Connect with Us

Çfarë po ndodh me Amerikën?

Bota

Çfarë po ndodh me Amerikën?

Publikuar

-

Nga Nick Paton Walsh “CNN”

Çfarë ndodh me një vend që është një ide, dhe kur kjo ide bëhet e shëmtuar? Që nga rënia e Murit të Berlinit, Shtetet e Bashkuara, kanë qenë lidere e botës së lirë në aspektin ekonomik, ushtarak, por u shembën pasi komunizmi dhe fashizmi, edhe si një ide.

Amerikanët shkuan shumë larg në Irak në vitin 2003, u bënë tejet të babëzitur para vitit 2008, dhe e braktisën Sirinë në vitin 2013. Por sërish triumfoi fiksimi i SHBA-së pas vetë-analizimit dhe ndarjes së barrës së fajit. Sado që mund ta urreni, ideja dukej se e justifikonte ekzistencën e saj.

Por muaji i fundit ka qenë i vështirë. Më saktë, viti i fundit ka qenë i vështirë. Në fakt, gjithçka që nga nëntori i 2016-ës ka shkuar për dreq. Mua më kujtohen shumë mirë reagimey e emigrantëve në SHBA, apo edhe i evropianëve kur Donald Trump fitoi zgjedhjet. 

Për ta dukej sikur civilizimi po ndalej. Por me siguri që kjo nuk mund të zgjaste përgjithmonë, pasi ideja e Shteteve të Bashkuara ishte e dizenjuar të rezistonte gjatë apo jo? Megjithatë, kjo ishte ajo që dëshironte populli amerikan – ose të paktën kolegji elektoral. 

Ngjitja e Trumpit në pushtet, reflektoi atë që Evropa tashmë po i bënte vetes:një reagim ndaj globalizimit të shfrenuar, ndaj epokës së emigracionit dhe lirive ekonomike, që nuk i kishte parë asnjë brez më herët. Por Amerika supozohej të dinte më shumë, të na çonte përpara dhe jo pas. Mendohej që ajo e dinte rrugën. Uiston Çërçill tha dikur, që pasi të kemi provuar gjithçka tjetër, mund të mbështetemi gjithmonë në fund tek amerikanët, të cilët do të bëjnë gjënë e duhur. 

Tani, nuk është e qartë se kush e di se cila është gjëja e duhur. Twitter, rrjetet e tjera sociale dhe faqet e internetit, nënkuptojnë se mund të biem pre e sulmeve kibernetike. Kur vjen puna tek racizmi, problemi nuk është vetëm në Amerikë, por kudo. 

Edhe Evropa ka një histori të shëmtuar me këtë dukuri. Brexit është një formë e maskuar e ksenofobisë, e fshehur pas mospëlqimit të rregullave evropiane të tregtisë, për të cilat vetëm pak votues dinë ndonjë gjë. Dhe fushata pro saj, u drejtua nga një burrë, që dikur thoshte që gratë me shami në kokë, duken si kuti prej letre. 

Ky burrrë është sot kryeministri i Britanisë së Madhe. Gjermania ka “Alternative für deutschland”. Italia Mateo Salvinin. Por Amerika ka hedhur një hap më tej në këtë drejtim. 

Sot protestuesit shtypen me makina, shpërthejnë shpesh skandale në politikën  e establishmentit. Është e çuditshme të jetosh në një kohë, kur kryeministrja e deridjeshme e Britanisë së Madhe, Tereza Mej, detyrohet të denoncojë publikisht presidentin amerikan për komentet e tij raciste, sipas të cilaves 4 gra në Kongresin Amerikan, duhet të “kthehen” në vendet nga e kanë origjinën. 

Dhe që kancelarja gjermane, Angela Merkel, të shprehë “solidaritet” me kongresmenet e sulmuara. Ne e kemi parë të pafuqishëm spiralen rënëse të SHBA-së, duke u përpjekur të mos zhytemi në të. Fiksimi i shëmtuar i Amerikës pas armëve dhe masakrave këtë muaj, u përzje në mënyrë të parashikueshme me ndjenjat kundër emigrantëve të së djathtës ekstreme. 

Por pjesa tjetër e botës, është mësuar me qasjen amerikane pas tragjedive si ajo në El Paso, duke i parë amerikanët të diskutojnë plot bujë në faqet e internetit, kryesisht mbi problemet e shëndetit mendor, dhe jo mbi problemin e dukshëm të vetë armëve, që janë lehtësisht të disponueshme për adoleshentët. 

Është jashtëzakonisht e vështirë të kuptohet obsesioni amerikan pas armëve, përveçse nëse jeni vetë një amerikan i fiksuar pas tyre. Ata amerikanë që besojnë tek e drejta e tyre për të mbajtur armë, i shohin me zemërim të huaj që mendojnë se më e rëndësishme është e drejta e një personi për të qenë i sigurtë për jetën. 

Bota e jashtme, thjesht nuk e kupton këtë. Madje edhe në vende si Serbia – vetëm pak pas SHBA-së dhe Jemenit, përsa i përket pronësisë së ligjshme të armëve, me 39 armë për 100 banorë (SHBA ka 120 armë për 100 banorë) – arrijnë të kenë nivele shumë të ulëta të vrasjeve. 

Atje ndodhin 1.39 vrasje për 100 mijë banorë, në krahasim me 5.35 vrasje në SHBA gjatë vitit 2016. Amerika duket të jetë një vend i dhunshëm dhe i zemëruar, edhe pse 20 vite me parë atje nuk ka pasur ndonjë luftë civile. 

Japonia i paralajmëroi këtë javë turistët e saj që shkonin në SHBA, se kjo e fundit se është një “shoqëri që i do armët”, dhe ku “incidentet me armë zjarri, mund të ndodhin kudo”. Në Japoni, ju keni gati 0 për qind shanse që të vriteni nga armët. Dhe meqë ra fjala, aty duhet të kaloni një listë të gjatë provimesh, para se të zotëroni një armë zjarri. 

Japonezët janë shumë më të sigurtë, me më pak armë nëpër duart. Edhe serbët janë më të sigurtë, me jo aq shumë armë. Kryeministrja e Zelandës së Re, Xhakinda Ardern, deklaroi në maj se si ndihen njerëzit kur shihnin me trishtim masakrën e radhës në SHBA. “Të jem e sinqertë, unë nuk i kuptoj Shtetet e Bashkuara”- tha ajo. Një pjesë të asaj dhune, e ushqen miti amerikan, që bota e do nëpërmjet Hollivudit. 

Heroi e mposht gjithnjë i vetëm persekutorin e tij. Por edhe dhembshuria është gjithashtu thelbësore. Mizoria e madhe e autoriteteve kufitare amerikane ndaj emigrantëve, duke i ndarë fëmijët nga prindërit e tyre, e ka dëmtuar pikëpamjen rozë, që kanë pasur shumë njerëz nga jashtë mbi SHBA-në.

Masat e ashpra mbrojtëse, kanë qenë gjithmonë të pranishme në Shteteve të Bashkuara, por tani emigrantët janë shndërruar në “armikun” që është futur brenda vendit. Mizoria se si SHBA-ja i persekuton ata që kanë shkelur ligjet e saj, është diçka që ka habitur shumë evropianë. 

Por ne priremi ta falim mizorinë amerikane. Ajo shihet si pjesë e kulturës së tyre, që njeh vetëm triumfin, me shpresën se përfundimisht amerikanët do ta kuptojnë se kush gaboi, kush ishte dembeli, dhe kush pati idenë më të mirë. Se meritokracia do të rivendoset së shpejti.

Por me Trumpin është ndryshe. Politika e tij nuk karakterizohet nga e vërteta apo mirësjellja. Duket sikur ideja amerikane, është vjedhur nga dikush tjetër. Ne nuk e dimë nëse e gjitha kjo do të marrë fund ndonjëherë, apo nëse siç shkruante Majkëll Ulf, problemi më i madh që do të ketë tani Amerika është rikthimi tek politika e mërzitshme. 

Dhe çfarë vjen më pas? A do ta udhëheqë sërish ajo botën e lirë, apo do të lejojë që boshllëkun ta mbushë një autoritarizëm alla kinez? A e ka arritur SHBA-ja kulmin e vet? Dhe a do të arrijë të bëjë përfundimisht gjënë e duhur?

Përshtatur nga CNA.al

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Bota

Zgjedhjet lokale në Hamburg/ Triumfojnë SPD-ja dhe Të Gjelbrit

Publikuar

-

Nga

Pas zgjedhjeve lokale në Hamburg, Partia Socialdemokrate, SPD mbetet forca kryesore politike, e pasuar nga Të Gjelbrit. CDU pësoi humbje të thellë, kurse AfD duhej të priste gjatë për futjen në parlamentin e qytetit.

Pas zgjedhjeve në Hamburg të dielën (23.02) socialdemokratët (SPD) dhe Të Gjelbrit janë entuziastë. Vërtet që socialdemokratët pësuan një rënie me 6,6%, por ata dolën forca kryesore me 39,0% të votave, një rezultat zgjedhor, që SPD-ja nuk e ka më në asnjë land tjetër gjerman. Triumfues mund të quhen edhe Të Gjelbrit në Hamburg. Vërtet që ata nuk e arritën qëllimin të dilnin forca kryesore në Hamburg, por me 24,2% ata gati e dyfishuan rezultatin krahasuar me zgjedhjet e mëparshme.

Katharina Fegebank, kandidatja e Të Gjelbërve

“Opcioni i afërt”

Kryebashkiaku i Hamburgut, Peter Tschentscher, (SPD) e fituesi i zgjedhjeve bëri të ditur, se shpejt do të ketë bisedime me Të Gjelbrit për përsëritjen e koalicionit si “opcioni i afërt”. Të dyja partitë do të arrinin në Hamburg gati një shumicë dy të tretat. Por Tschentscher do të zhvillojë bisedime edhe me humbësin e zgjedhjeve, CDU. Sepse teorikisht në bazë shifrash mund të arrihej një shumicë edhe me një koalicion të konservatorëve me socialdemokratët.

Marcus Weinberg, kandidati i CDU

Në zgjedhjet e Hamburgut, partia populiste e djathtë, AfD duhej të priste gjatë për futjen në parlament. Në fund ajo arriti të kalojë pragun e 5% me një rezultat 5,3%. Edhe liberalët e FDP-së arritën të kalojnë pragun zgjedhor dhe janë prezentë në parlamentin e ardhshëm pas rezultatit 5,0%. Zgjedhjet në Hamburg shënuan një pjesëmarrje të lartë zgjedhore, 63,3%, gati 7% më shumë se në zgjedhjet e vitit 2015./ DW

LEXO TE PLOTE

Bota

Koronavirusi shënon viktimën e katërt në Itali

Publikuar

-

Nga

Italia vijon të jetë në gjendje emergjence për shkak të frikës nga Koronavirusi. Numri i viktimave ka arritur në katër, ndërsa numri i personave të prekur deri tani ka arritur mbi 150.

Viktima e fundit është një burrë 84 vjeçar nga qyteti Bergamo.

Ndërkohë, mësohet se qeveria Italianë ka izoluar 11 komuna në rajonin Veneto dhe rreth 50 mijë banorë po mbahen të bllokuar.

Zonat e izoluara po menaxhohen nga policia dhe, nëse është e nevojshme, edhe nga ushtria, me sanksione penale për ata që shkelin aktet e dekretit.

Mediat italiane raportojnë se Lombardia, Liguria, Emiglia Romagna, Friuli Venezia Giulia, Piemonte dhe Veneto janë në gjendje karantine, ku janë pezulluar eventet publike, shkollat do të qëndrojnë të mbyllura për të paktën 1 javë. Nga dje janë pezulluar edhe ndeshje të Seria A të cilat më tutje mendohet të zhvillohen pa praninë e spektatorëve.

Si masë e nevojshme parandaluese janë anuluar edhe karnavalet e famshme të Venecias dhe deri më 1 mars edhe të gjitha ngjarjet rekreative dhe sportive, të cilat përfshijnë grumbullime në vende publike ose private dhe dezinfektimin e trenave rajonalë dhe jo-rajonalë.

Po ashtu, katedralja ‘Duomo’, në Milano, e cila është simbol i kryeqytetit Lombard, si edhe kinematë, teatrot, pubet dhe diskotekat, janë mbyllur.

Italia renditet tashmë e para në Europë për numrin e personave të infektuar dhe e katërta në botë pas Kinës, Koresë se Jugut dhe Japonisë.

LEXO TE PLOTE

Bota

Koronavirusi, Italia në rrethim

Publikuar

-

Nga

Italia ёshtё nё Evropё vendi mё i rrezikuar nga Koronavirusi, ndaj qeveria italiane ka ndёrmarrё masa drastike. Në disa zona jeta publike gati është paralizuar. Gjendja po acarohet edhe nё Korenё e Jugut.

Codogno, qyteti i prekur nga Koronavirusi

“Qёllimi ёshtё qё tё mbrojmё shёndetin e popullit “, deklaroi kryeministri italian Giuseppe Conte, pas njё takimi tё shtabit tё krizёs me autoritetet civile tё mbrojtjes nё kёtё vend. Rajonet mё tё prekura nga virusi COVID-19 do tё rrethohen. Popullata nuk do tё lejohet tё futet dhe as tё dalё nga kёto zona. Banorёt e zonave tё rrezikuara mund tё lёvizin vetёm nё „rastet e veçanta”.

Ai qё pёrpiqet t’i kalojё barrierat, cёnohet nga ndjekja penale, theksoi kryeministri. Ai megjithatё kёrkon njё mirёkuptim tё popullatёs sё atjeshme. Conte ka paralajmёruar mbylljen e sipёrmarrjeve dhe shkollave, si dhe ndalimin e tubimeve masive. Qeveria italiane ka ndaluar ndёrkohё edhe karnavalet nё Venecia. Ndalimi i lёvizjeve nё zonёn e Shengenit deri tani nuk ёshtё parashikuar, theksoi kryeministri.

Hotspoti evropian

Deri tani nuk janё regjistruar nё asnjё vend tjetёr evropian kaq shumё raste tё infektimeve me virusin SARS-CoV-2. Nё Itali janё regjistruar gjithsej 79 raste. Nga pjesёt veriore tё Italisё, nё rajonin Venecia dhe Lombardi, ka pasur edhe dy raste tё vdekjes. Pёr krahasim: Nё Gjermani janё regjistruar deri tani 16 raste tё infektimeve, nё Francё 12, ndёr tё cilёt njё person ka vdekur.

Shpёrthimi i infektimeve nё Lombardi ka ndodhur pas infektimit tё njё 38-vjeçari i cili po trajtohet nё njё spital nё qytetin e vogёl Codogno. Se ku ёshtё infektuar ai, ende nuk dihet saktësisht. Dyshohet se ёshtё infektuar nga njё mik kinez, i cili ёshtё kthyer sё fundmi nga vendlindja e tij nё Itali. Por kjo nuk ёshtё konfirmuar. Ndёrkohё qё pёr ardhjen e virusit nё Venecia dyshohen afaristё kinezё, tё cilёt kanё ardhur atje. Njё rast nё rajonin Piemont ёshtё regjistruar pas kontakteve tё tij me njerёz nga Lombardia.

Gjendje alarmi nё Korenё e Jugut

Nё Korenё e Jugut qeveria ka shpallur gjendjen mё tё lartё tё alarmit, pёr shkak tё infektimeve. Presidenti Moon Jae ka vendosur kёto masa pas dy rasteve tё tjera tё vdekjeve. Epidemia gjendet njё njё „pikё tё rёndёsishme kthese“. Ditёt e ardhshme do tё vendosin se si do tё zhvillohen gjёrat. Qeveria e tij po ndjek sugjerimet e ekspertёve dhe ka ngritur gatishmёrinё e veprimit nё nivelin mё tё lartё tё mundshёm. Qeveria pohon se nuk do tё hezitojё tё ndёrmerren edhe masa tё papara deri tani nё luftёn kundёr kёtij virusi. Deri tani nё kёtё vend janё regjistruar 602 raste tё infektimeve, qё ёshtё numri mё i madh pas Kinёs. Shumica e infektimeve ka ndodhur nё kishёn Shincheonji Church of Jesus, ku njё e infektuar ka shkuar dhe fillimisht ka refuzuar tё bёjё testet mjekёsore. Mё pas ka shkuar edhe nё shёrbimet e kishёs nё qytetin Daegu.

Gjendja e paqartё

Në Casalpusterlengo njerëzit mbajnë maska e qëndrojnë në radhë në supermarket

Organizata Botёrore e Shёndetёsisё WHO, shprehet e shqetёsuar pёr paraqitjen e rasteve tё infekimeve mё virusin COVID-19 tek personat, tё cilёt nuk kanё ndonjё lidhje me Kinёn. Ndёrkohё dyshohet se koha e inkubacionit mund tё jetё shumё mё e gjatё se dy javё. Kjo do tё vёshtirёsonte pёrpjekjet pёr parandalimin e epidemisё. Nё Kinё ёshtё rritur ndёrkohё numri i tё infektuarve nё mё shumё se

77.000. Prej tyre 2400 kanё vdekur. Por ekspertёt mendojnё, se shifrat nё Kinё mund tё jenё shumё mё tё larta. Numri mё i madh i tё vdekurve ka ndodhur nё provincёn Hubei, ku ёshtё regjistruar pёr herё tё parё sёmundja nё qytetin milionёsh Wuhan, nё dhjetor tё vitit tё kaluar./ DW

LEXO TE PLOTE