të Turqisë

Publikuar

-

Nga Azem Parllaku

Në një vend si Shqipëria nuk është aspak çudi që, memoriale të ndryshëm shfaqen përzishëm dhe turpshëm. E tillë është dhe ngritja e memorialit kushtuar viktimave të grushtit të dështuar të shtetit në Turqi, në 15 korrik të vitit 2016, veprim ky i cili ka ngritur pikëpyetje lidhur me rolin e Bashkisë së Tiranës. Përtej zërave pro dhe kundër opinioni publik duhet t’a ketë të qartë artikulimin e kahershëm të Tiranës zyrtare: se në hapësirën tonë rajonale po vepron ai aktori i tretë, i cili synon të shfrytëzojë çdo lëkundje, çdo paqartësi apo vakum që mund të krijohet në marrëdhënien tonë me Bashkimin Europian. Një aktor që kërkon, të mbushë vakumin gjeopolitik në hapësirën ballkanike. “Ne nuk jemi mysafirë në Evropë, por pronarët e saj. Problemet që jetojmë kohëve të fundit me Bashkimin Evropian dhe disa vende evropiane janë konflikte aktuale politike”. Duke theksuar se për rëndësinë e marrëdhënieve me perëndimin, Erdogan thotë se; “Përkundrazi, ne (Turqia) pozitën tonë e pranojmë si garanci të marrëdhënieve tona dhe të miqve tanë si plotësuese të njëra-tjetrës. Kjo është e vlefshme edhe për rajonet e Detit të Zi dhe të Mesdheut. Vendet që ndodhen në të katër anët e këtyre deteve janë fqinjët tanë, edhe pse nuk i kemi portat e përbashkëta, por e kemi detin e përbashkët”.

Interesat konfliktuese midis Bashkimit Europian, nga njëra anë, dhe rolit të ri të NATO-s në Europë, janë duke e influencuar drejtëpërsëdrejti pozicionin e Turqisë njëherazi në çështjet rajonale dhe në NATO. Presidenti turk Erdogan, i lodhur nga burokracia europiane për zgjerim, mëse njëherë ka thënë se, është Europa ajo që po na lodh me “një dashuri të pamundur”. Përtej diskursit të thellësisë strategjike dhe referimit të thellësisë gjeografike dhe historike, kalkulimet e qarta gjeopolitike për pozicionin e Turqisë në Ballkan, po influencojnë në qasjet diplomatike përmes angazhimeve dhe aleancave rajonale. Aktualisht në Ballkan balanca e fuqive rajonale është në procesin e formimit, ndaj dhe Turqia ka preferuar të qëndrojë aktivisht e pranishme, mbasi rajoni është akoma tejet sensitiv dhe tregon paqëndrueshmëri të madhe sidomos në linjat kritike të gjeopolitikës. Davutoglu një diplomat i spikatur i shtetit turk, më herët ka artikuluar se, “Marrëveshja e Dejtonit, që i dha fund luftës boshnjake, përfaqëson vetëm një zgjidhje të përkohshme dhe nuk i adreson shkaqet e konfliktit. Përderisa edhe çështja shqiptare gjithashtu mbeti e pazgjidhur, Ballkani do të vazhdojë të jetë një zonë interesash konfliktuale dhe lufte fuqish në finalizimin e zonës mbrojtëse dhe të sigurisë evropiane”.

Drejtuesit e shtetit turk në vijimësi i kanë mëshuar idesë se, trashëgimitë më të rëndësishme me ndikim në marrëdhëniet e fuqive të mëdha me Ballkanin janë; Ai aktiv gjerman në rajon, i zgjeruar nëpërmjet Austrisë dhe Hungarisë deri në Slloveni, Kroaci dhe Detin Adriatik. Ai i traditës sllavo-ortodokso-kristiane, me Rusinë si aktor kryesor, që e zgjeron influencën e saj mbi Bullgari dhe Serbi deri në Greqi, Detin Egje dhe atë Adriatik. Dhe e treta është trashëgimia osmane, e cila mbështetet thellësisht në grupet etnike në Ballkan që e identifikojnë veten ngushtësisht me kulturën osmane. Udhëheqësit e Ankarasë aleatë të fuqishëm të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, janë të bindur se, Shtetet e Bashkuara nevojitej që të bëheshin me boshnjakët dhe shqiptarët gjatë krizës në Ballkan, në mënyrë që ta zgjeronin influencën e tyre dhe ta spostonin balancën rajonale në favor të tyre. Dhe kjo është arsyeja se pse është në interesin e Turqisë që ta ndjekë nga afër politikën ballkanike të Shteteve të Bashkuara.

Për të siguruar suksesin e saj në Ballkan dhe politikën botërore të fuqive, Turqisë i duhet që të vendosë një balancë midis kulturës politike të brendshme (nëpërmjet ruajtjes së imazhit të një vendi të moderuar islamik si shembull pozitiv për rajonin dhe i pajtueshëm me të drejtat njerëzore universale, liritë, parimet e demokracisë dhe lirisë) dhe çështjeve të jashtme (kur mbështet qartë opsionin islamik në rajon). Shqiptarët sipas politikbërësve turq, janë një komunitet që e ka ruajtur më së shumti trashëgiminë veçanërisht atë fetare, e gjithnjë e më tepër e ndiejnë veten ekonomikisht dhe kulturalisht të varur nga fuqia dhe influenca e Turqisë në Ballkan. Në këtë kuptim, mbështetja e popullsisë myslimane në Ballkan është imperativ për Turqinë që t’i arrijë objektivat e politikës së jashtme të saj.

Davutoglu një frymëzues i politikës së jashtme të Turqisë, kur merr në analizë konfliktin e armatosur në Kosovë nënvizon qartësisht se, Kosova kishte dhe ka një implikim të rëndësishëm për sigurinë e rajonit. Shqiptarët në Kosovë mbajnë kontakte intensive dhe të ngushta me shqiptarët që jetojnë në Maqedoni, Shqipëri dhe Mal të Zi. Në kundërshtim nga kriza boshnjake që u lokalizua kryesisht në Bosnje dhe Hercegovinë, problemi i shqiptarëve në Ballkan mund të ketë efekte shumë më të mëdha dhe mund të përhapet në të gjithë rajonin. Ai mund të përhapej lehtësisht në Maqedoni dhe të përbënte një problem në Shqipëri gjatë viteve 1998-1999. Në këtë kuptim, për shkak të strukturës së saj tejet sensitive etnike dhe fetare, problemi i Maqedonisë është çështje rajonale gjithashtu e rëndësishme për Turqinë. Fakti që ka një popullsi të madhe shqiptare në Kosovë e Maqedoni mund ta bëjë Serbinë dhe Greqinë tejet të përfshira në krizën lidhur me çështjen shqiptare. Përderisa Serbia, Greqia dhe Bullgaria kanë interesa që janë të kundërta me ato të Turqisë në zgjidhjen e kësaj çështjeje, Turqia duhet t’i mbështesë komunitetet shqiptare në Kosovë e Maqedoni në pretendimin e të drejtave të tyre në rezistimin e presionit nga vendet e sipërpërmendura. “Krijimi i një aleance rajonale më të gjerë antiturke duhet të parandalohet” shprehet Davutoglu.

Një prej stimuluesve për aktivizimin e Turqisë në Ballkan është padyshim suksesi ekonomik dhe ngjitja e saj si një nga ekonomitë botërore. Për Turqinë, Shqipëria është një nga tregjet e preferuara të eksportit të mallrave, teksa kompani turke kanë realizuar dhe zhvillojnë projekte në sektorin minerar dhe ndërtimtari. Po kështu në Kosovë investimet e drejtpërdrejta turke kryesohen nga sektori bankar dhe minerar. Edhe pse prej vitesh është artikuluar se Turqia është një ndër partnerët strategjikë të Shqipërisë, deri më sot ende nuk ka një dokument që formalizon këtë partneritet. Gjatë vizitës së tij zyrtare në Ankara, ish-ministri i Jashtëm, Ditmir Bushati në takimin me homologun e tij, Mevlut Cavushoglu, u dakortuan për nënshkrimin sa më të shpejtë të kësaj marrëveshje. Turqia është shprehur e gatshme që të rrisë kontributin dhe asistencën në turizëm, energji, mbrojtje, siguri apo edhe bashkëpunim policor.

Dy janë rrymat më të fuqishme politike por edhe ekonomike e kulturore në Turqi, që investojnë në hapësirën shqiptare, njëra kontrollohet nga presidenti Rexhep Taip Erdogan dhe tjetra nga rivali i tij Fetullah Gylen. Për një pjesë të shqiptarëve turqit janë “vëllezër” për nga besimi fetar, ndërsa kritikët investimet turke në Kosovë dhe Shqipëri i shohin si tendencë “ripushtimi”.

Dy rrymat fetare islamike guleniste e erdoganiste janë në garë, të parët kanë investuar kryesisht në arsim, të dytët më së shumti ndërtojnë xhami. Gulenistët anatemohen se po punojnë fort për mjegullimin e kujtesës sonë kombëtare, arsimtarët e medreseve dhe pedagogët e Universitetit të tyre, e shpjegojnë historinë sipas këndshikimit të pushtuesve osmanë. Në zinxhirin arsimor gulenist janë arsimuar mjaftueshëm nxënës e studentë, ku nuk mungojnë qindra prej fëmijëve të politikanëve dhe biznesmenëve shqiptarë. Ndërkaq erdoganistët shënjestrohen se janë ata që më së shumti frymëzojnë xhihad.

Erdogani adhurohet nga turq e joturq, po ashtu shihet me përbuzje dhe mëri. Arsyet se pse nuk e duan janë të shumta. Në Egjipt ende nuk ia falin se pse ndihmoi Vëllazërinë Myslimane dhe e quajti rrëzimin e tyre një puç. Në Rusi nuk e duan për luftën kundër Asadit. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës e shohin si islamist në një kohë kur krahu konservator amerikan është i alarmuar nga rritja e islamizmit e gërshetuar me sulmet terroriste.

Shqiptarët gjithashtu kanë arsyet e tyre. Disa e shohin si burim të rritjes së pranisë së Islamit në botën shqiptare. Të tjerë si një kthim të otomanizmit që kërcënon simbolet kombëtare shqiptare. Disa kanë simpati më të madhe ndaj Greqisë dhe e shohin afrimin me Turqinë si automatikisht negative. Disa janë thjesht alergjikë ndaj gjithçkaje lindore, pavarësisht nga feja dhe kombësia, e disa e shohin si mik e shofer të Edi Ramës e disa si mik të Berishës.

Dhjetëra xhami të reja, nëpër Shqipëri dhe Kosovë, si dhe restaurimi i gati të gjitha xhamive e objekteve tjera fetare të ndërtuara në kohën e pushtimit të Perandorisë Osmane, financohen nga donatori kryesor, Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim (TIKA). Ajo është themeluar nga qeveria turke, dhe në Shqipëri dhe në Kosovë udhëhiqet nga Ambasada turke. Disa hulumtues të vëmendshëm kanë nxjerrë konkluzionin se, në të shumtën e rasteve, TIKA mban fshehtë financat, zyrtarisht nuk ka shifra se sa para investon.

Rrëshqitja që po evidentohet, të shtyn të mendosh, se po luhet “në mënyrë sovrane”, duke ndjekur interesat e lidershipit politik të Tiranës dhe Ankarasë. Çështja është se cilat janë këto interesa? Askush nuk di të thotë gjë për momentin në këtë grumbull lëvizjesh që ngjajnë pa sens dhe në kundërshtim me njëra-tjetrën.

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Opinione

Nga Arian Galdini/ Qirifikimi i dinjitetit!

Publikuar

-

Nga

Në këtë Shqipërinë tonë të vockël, komplikimet e mëdha janë bërë pjesë e normalitetit.

Madje, sinorët janë çuar aq larg, sa vështirë se mundemi ta rrokim krejt thjesht, ashtu sikurse është e volitshme, normalitetin.

Kur flasim për gjëra të thjeshta dhe për normalitetin, gjithmonë përballemi me buzë të rrudhura, mendje të shprishura, zëra të çuditur, ndërsa të gjitha së bashku në kor thonë: “Po këto janë idealizma…”

Gjërat e thjeshta janë bërë idealizëm i pafrytshëm.

Normaliteti ka humbur udhën dhe gjendet veç në “legjendat urbane” që dëgjojmë për “histori nga perëndimi”, apo nëse bëhemi bujarë, mundemi ta gjejmë herë-herë tek ndonjë përrallë e moçme shqiptare.

U jemi avitur turravrap kohëve të tilla, kur sa më të komplikuara t’i bëjmë mendimet dhe punët tona, aq më “normal” ndihemi brenda kësaj marrëzie anormaliteti.

Thjeshtësia na tremb, na çorodit, na bëhet pengesë në jetë.

Mëngjesi i qytetarit tonë është vetëm fillimi i skemës që ai ndërton plot zell për të dalë sa më i përfituar nga dita e re që e pret.

Skema e përfitimit të qytetarit tonë bëhet e vlefshme në të dyja kahet, qoftë duke avancuar gardhin e tij në kurriz ose jo të tjetrit, qoftë duke u vetëruajtur mirë për të mos ia zaptuar tjetri atë copë gardh që ka qytetari ynë, le të jetë ky pozicion publik, privat, ide, shoqëri civile, art, drejtësi, nisma apo edhe sorollatje nëpër kafene.

Sidoqoftë, shqetësimi im nuk gjen adresë tek qytetari ynë, i cili nuk bën as më shumë e as më pak nga sa ka ditur dhe di të bëjë.

Qytetari ynë si i tillë, gjenerikisht ka qenë dhe ka mbetur ende viktimë realiteteve, të cilat ia ka gatuar me ingredientë të ndryshëm një përzierje “shefash”, si: politika, gjeopolitika, kultura, historia, gjeografia, ekonomia, etj.

Kjo “kuzhinë” ka qenë vërtetë shumë e vockël për kaq shumë “shefa” dhe kaq shumë volum pune.

“Historia” është njeri prej “shefave” që ka punuar në “kuzhinën” e këtij kombi pa pikën e mëshirës, duke lënë pagabueshmërisht shijen e saj në produktin “qytetar shqiptar” i së sotmes.

Kësisoj merita e secilit prej “shefave” që kanë bashkëpunuar me grintë të pazakontë për të na servirur “shoqërinë” dhe “qytetarin” e së sotmes, na bën gati-gati ta justifikojmë me elegancë, e madje ta s’kualifikojmë me ngazëllim “argumentin” për të cilin po shkruhen këto rreshta, sikur të mos na shkonte mendja tek një “shef” mbi “shefat”, me anë të të cilit mundemi të transformojmë krejt “kuzhinën”, “kombin” e jo më vetëm “produktin”, “qytetarin”.

Ky “shef” mbi “shefat” është vullneti njerëzor.

Pikërisht ky “vullnet njerëzor” ka rastisur të shndërrohet ndër breza në rrethuesin më të madh dhe mizor të të gjitha energjive dhe talenteve tona shoqërore dhe kombëtare, ngase i ka munguar pozitiviteti, apo ngase ka qenë i kapluar nga pasiviteti.

Përtej karakteristikave që ka pasur Shqipëria, si një vend që menjëherë pas feudalizmit u “martua” forcërisht me komunizmin, për t’u përmbledhur në periudhën e pasvitit 1990, shteti postsocialist gjithsesi kaloi në parcializim të sovranitetit.

Parcialzimi i sovranitetit, sikurse thotë Perry Anderson, është një prej karakteristikave kryesore të feudalizmit.

“Gardhëzimi” i shtetit, lirisë, drejtësisë, zhvillimit, hapësirave publike, mediave, individëve etj., u shndërrua në kryeveprën e çakërdisjes sociale dhe kombëtare në vendin tonë, pa u ballafaquar për asnjë rast me “vullnetin pozitiv njerëzor”.

“Gardhe” të shumta filluan të pushtojnë çdo hapësirë publike dhe private.

“Vullneti njerëzor” ka tokrendur me dorëzimin, duke u mpakur dhe tretur në raport të zhdrejtë me rritjen e “gardhëzimit”.

P.sh, në këtë kuptim mund të shtrojmë edhe hipotezën se fakti që zyrat shtetërore trajtohen si private, ka shkaktuar thërrmizim të sovranitetit shtetëror.

Feudalët e “gardheve” kanë arrestuar sovranitetin shtetëror, duke ia dorëzuar një grushti “tribunësh” a “qehajajsh”, ndërsa këta të fundit marrin përsipër të jenë përfituesit kryesorë dhe dirigjentët e operacionit të deoksigjenimit të përditshëm dhe në çdo centimetër të “vullnetit pozitiv njerëzor”.

Është e kthjellët kristal tashmë për çdo qytetar shqiptar se për të punuar, vepruar, mbijetuar, apo për t’u shpërblyer në cilindo “gardh” të shoqërisë sonë, të duhet të zhvishesh dhe çlirohesh nga “pesha e rëndë” e karakterit, dinjitetit, vullnetit pozitiv, kreativitetit, virtuozitetit, zotësisë.

Brenda “gardheve” nuk ka garë, nuk ka konkurrencë, ka vetëm bindje, rreshtim.

Madje, e vetmja garë me të cilën t’i feksesh çdo ditë është gara për të vrarë, humbur e flakur plot dhimbje vetveten.

Brenda “gardheve” nevojitesh krejt bosh dhe me muskuj zemërate, dëshpërimi, urrejtjeje, përbaltjeje, të ushtruara mbresëlënësisht.

Brenda “gardheve” duhet të bëhesh pis, sepse ka shumë punë, duke pasur si të vetmen mënyrë “pastrimi” rizhytjen në një pisnajë të re.

Të mos harrojmë se feudalizmi bazën kryesore të marrëdhënies e ka suzeren-vasal, por ndërkohë përmbledh brenda vetes të gjitha format e mëparshme të qeverimit.

Deri në vitin 1990, nën një shtet diktatorial, që ndoshta ka qenë një ndër shtetet më privatë-personalë që ka përjetuar bota e shqiptarit, sot pas vitit 1990 kaluam në një si shtet feudal, ku “feudalët” e rinj nuk e dinë se ku i kanë kufijtë e saktë, duke na përmbytur me konflikte të pareshtura herë të ashpra e herë groteske, duke na e bërë akoma më të padurueshme rropatjen tonë sociale.

“Gardhëzimi” si proces, me konfliktualitetin si kamxhik, e kanë kthyer shoqërinë shqiptare gati-gati në gjendjen e saj primitive, kur të gjithë i binden me të fortit, dhe më i forti u bindet ca më të fortëve.

Terri ka zbarkuar duke i dhënë krahë e forcë “frikës” dhe “mashtrimit” që të mbizotërojnë.

Gati-gjendja primitive, që ka pllakosur se bashku me terrin, të lë përshtypjen se ka mbështjellë çdo individ dhe grup individësh, çdo ambient publik apo privat, vetë shtetin. Individët, grup-individët, ambientet publike apo private, institucionet publike apo private, që rezistojnë në të mirën, dinjitetin dhe kurajën e tyre, janë bërë si qirinj të izoluar në një shoqëri ku na ka plandosur “kufizimi i dritës”, madje errësira.

Ata dhe ato që rezistojnë në dinjitet mbetën si qirinj të izoluar në këtë shoqëri, ku “gardhet” rriten dhe lartësohen, terri thellohet dhe mashtrimi zmadhohet.

Për ironi duket se gati-gjendja primitive që ka pllakosur shoqërinë shqiptare na ka futur në epokën e “qirifikimit të dinjitetit”, lirisë, të mirës, karakterit, moralitetit, integritetit, të vërtetës, kurajës.

Por a duhet të tërhiqemi para një situate të tillë?

A duhet që ta braktisim lirinë e sapofituar dhe të qahemi për drejtuesit, “gardhëzuesit”?

Sigurisht që jo.

Prapa kemi një përvojë mjaft të hidhur.

Edhe pse e tashmja është e hidhur dhe askush nuk guxon të premtojë, nuk duhet të ketë tërheqje prapa.

As kur kthimi pas na vjen si Rilindje.

E vetmja rrugë për të dalë nga ky impas historik është që të ecim përpara duke shpejtuar hapin për të kombinuar lirinë me drejtësinë.

Në qoftë se shoqëria do të rrijë e mbërthyer vetëm në një vlerë, shpirtin e përfitimit, atëherë demokracia mbetet e kërcënuar.

Ka periudha historike, si kjo që po jetojmë, kur normat, vlerat dhe bindjet e mëparshme janë tronditur thellë dhe kur shoqëria ende nuk e gjen dot orientimin etiko-moral, në një kohë kur kjo shoqëri po ndryshon me ritme të shpejta.

Në periudha të tilla njerëzit ndodhen përballë dilemash të shumta.

Ata nuk po e identifikojnë veten me institucionet e krijuara.

Ata nuk kanë besim tek to.

Kur shteti mund t’i shkelë angazhimet që merr, atëherë kujt mund t’i zihet besë?

Në qoftë se ligjet kanë një frymë moderne dhe tërheqëse, por që nuk gjejnë zbatim, atëherë kujt mund t’i drejtohemi për të pasur, në mos sigurinë e plotë, të paktën ndjenjën e sigurisë dhe të paqes sociale?

Në një kohë kur korrupsioni, gënjeshtra, lakmia, egoizmi, mashtrimi, hipokrizia, cinizmi, si dhe klima e ankthit dhe e pasigurisë u ka zënë frymën virtyteve morale, kërkohet një ringritje shpirtërore për të dalë nga kjo gjendje.

Të tilla vese, si dhe manipulimi me termat e militantizmit dhe të meritokracisë, kanë krijuar një gjendje irritimi, lodhjeje dhe indiferentizmi të përgjithshëm.

Shumëkush flet dhe pakkush realisht i lartëson dhe çmon vlerat morale.

Politika dhe etja për pushtet dhe përfitim ka pushtuar jetën politike dhe sociale, prandaj ne ndeshemi me dobësimin dhe çarjen e të drejtës dhe të moralit, me egërsinë dhe rritjen e injorancës.

Në të tilla momente, rreziku më i madh është humbja e shpresës dhe braktisja e lirisë për shkak të varfërisë ekonomike.

Ajo që në kemi nevojë është që të ushqehemi me artin e lirisë, dhe arti i lirisë dhe demokracisë është shumë i vështirë.

Ai duhet mësuar.

U takon jo vetëm gjeneratave të reja, por edhe atyre në veçanti, na takon të gjithë neve, së bashku edhe me aktorë të tjerë shoqërorë, që t’ua mësojmë njerëzve këtë art, me qëllim që ta përdorin demokracinë në funksion të dinjitetit të tyre.

A nuk shihet kudo se atmosfera e korrupsionit po moleps çdo gjë, madje kërkon të ngjitet deri edhe në shkatërrimin e dinjitetit të njeriut?

A nuk po shikojmë individë të caktuar, duke ia nisur nga Kryeministri i vendit, që manipulojnë shuma të mëdha në duar, duke kujtuar se janë në gjendje të bëjnë qiellin dhe tokën, kërkojnë të tallen me varfërinë e njerëzve dhe përpiqen që vesin ta shesin për virtyt?

A nuk po shikojmë se nga të gjitha anët flitet për korrupsion dhe ai mbetët impersonal?

Në një situatë të tillë mund të ndodhë që ajo çka mbetet nga liria e fituar në vitin 1990, të bëhet e padurueshme dhe arbitrarizmi të na shpjerë drejt autoritarizmit.

Prandaj edhe burrat e gratë, djemtë dhe vajzat që janë si “qirinj ndriçues” duhet të vetëdijesohen dhe ta shënojnë veten në listën e luftëtarëve për dinjitet, ngase kanë një përgjegjësi të madhe për të ngjallur shpresën dhe për të shpëtuar lirinë.

Intelektualët dhe mendjendriturit e këtij vendi janë ata që do të bënin mirë të vetëdijësohen të parët sepse koha atyre tashme po u ulëret./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Klodian Tomorri/ Milionat që Shqipëria e varfër u fal miliarderëve duke ndotur bregun e Jonit!!!

Publikuar

-

Nga

Jahti 400 milione dollaresh i Emirit të Katarit Tamim bin Hamad Al Thani, qe u ankorua sot ne Sarande e ka kapacitetin e serbatorit 1.2 milione litra karburant.

Per shkak te nje politike absurde fiskale Shqiperia ja u shet karburantin jahteve me 0.58 dollare per liter. Aq eshte sot. Arsyeja? Nafta e jahteve ne Shqiperi nuk paguan akcize 350 leke per liter, nuk paguan takse qarkullimi 270 leke per liter, nuk paguan tvsh 300 leke per liter. Nuk paguan asnje takse sepse konsiderohet rieksport.

Ne France, cmimi i naftes per jahtet sot eshte 1.54 dollare per liter sepse qeveria franceze i ka vene takse te posacme karburantit te jahteve si mall luksi qe jane. Dhe Saint Tropez eshte vendi ku ankorohen jahtet e pjeses derrmuese te pasanikeve te botes.

Ne Itali, cmimi i nafte per jahtet sot eshte 1.72 dollare per liter. Dhe Italia eshte nje nga vendet me te vizituara nga jahtet e pasanikeve per shkak te plazheve fantastike qe ka, vecanerisht Porta Cervo dhe Sardenja.

Morali? Me nje te mbushur te jahtit, Shqiperia i fali sheikut multimialirder qe erdhi sot disa ore ne Sarande 704 mije dollare. Llogaria: 1.2 milione litra x (1.54$-0.58$) = 704 mije $.

Para 20 ditesh erdhi jahti i vellait te ketij po ne Sarande. Mori 600 mije litra karburant. 350 mije dollare te tjera te falura.

Nafta e ambulances 1200 leke takse per liter. Nafta e jahteve 0 leke takse per liter.
Une nuk e di se ca emri mund t’i vesh tjeter kesaj politike, pervecse cmenduri.

E dini sa jane perfitimet per turizmin nga kjo taksa? Zero. Pervec ndotjes se bregdetit nga jahtet qe vijne ketu dy ore sa te mbushen.

E dini pse behet gjithe kjo? Qe te fitojne leke ca te babezitur, te cilet i jane qepur Portit te Sarandes dhe ca agjenci turistike te zoteruara nga ca ish zyrtare ne konflikt te paster interesi. Kjo eshte e peshtire. Neveri.

Por pjesa me e ndyre eshte kur zarat e ketyre perfituesve, keta qe lepijne ndonje kocke, nisin e sulmojne te gjithe ata qe denoncojne kete padrejtesi./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Arian Galdini/ Shqipëri që flet me vete apo Shqipëri që flet për vete!

Publikuar

-

Nga

Qëllim themelor i këtyre rradhëve është ngasja e domosdoshmërisë që të gjithë ne qytetarët shqiptarë të fillojmë të hulumtojmë brenda vetes sonë.

Të hulumtojmë për të vërtetat e mëdha.

Të fillojmë të pyesim veten, më parë se të tjerët.

Të fillojmë ti përgjigjemi vetes, më parë se të tjerëve.

Të mëtojmë e sfidojmë veten, më parë se të tjerët.

Të gjykojmë më pare veten, e jo të tjerët.

Të përsosim më parë veten, e jo tu kërkojmë llogari të tjerëve.

Në fakt, e gjithë çështja është që ne qytetarët shqiptarë secili individualisht, e më pas të gjithë së bashku si komunitet të gjejmë vetëveten e të rigjejmë dinjitetin.

Nga Vermoshi në Konispol, nga Prishtina në Tetovë, nga Ulqini në Malësi, është e ngutshme kthesa e madhe përkah vetëhulumtimi, vetëdijësimi, vetvendosja, lirivendosja, drejtvendosja e dinjitetvendosja.

Shqiptari mbijetojs me 5 kile hekur që mbante gjithmonë me vete, me kokën e ulur dhe frikën  në palcë, me luftën në deje dhe zemëratën e ankimtarinë në shpirt e gojë, me mburracakërinë në qoshe dhe burracakërinë në sheshe, me vetanakësinë dhe vetgjyqësinë, me dyshimin dhe mosbashkëveprimin, nuk përputhet dot me kohët e reja.

Ky lloj shqiptari mbijetojs na bën të papërputhshëm me vetë qytetarinë, por edhe me demokracinë, lirinë dhe ekonominë e tregut.

Por më e keqja është se ky lloj shqiptari na bën të papërputhshëm edhe me sfidat e reja mes kombeve e sidomos me sfidat e globalizmit.

Dhe ne humbasim lider pas lideri, udhëheqësi pas udhëheqësie, parti pas partie.

Humbasim kohë, humbasim para, humbasim shanse, humbasim prona, humbasim punë, humbasim drejtësinë, humbasim të drejta, humbasim Kushtetutën, humbasim ligje, humbasim zgjedhjet, humbasim konkurencën publike, humbasim objektiva, humbasim ëndrra, humbasim aspirata, humbasim institucione, humbasim energji, humbasim liri, humbasim dinjitet, humbasim toka e det, humbasim Europën, humbasim jetë shqiptarësh, humbasim shqiptarë, humbasim vetveten.

Pa folur për të shkuarën e llahtarshme të diktaturës komuniste, apo për periudhat e pushtimeve, sundimeve dhe rregjimeve të huaja apo vendase, të gjata apo të shkurtra, por duke u përqendruar tek periudha e pas dhjetorit të vitit 1990, për fatin tonë të keq duket qartazi se deri më sot kemi qenë në gjendje letargjie kombëtare.

Gjatë këtyre 30 viteve, liderat dhe udhëheqësitë tona të majta e të djathta, së bashku me ushtritë e tyre administrative shtetërore apo partiake, së bashku me të gjithë arsenalin e tyre mediatik të agjipropit dhe me bizneset e tyre multimilionere ia kanë dalë për mrekulli mbanë ta arrestojnë dhe gardhëzojnë shqiptarin e varfër dhe të pamësuar.

Fillimisht shqiptari u gardhëzua brenda vetmisë dhe nevojave të tij bazike, e më pas u ri-orientua njëlloj si në kohët e diktaturës komuniste drejt rreshtimit, si rruga e vetme për mbijetesë.

Gardhet dhe pamundësitë u bënë harta e mbijetesës për çdo shqiptar, ndërkohë që zhytja në llumin sistemik, që është vjedhja apo heshtja për vjedhjen, mashtrimi apo heshtja për mashtrimin, vrasja apo heshtja për vrasjen, zaptimi apo heshtja për zaptimin, bakshishi e rryshfeti apo heshtja për bakshishin e rryshfetin, plaçkitja e shtetit dhe privatit apo heshtja për plaçkitjen e shtetit dhe privatit, padrejtësia apo heshtja për padrejtësinë, imoraliteti dhe amoraliteti apo heshtja për imoralitetin dhe amoralitetin, etj, u bënë haraçi që shqiptari i sotëm duhet të paguajë për ta bërë funksionale këtë hartë.

Me këtë lloj harte dhe me këtë lloj haraçi, mund të shkosh aty ku ka nevojë partia, por jo drejt dinjitetit.

Me këtë hartë dhe këtë haraç, mund të shkosh drejt plotësimit të nevojave bazike private dhe familjare, por nuk nuk mund të shkosh drejt komunitarizimit, perëndimizimit dhe qytetarisë.

Me këtë hartë dhe me këtë haraç, mund të bëhesh i pasur por jo i lirë, i fuqishëm por jo i denjë, i pushtetshëm dhe i famshëm por jo i drejtë.

Përkundrazi, sido që të bëhesh, kudo që të arrish, të jesh i varfër apo i pasur, i drobitur apo i plotfuqishëm, mbetesh mbijetojs. Mbetesh mbijetojs që çdo dekikë, çdo ditë, çdo javë që ikën, e kalon me frikë në zemër se mos ndoshta dikush më i fuqishëm, dikush më i madh, Zoti, rrethanat natyrore, politike apo gjeostrategjike, do të ti marrë të gjitha e ti do të rikthehesh sërish në hiç, asgjë, bosh.

Ndaj edhe ti bëhesh vullnetarisht mbrujtës e mbrojtës i flaktë i këtij sistemi.

Ti shpreson e synon që jetëgjatësia e sistemit të shkojë deri përtej ditës kur ti do të mbyllësh sytë përgjithmonë, sepse kështu do të kesh shmangur rënien në hiç. Në fund të fundit, me këtë hartë e këtë haraç, a nuk je pjesë e filozofisë: Pas meje u bëftë kiameti…

Rëndësi ka që sa të jesh gjallë ti të mos ndodhë rënia, hiçi, boshnaja. Harron se në vdekje jemi të gjithë të barabartë.

Në jetë e ndoshta në amëshim nuk kemi për të qenë kurrë të barabartë, por vdekja me siguri që është moment sublim drejtësie për të gjithë.

E megjithatë, për tiu rikthyer jetës sonë si të gjallët e  këtyre 30 viteve tranzicion përkah demokracia, lipset të themi se shqiptarin e varfër dhe të pamësuar nuk e kanë ndihmuar as Elitat e ndriçuara, mendjet e holla, apo sikurse quhen ndryshe: Zejtarët e Mendjes.

Këta të fundit, e gjejnë më të lehtë, më logjike dhe më përfituese që të shndërrohen në intelektualë organikë gramshianë që për të shtyrë ca metra më tutje gardhin që u është vënë këtyre, pranojnë me zell ti shërbejnë atyre që po gardhëzojnë, plaçkisin dhe keqpërdorin Shqipërinë dhe shqiptarët.

‘Kur bajnë me gabue njerëzit e hollë, po gabojshin edhe trashë.’ (Anton Harapi: Andrra e Pretashit,/79) Ndaj edhe Shqipëria dhe shqiptarët zhyten në hone të tilla psiko-sociale kur të gjithë ia dinë çmimin gjithkujt e gjithçkaje, por pakkush ia di, njeh apo konsideron vlerën.

Ndonëse nuk na vyen të njëmendësohemi me mendimin e shumëpërmendur se çdo popull ka udhëheqësitë që meriton, atëherë si mundemi ta shpjegojmë paradoksin kur kemi mbetur ende me drejtues politikë analogë në kohët e dixhitalit dhe High Definition?

Thënë gjithçka sa më sipër, vërejmë se gjithmonë kemi pasur një Shqipëri që flet me vete.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri qytetarësh që nuk flasin dot me Udhëheqësitë e tyre dhe Shqipëri Udhëheqësishë që nuk  denjojnë të flasin me qytetarët e tyre.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri hallexhinjsh që dinë veç të ankohen, binden, tremben, rreshtohen, përshtaten por jo të veprojnë, kërkojnë, ëndërrojnë, punojnë për një jetë më të mirë.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri kotësinarësh, llumatorësh, mohimologësh, spiunësh, përrethsash, ardhiksash, që dinë veç të dëmtojnë, shpërfillin, pengojnë, bllokojnë, rrëzojnë, baltosin, e dekurajojnë të tjerët.

Dhe gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri të shpresës.

E pikërisht për shkak të kësaj Shqipërie të shpresës ia vlen të përpiqemi të gjithë, ia vlen që të gjithë ne shqiptarët të sfidojmë vetvetet tona për përsosje, për transformim.

Kur ne flasim me vete sepse na mbajnë peng si Uliksin që kërkonte Itakën, duke na vendosur parreshtur mes Shilës dhe Karribdës, pra mes alternativave: e keqja më e vogël apo e keqja më e madhe, atëherë le të kërkojmë brenda vetes arsyet e drejta, sepse ndoshta do ta gjejmë edhe kurajën për ti thënë JO,  Profetëve të Sindromës së Sorrës që kanë 30 vite që na shurdh-verbojnë me parimin se: kur nuk ke pulën, do hash sorrën.

LEXO TE PLOTE