Connect with Us

Ja 5 gënjeshtrat që thuhen shpesh, mbi aksidentin bërthamor të Çernobilit

Blog

Ja 5 gënjeshtrat që thuhen shpesh, mbi aksidentin bërthamor të Çernobilit

Publikuar

-

Nga Kate Brown “The Washington Post”

Më shumë se tre dekada më parë, në Çernobil, në ish-republikën sovjetike të Ukrainës, shpërtheu një reaktor bërthamor. Zjarri që ra vazhdoi për 2 javë, duke çliruar në atmosferë gazra të shumta radioaktivë, që u përhapën në mbarë Evropën, dhe më gjerë.

Kjo ngjarje është mbuluar gjerësisht, dhe historianët dhe mediat, i rikthehen herë pas here.

Por mbi të ka edhe shumë pasaktësi, të cilat me kalimin e kohës kanë fituar statusin e miteve.

Ja cilat janë 5 nga këto mite, që për arsyet e renditura më poshtë, nuk janë fakte të vërteta:

Miti nr.1:Shpërthimi shkaktoi pak viktima

Raportet zyrtare mbi të vdekurit dhe të plagosurit nga ai incident, kanë qenë çuditërisht modeste. Dy njerëz gjetën vdekjen menjëherë. 29 të tjerë vdiqën në spital, dhe shumë më vonë, 15 fëmijë vdiqën si pasojë e tumorit të tiroideve, të shkaktuar nga rrezatimi i reaktorit të Çernobilit.

Edhe vlerësimet zyrtare të efekteve të mëvonshme mbi shëndetin e njerëzve, janë gjithashtu të ulta:Në vitin 2006, studiuesit e Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimet mbi Tumorin, vlerësuan se kanceret e shkaktuara nga Çernobili deri në vitin 2065 do të jenë gjithsej 41.000, krahasuar me disa qindra milionë tumore, të shkaktuara nga shkaqe të tjera.

Madje revista “Forbes”, prentendon se “vetëm frika nga rrezatimi vrau disa njerëz, jashtë zonës më të afërt”, si pasojë e rritjes së nivelit të alkoolizmit dhe depresionit. Por shifrat e dëmeve, mund të jenë shumë më të larta. Fatkeqësisht, Bjellorusia, Rusia dhe Ukraina nuk kanë të dhëna të përditësuara, mbi efektet e atij aksidenti të tmerrshëm.

Por të dhëna të tjera, na japin një ide të përafërt të numrit të njerëzve të prekur nga katastrofa me kalimin e kohës. Për shembull, në janarin e vitit 2016, qeveria ukrainase tha se 1.961.904 njerëz në Ukrainë, ishin zyrtarisht viktima të katastrofës së Çernobilit.

Kievi paguan rregullisht pensione speciale për 35.000 njerëz, bashkëshortët e të cilëve vdiqën nga problemet shëndetësore të lidhura me reaktorin. Dhe këto shifra nuk përfshijnë Rusinë apo Bjellorusinë, ku vlerësimet për të prekurit me tumore dhe vdekjet e shkaktuara prej tyre, variojnë në qindra mijëra.

Miti nr.2:Aksidenti pati vetëm pasoja rajonale

Një një artikull revista amerikane “Newsweek”, thote se “një re radioaktive, u shpërnda në qytetet dhe fshatrat pranë reaktorit”. Por raport i OKB, vëren se katastrofa preku Bjellorusinë, Ukrainën dhe Rusinë, teksa lideri sovjetik i kohës Mikhail Gorbaçov, deklaronte se rrezatimi do të përhapej deri në Gjermaninë Lindore.

Në fakt, pasojat e këtij aksidenti u përhapën shumë më larg. Të parët që raportuan incidentin ishin shkencëtarët suedezë, që kishin pajisje të sakta për zbulimin e rrezatimit. Në vitin 1986, 7 mijë fermerë në Anglinë e Veriut dhe Skocinë e Jugut, u detyruan të groposnin delet e tyre, për shkak të rrezatimit nga Çernobili.

Dy dekada më vonë, më shumë se 350 fermerë në Britani, përballeshin ende me kufizime për lëvizjen e kafshëve, apo shitjen e mishit të tyre. Disa vjet më parë, Franca ndaloi një dërgesë të madhe me kërpudha radioaktive nga Bjellorusia. Ndërkohë manaferrat e ndotura nga Çernibili udhëtojnë rregullisht nga Ukraina në tregjet evropiane, dhe disa prej tyre importohen edhe nga Shtetet e Bashkuara.

Miti nr.3:Rreth reaktorit, po lulëzon sërish bimësia dhe jeta e gjallë

Disa kanë paralajmëruar “lajmin e mirë’, se ekosistemi rreth Çernibolit ka nisur të gjallërohet. Një kompani që ofron për turistët e huaj ture për të vëzhguar zogjtë në zonën e ndaluar, e përshkruan atë si një “park aksidental”, që u mëson njerëzve “se si jeta e egër nuk ka nevojë për ta”. Shkencëtarët kanë vërejtur një rritje me 7 herë të pranisë së disa gjitarëve të mëdhenj.

Ata konstatuan se ndonëse rrezatimi nuk u bën mirë kafshëve, njerëzit kanë një efekt edhe më të dëmshëm. Por realiteti është ndryshe. Biologët që studiojnë kafshët e vogla si minjtë dhe zogjtë, raportojnë raste të mutacioneve më të shpeshta, deformime fizike dhe një popullatë të zvogëluar. Probleme të tilla mund të prekin edhe gjitarët e mëdhenj, megjithëse ato nuk mund të zbulohen dot nga fotografimet satelitore.

Miti nr.4:Çernobili, ishte katastrofa më e rëndë bërthamore që ka ndodhur ndonjëherë

Aksidenti i Çernobilit, lëshoi në atmosferë 50-200 milionë kyri radioaktivitet. Ndërkohë reaktorët e para bërthamorë me plutonium të Bashkimit Sovjetik dhe SHBA-së, lëshonin në çdo ditë pune rreth 200 milionë kyri mbetje radioaktive në ambjentin përreth.

Deri kur hyri në fuqi Traktati i Ndalimit të Testeve Bërthamore në vitin 1963, fuqitë bërthamore, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Sovjetik, shpërthyen 520 armë bërthamore në atmosphere në formën e testimeve, duke shkaktuar emetime radioaktive afatgjata në miliarda kyri.

Çernobili lëshoi në atmoferë rreth 45 milionë kyri jod radioaktiv (midis elementëve të tjerë) – që kur thithet nga tiroidet e njeëzve, mund të shkaktojë sëmundje të tiroideve dhe tumore. Ndërkohë testet e bombave bërthamore amerikane dhe sovjetike gjatë viteve 1945-1962, lëshuan në atmosferë rreth 20 miliardë kyri jod radioaktiv.

Miti nr.5:Çernobili, tregoi paaftësinë e autoriteve sovjetike

Në fakt, reagimi i sovjetikëve ndaj asaj katastrofe ishte mbresëlënës. Moska është kritikuar shpesh, se priti 3 ditë, para se të informonte publikun për aksidentin. Dhe kjo fshehje, bëri që qytetarët në vendet fqinje, si për shembull në Poloni, të merrnin masa mbrojtëse, shumë më vonë sesa është e rekomandueshme.

Gjithsesi, udhëheqësit sovjetikë vepruan në mbrojtje të qytetarëve të tyre. Brenda 36 orësh, zhvendosën 50 mijë banorë të qytetit të Pripiatit që ndodhej aty ngjitur, dhe hartoi plane për

të evakuuar nga banorët një territor të madh përreth reaktorit. Sa për krahasim, qeveria japoneze priti 2 muaj, para se të pranonte shkrirjen e 3 reaktorëve në termocentralin e Fukushimas, pas termetit të fortë të marsit 2011.

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Blog

Funksionon si shoqëri sekrete, Papa e shkishëroi: Kush është mafia kalabreze Ndrangeta

Publikuar

-

Nga

Me një shtrirje nga Kanadaja në Australi, por me qendër në Kalabri të Italisë, Ndrangeta është një mafie globale. Ajo etiketohet shpesh një oktapod, pasi kudo ku ka para për të bërë, do të gjesh tentakulat e saj. Policia nuk ka qenë në gjendje ta kuptojë si duhet këtë mafia të çuditshme, teksa një prokuror amerikan, e përshkroi më një rast këtë organizatë si “të padukshme, si anën e errët të Hënës”. Po kush është Ndrageta?

Lindi si degë e Cosa Nostra

Në fillim termi “mafioz” nuk kishte një kuptim kriminal. Në gjuhën italiane do të thoshte “burrëror”, dhe i referohet një të riu që i kundërvihej qeverisë qendrore. Ishulli italian i Siçilisë, u qeveris për shekuj nga pushtuesit e huaj, ndaj këta mafiozë do të bëheshin bashkë për të mbrojtur njerëzit e tyre.

Në shekullin XIX, baronët feudalë që kishin nevojë për para, ua shisnin tokat e tyre qytetarëve. Kur Italia e bashkuar e aneksoi Siçilinë në vitin 1860, ata u dhanë banorëve të zonës edhe më shumë toka. Pasi e humbën pasurinë e tyre, baronët ndërsyen kundër autoriteteve të Romës ushtritë e tyre private.

Mafiozët u punësuan për të mbrojtur pronarët e tokave dhe bizneset e tyre. Ata paguheshin për të mbledhur borxhet, dhe garantuar zbatimin e kontratave. Ky ishte fillimi i mafies në Siçili. Ata e quajtën veten, Cosa Nostra (Gjëja Jonë). Disa prej këtyre siçilianëve, u internuan në rajonin e varfër të Kalabrisë. Atje formuan një grupim mafioz të veçantë, të njohur si Ndrangeta.

Pas luftës së brendshme, nis zgjerimi i madh nëpër botë

Për gati 1 shekull, Ndrangeta e kufizoi veprimtarinë e vet në Kalabri. Në vitin 1975, ajo u nda në 2 grupime. Brezi i vjetër donte të qëndronte në zone, dhe të operonte në fshehtësi. Brezi i ri, donte të zgjeronte operacionet e veta ilegale, dhe territorin që kontrollonte. Kjo çoi në vrasjen e një kumbari të mafias, duke ndezur një luftë civile brenda bandës.

Pas 300 të vrarëve nga të dyja palët, në krye del një fraksion i ri. Ai ishte shumë agresiv dhe nisi të merrej me rrëmbimin e biznesmenëve të pasur, në këmbim të parave. Në vitin 1973, ata rrëmbyen nipin e bosit të naftës Xhon Geti, duke i kërkuar një shpërblim prej 17 milionë dollarësh. Në fillim, Geti refuzoi të paguante, ndaj Ndrangeta ia preu veshin nipit, dhe ia dërgoi biznesmenit me postë. Pas lutjeve të të birit, Geti ra dakord të paguajë vetëm 2.2 milionë dollarë. Oferta u pranua nga Ndrangeta.

Në fillim, organizata e blinte të gjithë kokainën që trafikonte përmes Cosa Nostras. Më vonë, krijoi kontaktet e veta në Kolumbi. Në fund, kolumbianët preferuan më shumë të bënin pazar me Ndrangetën, sesa me Cosa Nostra. Ndrangeta ishin më e besueshme, anëtarët e saj nuk hapnin gojë, dhe paguanin në kohë.

Funksionon si një shoqëri sekrete

Autoritetet e zbatimit të ligjit, e kanë pasur shumë të vështirë të depërtojnë tek kjo organizatë mafioze. Ndryshe nga Cosa Nostra, të gjithë anëtarët e kësaj mafie janë pjesëtarë të një familje. Ndrangeta operon si një shoqëri e fshehtë. Në vitin 2014, policia italiane regjistroi në fshethtësi pamjet e rralla të një premtimi mafioz për besnikëri. Anëtarët e rinj betohen para një arme dhe një pilule me helm, të cilën zotohen ta pijnë nëse arrestohen nga policia. Ajo përdor gjithashtu sistemin e vet të mesazheve të kriptuara.

Papa Françesku e shkishëroi

Ironikisht, pjesëtarët e kësaj mafie e cilësojnë veten katolikë të devotshëm. Pasi bëhen pjesë e grupit, ata i përkushtohen një jete kriminale, duke u betuar mbi Bibël. Ata kanë gjithashtu kishat e tyre në bunkerët e tyre nëntokësorë. Shumë klerikë të zonës i kanë mbështetur, madje kanë dëshmuar pro tyre nëpër gjyqe.

Madje në vitin 2013, Papa Benedikti XVI pagëzoi vajzën e një drejtuesit të lartë të Ndrangetës në sheshin e Shën Pjetrit. Për më tepër, Banka e Vatikanit akuzohet se ka qenë në të shkuarën pjesë e skemave të pastrimit të parave të mafias. Por gjërat nisën të ndryshojnë nën Papa Françeskun.

Në qershorin e vitit 2014, Papa shkoi në Kalabri për të përkujtuar vrasjen e një të riu nga Ndrageta. Papa Françesku, u kërkoi publikisht vrasësve të dorëzoheshin dhe të pendoheshin. Kur askush nuk e bëri, ai denoncoi të gjithë anëtarët e mafies, duke thënë:Ndrangeta përfaqëson adhurimin e së keqes dhe përbuzjen ndaj të mirës së përbashkët.Pjesëtarët e saj, janë të shkishëruar!”.

Por nuk ishte veprimi i parë i këtij lloji nga një Papë. Në vitin 1993, Shën Papa Gjon Pali II e denoncoi publikisht mafian siçiliane. Në shenjë hakmarrje Cosa Nostra bombardoi kishat, por shumë mafiozë u penduan, dhe u bënë informatorë të policisë. Ndërkohë, pavarësisht shkishërimit pjesëtarët e Ndrangetas kanë ruajtur qetësinë.

Trafikon 80 për qind të kokainës në Evropë

Operacionet kriminale të Ndragetës përfshijnë 60.000 njerëz, me 400 operativë kryesorë, në mbi 30 vende të botës. Kjo organizatë, trafikon 80 përqind të kokainës në Evropë. Madje ajo ka ndërtuar enkas një nëndetëse për të trafikuar kokainën nga Kolumbia. Përveç drogës, zhvatjes, lojërave të fatit, prostitucionit, trafikut të qënieve njerëzore dhe falsifikimit të mallrave, Ndrageta fiton shumë para edhe nga praktikat e ligjshme të biznesit, sikurse është menaxhimi i mbetjeve. Pas miratimit të ligjeve të rrepta të mbrojtjes së mjedisit në vitet 1980, Ndrangeta mbushte anijet me mbeturinash toksike të kompanive të ndryshme, i çonte ne det të hapur dhe i fundoste ato. Autoritetet besojnë se 32 prej këtyre anijeve ndodhen ende në fund të Mesdheut.

Përshtatur nga CNA.al.

LEXO TE PLOTE

Blog

Ishulli mё i madh i botёs/ Disa fakte pёr Groenlandёn

Publikuar

-

Nga

Groenlanda ndodhet pothuajse nё Polin e Veriut dhe Donald Trump do ta blejё ishullin arktik. Kjo tashmё dihet. Por a e dini, se amerikanёt kanё dashur ta blejnё edhe mё parё Groenlandёn? E qё atje dikur ka pasur pyje?    

Sado absurde tingёllon, qё Donald Trump do ta blejё Groenlandёn, nё fakt kjo ide nuk ёshtё edhe fort e gabuar. Edhe njё herё tjetёr njё president i SHBA-sё ka dashur ta blejё Groenlandёn: Harry Truman, pas Luftёs sё Dytё Botёrore, pёr 100.000 Dollarё. Edhe atёherё qeveria daneze pati refuzuar.

Por pёrse Groenlanda, ishulli mё i madh i botёs – gjashtё herё mё i madh se Gjermania – i pёrket njё vendi tё vogёl siҁ ёshtё Danimarka? Gjeografikisht ishulli ndodhet qartazi nё Amerikёn e Veriut, skaji mё veri-perёndimor i Groenlandёs ndodhet fare pranё brigjeve tё Kanadasё.

Danimarka nё tё kundёrt ndodhet mё shumё se 3000 km larg Groenlandёs dhe midis tyre ndodhen Islanda dhe njё pjesё e Norvegjisё.

E gjitha ka nisur me vikingёt dhe me gjuetinё e balenave. Vikingёt nё shekullin e 18 dhe 19 mёsynin nga Norvegjia nё masё drejt Holandёs, Gjermanisё dhe Danimarkёs. Ata ndёrtonin vendbanime dhe baza mbrojtёse. Ka pasur mjaft konflikte, por mё nё fund danezёt fituan dhe pёrfundimisht Groenlanda e akullt mё 1933 i kaloi Danimarkёs.

Groenlanda ka qenё dikur e gjelbёr

Groenlanda quhet vendi i gjelbёr. Sepse edhe nёse sot as qё mund tё pёrfytyrohet – pasi 85 pёrqind e ishullit ndodhet nёn njё shtresё akulli – dikur nё Groenlandё ka qenё shumё mё ngrohtё. Studiuesit kanё gjetur gjurmё tё ADN-sё sё pemёve, tё fluturave dhe tё tjera insekteve. Para 450.000 deri nё 900.000 vjetёsh Groenlanda ka qenё e mbuluar prej pyjeve tё dendur.

Shtresa e akullit, qё ka ende njё trashёsi prej rreth 3800 metra, po pakёsohet sepse akullnajat shkrijnё. Pёrveҁ kёsaj bien gjithnjё e mё shumё shira, e kjo e intensifikon shkrirjen e akullnajave. Studiuesit kanё llogaritur qё niveli i detit nё mbarё botёn do tё rritej mё shumё se shtatё metra, nё rast se do tё shkrihej i gjithё akulli i Groenlandёs.

Pak njerёz, aspak rrugё

Sot nё Groenlandё janё vetёm brezat bregdetar pa akull tё banueshme. Kryesisht nё brigjet perёndimore klima fale rrymёs sё Golfstrimit ёshtё mё e pёrshtatshme pёr jetesё. Kёtu ndodhen edhe shumica e fshatrave si dhe kryeqyteti Nuuk. Ai ka 18.000 banorё dhe ёshtё qyteti mё i madh i Groenandёs. Gjithsej nё ishull jetojnё 56.000 banorё dhe dendёsia e popullsisё ёshtё mё e ulёta nё botё. Vetёm nё Artik jetojnё mё pak njerёz se nё Groenlandё.

Nё mbarё ishullin mungojnё rrugёt e hekurudhat, qё mund tё lidhin qytetet dhe fshatrat. Rrugё ka midis qyteteve, por ato pёrfundojnё nё periferi tё qytetit. Pёr tё shkuar nga njё qytet nё tjetrin banorёt e Groenlandёs pёrdorin avionё, anije, helikopterё, gomone ose slita me qen.

Me ndryshimin e klimёs edhe nё Groenlandё mund tё ndryshojё diҁka. Mё pak akull nё kёtё ishull nёnkupton edhe mё shumё hapёsirё jetese pёr njerёzit. Shkrirja e akujve ҁliron lёndё tё para tё rёndёsishme, tё cilat janё tё mbrojtura: Ndёr tё tjera naftё, minerale tё rralla, gaz natyror dhe uran.

Sё shpejti do tё nisё gjuetia pёr elementё tё tillё. E presidenti i SHBA-sё si biznesmen ka njё nuhatje tё fortё pёr tё tilla gjёra./ DW

LEXO TE PLOTE

Blog

A po bëhet Britania e Madhe një shtet i dështuar?

Publikuar

-

Nga

Nga Chris Patten “Project Syndicate”

* Çfarë është një shtet i dështuar? Jo shumë kohë më parë, kur isha Ministër i Britanisë për Zhvillimin e Jashtëm, dhe më vonë Komisioner Evropian për Punët e Jashtme, do të isha përpjekur me siguri t’i përgjigjesha kësaj pyetje, duke marrë shembuj specifikë nga disa vende në Amerikën Latine dhe Afrikë.

Duke e trajtuar pabarazinë ekskluzivisht si një çështje mikroekonomike, ekonomistët e kanë humbur thelbin për dekada me radhë. Ekzistojnë prova të bollshme, që tregojnë se pabarazitë e të ardhurave brenda vendeve, kanë më shumë lidhje me forcat financiare globale, sesa me kushtet lokale të tregut të punës.

Do të veçoja konfliktet tribale, puçet ushtarake, krizat ekonomike, ekstremitetet e varfërisë dhe shkallët e larta të vdekshmërisë. Mund t’i kisha referuar dështimit të shoqërive më të zhvilluara. Por sipas këtyre kritereve, askush nuk ka më nevojë të udhëtojë në Amerikën Latine ose Afrikë për të zbuluar shtete të dështuara.

Në fakt, shumëkush në Britani është sot i shqetësuar se dështimi është gjithnjë e më i dukshëm brenda kufijve tanë, dhe veçanërisht në lidhje me mënyrën se si po qeveriset aktualisht vendi. Sistemi  qeverisës britanik, shumë i vlerësuar në të kaluarën, bazohet në demokracinë parlamentare dhe institucionet e pluralizmit, që dikush do t’i lidhte me një shoqëri të hapur.

Votuesit zgjedhin deputetët e tyre në parlament, të cilët u detyrohen zgjedhësve të tyre të japin gjykimin e tyre më të mirë, mbi mënyrën e negocimit të politikave qeveritare. Deputetëve nuk u kërkohet të bëjnë atë që u thuhet nga një vullnet i supozuar popullor, një sistem shumë i favorizuar nga despotët dhe demagogët.

Përkundrazi, ata janë pjesë e një sistemi që i detyrohet shumë filozofit politik konservator, Edmund Burke, dhe jo shkrimtarit francez Zhan Zhak Ruso. Ne kemi parapëlqyer gjithmonë kujdesin, kompromisin dhe evolucionin, përkundrejt përçarjes dhe apeleve ndaj pasioneve të rrezikshme.

Në Britani, qeveria ka qenë historikisht përgjegjëse para parlamentit, mendimet e të cilit duhet t’i respektojë, dhe të zbatojë ligjet që ai miraton. Dhe një sistem gjyqësor i ndarë dhe i pavarur, garanton sundimin e ligjit, të cilit i nënshtrohen të gjithë, përfshirë ministrat.

Pra në këtë mënyrë i ka zgjidhur Britania çështjet e saj kombëtare: përmes shmangies së ekstremizmit politik, arritjes së një ekuilibri vetë-rregullues midis të majtës dhe të djathtës, menaxhimit te ndryshimit gjatë dekadave në paqe dhe luftë, dhe realizimit të tranzicionit nga pushteti perandorak në një vend evropian të mesëm.

Dhe ne e arritëm këtë pa braktisur vlerat tona, ndaj kemi fituar lavdërim dhe admirim në mbarë botën. Mjerisht, gjërat sot duken shumë ndryshe. Britania ka më pak aktivistë politikë se shumica e vendeve të tjera evropiane. Megjithatë, ata kanë fituar kohët e fundit një kontroll gjithnjë e më të madh mbi politikën e partive të tyre, dhe zgjedhjen e liderve.

Për pasojë, Partia Laburiste drejtohet sot nga Xheremi Korbin, një socialist i modës së vjetër. Dhe mbi 90.000 anëtarë të Partisë Konservatore, pikëpamjet e të cilëve janë bërë më ekstremiste teksa numri i tyre është në rënie, zgjodhën së fundmi Boris Xhonsonin si udhëheqësin e tyre të ri, dhe kësisoj si kryeministrin e ri të vendit.

Në këtë mënyrë, ata zgjodhën në krye një njeri shumë mendjemadh. Nuk është ekzagjerim të themi se Xhonsoni i ka përdorur të gjitha mjetet për të arritur deri në majë, fillimisht në gazetari dhe më pas në politikë. Ngjitja e tij i detyrohet ksenofobisë dhe nacionalizmit anglez, që tashmë e mbështesin shumë konservatorë.

Xhonsoni është kryeministër, pasi ai ka premtuar të nxjerrë vendin nga BE në fund të tetorit, me apo pa marrëveshje, dhe pavarësisht pasojave. Ai ka zgjedhur një qeveri me nacionalistë anti-evropianë, që kanë të njëjtën mendësi si ai. Këshilltari i tij kryesor, Dominik Kamings, u cilësua nga ish-kryemistri britanik në vitet 2010-2016, Dejvid Kameron si një “psikopat karriere”.

Krahasi Xhonsonit, Kamings është figura më e fuqishme në qeverinë e re. Ai është një politikan i pavotuar, që në fillim të këtij viti vendosi të përçmojë parlamentin. Ai po përgatitet të largojë vendin tonë nga BE, me apo pa miratimin e ligjvënësve.

Për më tepër, qeveria po planifikon të fitojë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare, që pritet të shpallen së shpejti, në bazë të një fushate “populli kundër politikanëve”. Ata që kundërshtojnë daljen nga BE pa marrëveshje, do të etiketohen si kundërshtarë të sovranitetit popullor. Brukseli fajësohet për dështimin e negociatave, edhe pse dështimi erdhi nga zgjedhjet e bëra nga qeveria e mëparshme britanike.

Publikut i thuhet se nëse Britania mundet ta bindë BE-në, se ajo është e gatshme ta dëmtojë veten me daljen edhe pa “asnjë marrëveshje”, atëherë Franca, Gjermania dhe të tjerët do të dorëzohen, dhe do të na japin atë që duam. Megjithatë, çdo dëm që do t’i shkaktojë BE-së një Brexit pa marrëveshje, nuk do të kishte të krahasuar nga dëmi afatgjatë që do t’i shkaktonte Britanisë. Xhonson dhe Kamings, janë të përgatitur t’i përdorin të gjitha mjetet, që ishin të suksesshme në fushatën e referendumit pro Brexit në vitin 2016, kur publiku britanik u garantua se nuk do të kishte asnjë problem nëse vendi largohej nga BE-ja pa marrëveshje.

Premtimet për rritje të shpenzimeve publike, janë tashmë të pamundura të mbahen. Vlera e paundit po bie, inflacioni në korrik u rrit, dhe investimet e biznesit kanë rënë ndjeshëm. Përfitimet e supozuara të largimit nga BE nuk po shihen më gjëkundi, me përjashtim të një marrëveshje tregtare të premtuar me presidentin amerikan Donald Trump, e cila do të qe gati po aq e papranueshme për Kongresin Amerikan, sa edhe për opinionin publik britanik.

Për më tepër, qeveria po e injoron faktin se negociatat e gjata me BE-në, do të pasonin pashmangshmërisht një largim “pa marrëveshje”.

Akoma më keq, e ardhmja e unionit mes Anglisë, Skocisë, Uellsit dhe Irlandës Veriore, duket gjithnjë e më shumë në rrezik. Qeveria nuk do ta pranojë se nëse Britania largohet nga unioni doganor i BE-së, kufiri midis Republikës së Irlandës dhe Irlandës Veriore do të rrezikojë Marrëveshjen e së Premtes së Mirë të vitit 1998, e cila ka sjellë më shumë se 20 vjet paqe në ishullin e Irlandës.

A janë këto veprime të një shteti të suksesshëm? Ata që e ngrenë këtë pyetje, rrezikojnë të quhen “armiq të popullit”. Dhe në këtë rast jemi në shoqëri të mirë:po kështu janë etiketuar nga mbështetësit e Brexit, 3 gjyqtarë të Gjykatës së Lartë, që pohuan parimin e sovranitetit parlamentar në procesin e Brexit. Teksa Brexit po afrohet gjithnjë e më shumë, institucionet e Britanisë, perspektivat ekonomike, kushtetuta dhe e ardhmja jonë, janë që të gjitha në rrezik./ Përshtatur nga CNA.al.

LEXO TE PLOTE