Connect with Us

Nga Luan Rama/“Blloku” i Isuf Kalos si autopsi e regjimit

Opinione

Nga Luan Rama/“Blloku” i Isuf Kalos si autopsi e regjimit

Publikuar

-

Në fakt jo pa vetëdije e kam lënë në periferinë e vëmendjes atë kohë të pakohë e të çuditshme të fillimvitit 1991, kur ndërsa regjimi komunist po rrokullisej në theqafje për ta mbyllur përgjithmonë kohën e vet, një zonë e Tiranës, ajo që prej të gjithëve njihej e thirrej me toponimin “Blloku”, u bë më në fund nga “Qyteti i Ndaluar”, në “Qyteti i Lejuar” për të gjithë.

Jo vetëm nga Tirana, por prej ngado që vinin, qytetarë të shumtë, do të kalonin domosdo mespërmes “Bllokut” si në një procesion të çuditshëm, të shtyrë sa prej kurreshtjes që zgjon instiktivisht tek njeriu gjëja e ndaluar, aq edhe prej ndjenjës së triumfit, që në kësi rastesh është krejt e përligjur.

Mirëpo, nëse në kujtesën time ajo kohë pothuaj ishte fshirë, vjen “Blloku” i Profesor Isuf Kalos, për të na thënë se ndërsa keni shëtitur e shëtisni ende nëpër rrugët dhe rruginat tij, mos e ushqeni veten me iluzionin se ia keni dalë ta shihni “Bllokun” apo më tepër se kaq, ta njihni e të mësoni misteret e tij.

Madje, kumti i tij shkon edhe më tej, teksa përmes përqasjesh të zgjedhura enkas, na sjell në vëmendje mesazhin e “Laokoontit”, që të kuptojmë se shembja e gardheve të “Bllokut” dhe rrëzimi i pushtetit të tij, nuk është domosdo edhe zhdukja e “Bllokut”, fenomen ndaj të cilit të qenit indiferentë mund të sjellë pasoja, siç në fakt ka sjellë përgjatë viteve të postkomunizmit.

Gjithësesi, bllokmenët, ata të vjetrit, siç përveçoheshin prej të tjerëve banorët e “Bllokut”, ishin larguar nga kjo jetë, më pak natyrshëm prej fatit e të shumtët të vrarë prej pushtetit të “Bllokut” të tyre që vetë e ngritën, ndërsa ata që ishin gjallë, u larguar nga sytë – këmbet për t’i shpëtuar zemërimit qytetar.

Ndërsa pasardhësit e tyre, të pazotë të mbronin emrin dhe nderin e baballarëve, pasi u fshehën atëkohë, janë rikthyer këtë kohë si minjtë e Dino Buxatit e i gjen sot në bllokun tjetër; në atë të pushtetit.
Simbolika e rrëzimit të Bllokut në realitetin shqiptar, u metaforizua si paralele e rrëzimi të murit të Berlinit edhe në Tiranë; në Tiranën e çudive, për të cilën Kadareja do të shkruante gati 10 vjet më vonë: “Po ç’është ky popull që në gropë i shtrirë,
Kujton aq krenarisht se është në majë?
Dhe kur përkundër, nga gropa del i lirë,
-Jam i rrëzuar! Klith me thirravaj?”

Mirëpo, ndërsa blloku u rrëzua sepse u rrëzua regjimi i tij, ndër ne, në nënvetëdijen tonë, si psikologji, si mentalitet, si mënyrë të menduari e të vepruari, por edhe si qasje e pushtetit, si filozofi qeverisjeje e si përmasë marrëdhënish ndërnjerëzore, “Blloku” shfaqet hera-herës, si për të na thënë se çlirimi, qoftë edhe prej një makthi a psikoze, nuk vjen domosdo me rrëzimin e rregjimit.

Këtë të vërtetë të madhe na e thotë në mënyrë të dyfishtë me “Bllokun” e tij edhe Profesor Isuf Kalo.

Së pari me këtë libër, sprovë për të fituar mbi të gjitha vetveten në raport me një kohë dëshmitarë i së cilës është, Profesor Kalo merr përsipër të na dëshmojë “Bllokun” nga brenda tij, siç nuk ka guxuar të paktën deri tani, ta bëjë ndonjë tjetër me aq realizëm dhe vërtetësi, deri edhe në detaje e intimitete.

Dhe së dyti, me debatet dhe reagimet që provokoi botimi i librit, (i cili ka në vetvete edhe grackën që shumëkënd mund ta çojë, siç edhe ndodhi, në gjykime të nxituara e shpesh të deformuara), u ka dhënë mundësinë lexuesve të zgjedhin, nëse do të merren me autorin apo me produktin e tij, pra me librin.

Natyrisht, emri i Isuf Kalos nuk është i panjohur. Edhe unë, besoj si shumica e shqiptarëve, e kam njohur atë më së pari si mjekun personal të Enver Hoxhës.
Kaq do të mjaftonte në atë kohë, por edhe sot natyrisht, për të mos i vënë në dyshim aftësitë e tij profesionale si mjek.
Ndërkaq, me librin e tij më të fundit, Isuf Kalo i krijon lexuesit oportunitetin që të njohë përveçse mjekun e zot, edhe intelektualin e elitës, qëmtuesin e vëmendshëm dhe rrëfimtarin elegant, që përmes një gjuhe të zgjedhur e të pasur në mjete shprehëse, e merr atë, pra lexuesin , dhe e çon në paskohë, duke e futur atje ku ai ka qënë vetë; në kupolën e Bllokut, në familjen e Enver Hoxhës, në dhomën, shtratin, në trupin e në mendjen e tij. Gjithkund, atje ku në fakt hyn vetëm mjeku.

E më tej, e përfshin lexuesin, e bën pjesë të asaj që doktori, tanimë në rolin e shkrimtarit, di, ka parë e ka dëgjuar në Bllok e në kulisat e tij, në zyrat e pushtetit e marrëdhëniet mes atyre njerëzve të mbështjellë me mister.

Në këtë mënyrë, me aftësinë e drejtpeshimit të situatave, të vlerësimit të rrethanave e gjendjeve psikoemocionale dhe mbi bazën e një analize gjakftohtë e të barazlarguar, edhe prej mundësisë që ia krijon koha prej gati tridhjetë vite distancë, Isuf Kalo ia del që përveçse të fitojë vetveten në dilemën mes asaj që di dhe asaj që vendos t’a ndajë me lexuesin, fiton edhe sfidën që “Bllokun” të na e japë edhe si autopsinë e rregjimit, e kryer mjeshtërisht prej një njeriu që duke qenë pikësëpari qytetar i angazhuar dhe jo indiferent ndaj fateve te vendit, ka zgjedhur t’ia shërbejë “raportin” e vet të autopsisë edhe lexuesit, jo thjeshtë që ky i fundit të jetë pasiv, por të kuptojë në thelbin e vet se çfarë ishte regjimi i “Bllokut” e të gjejë po vetë se përse “Blloku” është ende ndër ne; diku si fantazmë e diku tjetër si nostalgji, si burg apo si privilegj, si makth a si hierarki sociale.

Isuf Kalo nuk i ka zgjedhur vetë personazhet e tij.  Ata, personazhet e zgjodhën atë, e ai vetëm ia jep lexuesit ashtu siç i ka parë e njohur ata vetë, drejtpërdrejt.

Dikujt mund të mos i pëlqejë, por Isuf Kalo ka zgjedhur të jetë i vërtetë në përshkrimin e tyre. Edhe përmes detajesh në dukje krejt të parëndësishme, ai na zbulon karakterin dhe natyrën e atyre njerëzve, të cilët sa u bënë ata që ishin prej rregjimit dhe ideologjisë që zgjodhën, aq edhe i dhanë rregjimit natyrën e egoizmit, pabesisë dhe hakmarrjes së tyre.

Sado që autori nuk na ka dhënë një libër për Enver Hoxhën, siç në fakt presupozohej të ishte duke patur parasyshë edhe se çfarë ka qenë Isuf Kalo për të e në raport me të, prapëseprapë, nuk mund të mos ishte ai në qendër të librit si personazhi kryesor, edhe pse më shumë vëmendje e hapsirë realisht kanë marrë Nexhmije Hoxha dhe Ramiz Alia.

Gjithësesi, natyrshëm edhe kur flet për këto dy personalitetet e fundit apo edhe kur flet për të tjerët, sidomos për Hysni Kapon dhe Mehmet Shehun, prapë aty e gjithkund është Enveri, siç është Enveri në fund të fundit i gjithë “Blloku”.

Me të gjithë personazhet e librit të vet, Isuf Kalo është një qëmtues i vëmendshëm dhe i kujdesshëm, është një analizues i plotë i natyrës së tyre po aq sa edhe i fakteve lidhëse, të cilat autori i ka zgjedhur enkas për të na dhënë mundësinë të njohim brendësinë e karaktereve dhe kompleksitetin që shfaqin ata.

Falë zotësisë për t’i lexuar personazhet në detaje dhe aftësisë për t’i analizuar ata edhe si karaktere psikologjikë, autori i librit na jep përmes dimensionit vëzhgues të personalitetit, edhe natyrën psikologjike të lindur të protagonistëve.

Më tej akoma, fakti që përgjatë veprës duket sikur Doktor Kalo e trajton jo në proporcion etik individin Enver me udhëheqësin dhe diktatorin Enver, ka të bëjë mendoj unë më së shumti, edhe me të drejtën që ai ka zgjedhur të na rrëfejë aq sa ka parë e mësuar nga Enveri në marrëdhëniet me të si pacient, dhe masën e lejuar të të qenit në brendësi të ngjarjeve prej prapaskenës ku ai i ka ndjekur.

suf Kalo është konsekuent në respektimin e marrëdhënies mjek – pacient. Ai asnjëherë nuk e tejkalon atë, e kjo i jep doktorit shenjtërinë e nevojshme që duhet të ketë çdo profesionist i asaj fushe.

Po ndërkaq, ai nuk mund të mos shfaqet përballë lexuesit edhe ai që është përtej mjekut, i çveshur nga bluza e bardhë, njeriu qytetar dhe intelektuali kurajoz, i vetëdijshëm që kontributet e vyera, asnjëherë nuk janë jashtë kohës e gjithmonë vlejnë.

Pavarësisht të gjithave, botimi i librit është një kontribut i vlefshëm për të njohur nga brenda një botë të cilën e kemi njohur, perceptuar dhe gjykuar së jashtmi e shpesh herë në mënyrë empirike.
Isuf Kalo ka qenë i vetëdijshëm për barrën e angazhimit të vet. Në mënyrë kurajoze ai nuk i është shmangur asaj. Përkundrazi, me shumë qytetari i del për zot dhe na jep një model, që në fund të fundit është zgjedhje e tij.

Kam patur rast të lexoj edhe të tjerë libra të shkruar prej mjekësh personalë udhëheqësish të ndryshëm; mbretër, diktatorë, presidentë, si për shembull “Unë kam qenë doktori i Hitlerit” të Kurt Krueger, “Jovanka Broz – Tito bashkë-sundimtarë”, të mjekut personal të Titos, Prof. Dr. Alexander Matunoviq etj. por ajo që e bën të veçantë librin e Isuf Kalos, është realizmi deri ne detaj dhe natyrshmëria e rrëfimit, si dëshmi e dimensionit intelektual të autorit, i cili me sa duket e ka patur shumë mirë parasysh gjatë kohës kur shkruante librin, thënien e Viktor Hugoit se: “Krijuesi i librit është autori, krijuesi i fatit të tij është shoqëria”.

Duke e parë dhe analizuar nga ky kendvështrim dhe duke respektuar shenjtërinë e procesit krijues që është e drejtë ekskluzive e autorit, Profesor Isuf Kalo ia del sukseshëm jo vetëm të na japë një vepër dinjitoze, por të na ofrojë edhe një kontribut të vyer më shumë se sa për njohjen e disa të panjohurave të “Bllokut” dhe personazheve të tij, për analizën e matur e të vendosur në kontekstin e kohës së cilës i referohet, ç’ka i jep atij dorë e mundësi të jetë bindës dhe i besueshëm.

E ndërsa na shkruan për njerëz realë, për ngjarje të verteta e për një kohë historike të caktuar, vepra i tejkalon të gjitha e vjen edhe si mesazh universal se e keqja është gjithnjë aty, njësoj si sëmundja, e rrezikshme e kërcënuese, nëse nuk e kurojmë me terapitë e nevojshme, dhe për më keq akoma, nëse e harrojmë e kënaqemi me faktin që nuk ka shenja apo gjurmë të shfaqjes së saj.

“Disa libra nuk janë shkruar vetëm për të na mësuar diçka, por edhe për të na treguar se autori ka qenë njeri i ditur”. Kështu ka thënë shkrimtari i madh gjerman Gëte.
Dhe Profesor Isuf Kalo, ia ka dalë në të dyja./CNA.al

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Opinione

Nga Arian Galdini/ Qirifikimi i dinjitetit!

Publikuar

-

Nga

Në këtë Shqipërinë tonë të vockël, komplikimet e mëdha janë bërë pjesë e normalitetit.

Madje, sinorët janë çuar aq larg, sa vështirë se mundemi ta rrokim krejt thjesht, ashtu sikurse është e volitshme, normalitetin.

Kur flasim për gjëra të thjeshta dhe për normalitetin, gjithmonë përballemi me buzë të rrudhura, mendje të shprishura, zëra të çuditur, ndërsa të gjitha së bashku në kor thonë: “Po këto janë idealizma…”

Gjërat e thjeshta janë bërë idealizëm i pafrytshëm.

Normaliteti ka humbur udhën dhe gjendet veç në “legjendat urbane” që dëgjojmë për “histori nga perëndimi”, apo nëse bëhemi bujarë, mundemi ta gjejmë herë-herë tek ndonjë përrallë e moçme shqiptare.

U jemi avitur turravrap kohëve të tilla, kur sa më të komplikuara t’i bëjmë mendimet dhe punët tona, aq më “normal” ndihemi brenda kësaj marrëzie anormaliteti.

Thjeshtësia na tremb, na çorodit, na bëhet pengesë në jetë.

Mëngjesi i qytetarit tonë është vetëm fillimi i skemës që ai ndërton plot zell për të dalë sa më i përfituar nga dita e re që e pret.

Skema e përfitimit të qytetarit tonë bëhet e vlefshme në të dyja kahet, qoftë duke avancuar gardhin e tij në kurriz ose jo të tjetrit, qoftë duke u vetëruajtur mirë për të mos ia zaptuar tjetri atë copë gardh që ka qytetari ynë, le të jetë ky pozicion publik, privat, ide, shoqëri civile, art, drejtësi, nisma apo edhe sorollatje nëpër kafene.

Sidoqoftë, shqetësimi im nuk gjen adresë tek qytetari ynë, i cili nuk bën as më shumë e as më pak nga sa ka ditur dhe di të bëjë.

Qytetari ynë si i tillë, gjenerikisht ka qenë dhe ka mbetur ende viktimë realiteteve, të cilat ia ka gatuar me ingredientë të ndryshëm një përzierje “shefash”, si: politika, gjeopolitika, kultura, historia, gjeografia, ekonomia, etj.

Kjo “kuzhinë” ka qenë vërtetë shumë e vockël për kaq shumë “shefa” dhe kaq shumë volum pune.

“Historia” është njeri prej “shefave” që ka punuar në “kuzhinën” e këtij kombi pa pikën e mëshirës, duke lënë pagabueshmërisht shijen e saj në produktin “qytetar shqiptar” i së sotmes.

Kësisoj merita e secilit prej “shefave” që kanë bashkëpunuar me grintë të pazakontë për të na servirur “shoqërinë” dhe “qytetarin” e së sotmes, na bën gati-gati ta justifikojmë me elegancë, e madje ta s’kualifikojmë me ngazëllim “argumentin” për të cilin po shkruhen këto rreshta, sikur të mos na shkonte mendja tek një “shef” mbi “shefat”, me anë të të cilit mundemi të transformojmë krejt “kuzhinën”, “kombin” e jo më vetëm “produktin”, “qytetarin”.

Ky “shef” mbi “shefat” është vullneti njerëzor.

Pikërisht ky “vullnet njerëzor” ka rastisur të shndërrohet ndër breza në rrethuesin më të madh dhe mizor të të gjitha energjive dhe talenteve tona shoqërore dhe kombëtare, ngase i ka munguar pozitiviteti, apo ngase ka qenë i kapluar nga pasiviteti.

Përtej karakteristikave që ka pasur Shqipëria, si një vend që menjëherë pas feudalizmit u “martua” forcërisht me komunizmin, për t’u përmbledhur në periudhën e pasvitit 1990, shteti postsocialist gjithsesi kaloi në parcializim të sovranitetit.

Parcialzimi i sovranitetit, sikurse thotë Perry Anderson, është një prej karakteristikave kryesore të feudalizmit.

“Gardhëzimi” i shtetit, lirisë, drejtësisë, zhvillimit, hapësirave publike, mediave, individëve etj., u shndërrua në kryeveprën e çakërdisjes sociale dhe kombëtare në vendin tonë, pa u ballafaquar për asnjë rast me “vullnetin pozitiv njerëzor”.

“Gardhe” të shumta filluan të pushtojnë çdo hapësirë publike dhe private.

“Vullneti njerëzor” ka tokrendur me dorëzimin, duke u mpakur dhe tretur në raport të zhdrejtë me rritjen e “gardhëzimit”.

P.sh, në këtë kuptim mund të shtrojmë edhe hipotezën se fakti që zyrat shtetërore trajtohen si private, ka shkaktuar thërrmizim të sovranitetit shtetëror.

Feudalët e “gardheve” kanë arrestuar sovranitetin shtetëror, duke ia dorëzuar një grushti “tribunësh” a “qehajajsh”, ndërsa këta të fundit marrin përsipër të jenë përfituesit kryesorë dhe dirigjentët e operacionit të deoksigjenimit të përditshëm dhe në çdo centimetër të “vullnetit pozitiv njerëzor”.

Është e kthjellët kristal tashmë për çdo qytetar shqiptar se për të punuar, vepruar, mbijetuar, apo për t’u shpërblyer në cilindo “gardh” të shoqërisë sonë, të duhet të zhvishesh dhe çlirohesh nga “pesha e rëndë” e karakterit, dinjitetit, vullnetit pozitiv, kreativitetit, virtuozitetit, zotësisë.

Brenda “gardheve” nuk ka garë, nuk ka konkurrencë, ka vetëm bindje, rreshtim.

Madje, e vetmja garë me të cilën t’i feksesh çdo ditë është gara për të vrarë, humbur e flakur plot dhimbje vetveten.

Brenda “gardheve” nevojitesh krejt bosh dhe me muskuj zemërate, dëshpërimi, urrejtjeje, përbaltjeje, të ushtruara mbresëlënësisht.

Brenda “gardheve” duhet të bëhesh pis, sepse ka shumë punë, duke pasur si të vetmen mënyrë “pastrimi” rizhytjen në një pisnajë të re.

Të mos harrojmë se feudalizmi bazën kryesore të marrëdhënies e ka suzeren-vasal, por ndërkohë përmbledh brenda vetes të gjitha format e mëparshme të qeverimit.

Deri në vitin 1990, nën një shtet diktatorial, që ndoshta ka qenë një ndër shtetet më privatë-personalë që ka përjetuar bota e shqiptarit, sot pas vitit 1990 kaluam në një si shtet feudal, ku “feudalët” e rinj nuk e dinë se ku i kanë kufijtë e saktë, duke na përmbytur me konflikte të pareshtura herë të ashpra e herë groteske, duke na e bërë akoma më të padurueshme rropatjen tonë sociale.

“Gardhëzimi” si proces, me konfliktualitetin si kamxhik, e kanë kthyer shoqërinë shqiptare gati-gati në gjendjen e saj primitive, kur të gjithë i binden me të fortit, dhe më i forti u bindet ca më të fortëve.

Terri ka zbarkuar duke i dhënë krahë e forcë “frikës” dhe “mashtrimit” që të mbizotërojnë.

Gati-gjendja primitive, që ka pllakosur se bashku me terrin, të lë përshtypjen se ka mbështjellë çdo individ dhe grup individësh, çdo ambient publik apo privat, vetë shtetin. Individët, grup-individët, ambientet publike apo private, institucionet publike apo private, që rezistojnë në të mirën, dinjitetin dhe kurajën e tyre, janë bërë si qirinj të izoluar në një shoqëri ku na ka plandosur “kufizimi i dritës”, madje errësira.

Ata dhe ato që rezistojnë në dinjitet mbetën si qirinj të izoluar në këtë shoqëri, ku “gardhet” rriten dhe lartësohen, terri thellohet dhe mashtrimi zmadhohet.

Për ironi duket se gati-gjendja primitive që ka pllakosur shoqërinë shqiptare na ka futur në epokën e “qirifikimit të dinjitetit”, lirisë, të mirës, karakterit, moralitetit, integritetit, të vërtetës, kurajës.

Por a duhet të tërhiqemi para një situate të tillë?

A duhet që ta braktisim lirinë e sapofituar dhe të qahemi për drejtuesit, “gardhëzuesit”?

Sigurisht që jo.

Prapa kemi një përvojë mjaft të hidhur.

Edhe pse e tashmja është e hidhur dhe askush nuk guxon të premtojë, nuk duhet të ketë tërheqje prapa.

As kur kthimi pas na vjen si Rilindje.

E vetmja rrugë për të dalë nga ky impas historik është që të ecim përpara duke shpejtuar hapin për të kombinuar lirinë me drejtësinë.

Në qoftë se shoqëria do të rrijë e mbërthyer vetëm në një vlerë, shpirtin e përfitimit, atëherë demokracia mbetet e kërcënuar.

Ka periudha historike, si kjo që po jetojmë, kur normat, vlerat dhe bindjet e mëparshme janë tronditur thellë dhe kur shoqëria ende nuk e gjen dot orientimin etiko-moral, në një kohë kur kjo shoqëri po ndryshon me ritme të shpejta.

Në periudha të tilla njerëzit ndodhen përballë dilemash të shumta.

Ata nuk po e identifikojnë veten me institucionet e krijuara.

Ata nuk kanë besim tek to.

Kur shteti mund t’i shkelë angazhimet që merr, atëherë kujt mund t’i zihet besë?

Në qoftë se ligjet kanë një frymë moderne dhe tërheqëse, por që nuk gjejnë zbatim, atëherë kujt mund t’i drejtohemi për të pasur, në mos sigurinë e plotë, të paktën ndjenjën e sigurisë dhe të paqes sociale?

Në një kohë kur korrupsioni, gënjeshtra, lakmia, egoizmi, mashtrimi, hipokrizia, cinizmi, si dhe klima e ankthit dhe e pasigurisë u ka zënë frymën virtyteve morale, kërkohet një ringritje shpirtërore për të dalë nga kjo gjendje.

Të tilla vese, si dhe manipulimi me termat e militantizmit dhe të meritokracisë, kanë krijuar një gjendje irritimi, lodhjeje dhe indiferentizmi të përgjithshëm.

Shumëkush flet dhe pakkush realisht i lartëson dhe çmon vlerat morale.

Politika dhe etja për pushtet dhe përfitim ka pushtuar jetën politike dhe sociale, prandaj ne ndeshemi me dobësimin dhe çarjen e të drejtës dhe të moralit, me egërsinë dhe rritjen e injorancës.

Në të tilla momente, rreziku më i madh është humbja e shpresës dhe braktisja e lirisë për shkak të varfërisë ekonomike.

Ajo që në kemi nevojë është që të ushqehemi me artin e lirisë, dhe arti i lirisë dhe demokracisë është shumë i vështirë.

Ai duhet mësuar.

U takon jo vetëm gjeneratave të reja, por edhe atyre në veçanti, na takon të gjithë neve, së bashku edhe me aktorë të tjerë shoqërorë, që t’ua mësojmë njerëzve këtë art, me qëllim që ta përdorin demokracinë në funksion të dinjitetit të tyre.

A nuk shihet kudo se atmosfera e korrupsionit po moleps çdo gjë, madje kërkon të ngjitet deri edhe në shkatërrimin e dinjitetit të njeriut?

A nuk po shikojmë individë të caktuar, duke ia nisur nga Kryeministri i vendit, që manipulojnë shuma të mëdha në duar, duke kujtuar se janë në gjendje të bëjnë qiellin dhe tokën, kërkojnë të tallen me varfërinë e njerëzve dhe përpiqen që vesin ta shesin për virtyt?

A nuk po shikojmë se nga të gjitha anët flitet për korrupsion dhe ai mbetët impersonal?

Në një situatë të tillë mund të ndodhë që ajo çka mbetet nga liria e fituar në vitin 1990, të bëhet e padurueshme dhe arbitrarizmi të na shpjerë drejt autoritarizmit.

Prandaj edhe burrat e gratë, djemtë dhe vajzat që janë si “qirinj ndriçues” duhet të vetëdijesohen dhe ta shënojnë veten në listën e luftëtarëve për dinjitet, ngase kanë një përgjegjësi të madhe për të ngjallur shpresën dhe për të shpëtuar lirinë.

Intelektualët dhe mendjendriturit e këtij vendi janë ata që do të bënin mirë të vetëdijësohen të parët sepse koha atyre tashme po u ulëret./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Klodian Tomorri/ Milionat që Shqipëria e varfër u fal miliarderëve duke ndotur bregun e Jonit!!!

Publikuar

-

Nga

Jahti 400 milione dollaresh i Emirit të Katarit Tamim bin Hamad Al Thani, qe u ankorua sot ne Sarande e ka kapacitetin e serbatorit 1.2 milione litra karburant.

Per shkak te nje politike absurde fiskale Shqiperia ja u shet karburantin jahteve me 0.58 dollare per liter. Aq eshte sot. Arsyeja? Nafta e jahteve ne Shqiperi nuk paguan akcize 350 leke per liter, nuk paguan takse qarkullimi 270 leke per liter, nuk paguan tvsh 300 leke per liter. Nuk paguan asnje takse sepse konsiderohet rieksport.

Ne France, cmimi i naftes per jahtet sot eshte 1.54 dollare per liter sepse qeveria franceze i ka vene takse te posacme karburantit te jahteve si mall luksi qe jane. Dhe Saint Tropez eshte vendi ku ankorohen jahtet e pjeses derrmuese te pasanikeve te botes.

Ne Itali, cmimi i nafte per jahtet sot eshte 1.72 dollare per liter. Dhe Italia eshte nje nga vendet me te vizituara nga jahtet e pasanikeve per shkak te plazheve fantastike qe ka, vecanerisht Porta Cervo dhe Sardenja.

Morali? Me nje te mbushur te jahtit, Shqiperia i fali sheikut multimialirder qe erdhi sot disa ore ne Sarande 704 mije dollare. Llogaria: 1.2 milione litra x (1.54$-0.58$) = 704 mije $.

Para 20 ditesh erdhi jahti i vellait te ketij po ne Sarande. Mori 600 mije litra karburant. 350 mije dollare te tjera te falura.

Nafta e ambulances 1200 leke takse per liter. Nafta e jahteve 0 leke takse per liter.
Une nuk e di se ca emri mund t’i vesh tjeter kesaj politike, pervecse cmenduri.

E dini sa jane perfitimet per turizmin nga kjo taksa? Zero. Pervec ndotjes se bregdetit nga jahtet qe vijne ketu dy ore sa te mbushen.

E dini pse behet gjithe kjo? Qe te fitojne leke ca te babezitur, te cilet i jane qepur Portit te Sarandes dhe ca agjenci turistike te zoteruara nga ca ish zyrtare ne konflikt te paster interesi. Kjo eshte e peshtire. Neveri.

Por pjesa me e ndyre eshte kur zarat e ketyre perfituesve, keta qe lepijne ndonje kocke, nisin e sulmojne te gjithe ata qe denoncojne kete padrejtesi./CNA.al

 

LEXO TE PLOTE

Opinione

Nga Arian Galdini/ Shqipëri që flet me vete apo Shqipëri që flet për vete!

Publikuar

-

Nga

Qëllim themelor i këtyre rradhëve është ngasja e domosdoshmërisë që të gjithë ne qytetarët shqiptarë të fillojmë të hulumtojmë brenda vetes sonë.

Të hulumtojmë për të vërtetat e mëdha.

Të fillojmë të pyesim veten, më parë se të tjerët.

Të fillojmë ti përgjigjemi vetes, më parë se të tjerëve.

Të mëtojmë e sfidojmë veten, më parë se të tjerët.

Të gjykojmë më pare veten, e jo të tjerët.

Të përsosim më parë veten, e jo tu kërkojmë llogari të tjerëve.

Në fakt, e gjithë çështja është që ne qytetarët shqiptarë secili individualisht, e më pas të gjithë së bashku si komunitet të gjejmë vetëveten e të rigjejmë dinjitetin.

Nga Vermoshi në Konispol, nga Prishtina në Tetovë, nga Ulqini në Malësi, është e ngutshme kthesa e madhe përkah vetëhulumtimi, vetëdijësimi, vetvendosja, lirivendosja, drejtvendosja e dinjitetvendosja.

Shqiptari mbijetojs me 5 kile hekur që mbante gjithmonë me vete, me kokën e ulur dhe frikën  në palcë, me luftën në deje dhe zemëratën e ankimtarinë në shpirt e gojë, me mburracakërinë në qoshe dhe burracakërinë në sheshe, me vetanakësinë dhe vetgjyqësinë, me dyshimin dhe mosbashkëveprimin, nuk përputhet dot me kohët e reja.

Ky lloj shqiptari mbijetojs na bën të papërputhshëm me vetë qytetarinë, por edhe me demokracinë, lirinë dhe ekonominë e tregut.

Por më e keqja është se ky lloj shqiptari na bën të papërputhshëm edhe me sfidat e reja mes kombeve e sidomos me sfidat e globalizmit.

Dhe ne humbasim lider pas lideri, udhëheqësi pas udhëheqësie, parti pas partie.

Humbasim kohë, humbasim para, humbasim shanse, humbasim prona, humbasim punë, humbasim drejtësinë, humbasim të drejta, humbasim Kushtetutën, humbasim ligje, humbasim zgjedhjet, humbasim konkurencën publike, humbasim objektiva, humbasim ëndrra, humbasim aspirata, humbasim institucione, humbasim energji, humbasim liri, humbasim dinjitet, humbasim toka e det, humbasim Europën, humbasim jetë shqiptarësh, humbasim shqiptarë, humbasim vetveten.

Pa folur për të shkuarën e llahtarshme të diktaturës komuniste, apo për periudhat e pushtimeve, sundimeve dhe rregjimeve të huaja apo vendase, të gjata apo të shkurtra, por duke u përqendruar tek periudha e pas dhjetorit të vitit 1990, për fatin tonë të keq duket qartazi se deri më sot kemi qenë në gjendje letargjie kombëtare.

Gjatë këtyre 30 viteve, liderat dhe udhëheqësitë tona të majta e të djathta, së bashku me ushtritë e tyre administrative shtetërore apo partiake, së bashku me të gjithë arsenalin e tyre mediatik të agjipropit dhe me bizneset e tyre multimilionere ia kanë dalë për mrekulli mbanë ta arrestojnë dhe gardhëzojnë shqiptarin e varfër dhe të pamësuar.

Fillimisht shqiptari u gardhëzua brenda vetmisë dhe nevojave të tij bazike, e më pas u ri-orientua njëlloj si në kohët e diktaturës komuniste drejt rreshtimit, si rruga e vetme për mbijetesë.

Gardhet dhe pamundësitë u bënë harta e mbijetesës për çdo shqiptar, ndërkohë që zhytja në llumin sistemik, që është vjedhja apo heshtja për vjedhjen, mashtrimi apo heshtja për mashtrimin, vrasja apo heshtja për vrasjen, zaptimi apo heshtja për zaptimin, bakshishi e rryshfeti apo heshtja për bakshishin e rryshfetin, plaçkitja e shtetit dhe privatit apo heshtja për plaçkitjen e shtetit dhe privatit, padrejtësia apo heshtja për padrejtësinë, imoraliteti dhe amoraliteti apo heshtja për imoralitetin dhe amoralitetin, etj, u bënë haraçi që shqiptari i sotëm duhet të paguajë për ta bërë funksionale këtë hartë.

Me këtë lloj harte dhe me këtë lloj haraçi, mund të shkosh aty ku ka nevojë partia, por jo drejt dinjitetit.

Me këtë hartë dhe këtë haraç, mund të shkosh drejt plotësimit të nevojave bazike private dhe familjare, por nuk nuk mund të shkosh drejt komunitarizimit, perëndimizimit dhe qytetarisë.

Me këtë hartë dhe me këtë haraç, mund të bëhesh i pasur por jo i lirë, i fuqishëm por jo i denjë, i pushtetshëm dhe i famshëm por jo i drejtë.

Përkundrazi, sido që të bëhesh, kudo që të arrish, të jesh i varfër apo i pasur, i drobitur apo i plotfuqishëm, mbetesh mbijetojs. Mbetesh mbijetojs që çdo dekikë, çdo ditë, çdo javë që ikën, e kalon me frikë në zemër se mos ndoshta dikush më i fuqishëm, dikush më i madh, Zoti, rrethanat natyrore, politike apo gjeostrategjike, do të ti marrë të gjitha e ti do të rikthehesh sërish në hiç, asgjë, bosh.

Ndaj edhe ti bëhesh vullnetarisht mbrujtës e mbrojtës i flaktë i këtij sistemi.

Ti shpreson e synon që jetëgjatësia e sistemit të shkojë deri përtej ditës kur ti do të mbyllësh sytë përgjithmonë, sepse kështu do të kesh shmangur rënien në hiç. Në fund të fundit, me këtë hartë e këtë haraç, a nuk je pjesë e filozofisë: Pas meje u bëftë kiameti…

Rëndësi ka që sa të jesh gjallë ti të mos ndodhë rënia, hiçi, boshnaja. Harron se në vdekje jemi të gjithë të barabartë.

Në jetë e ndoshta në amëshim nuk kemi për të qenë kurrë të barabartë, por vdekja me siguri që është moment sublim drejtësie për të gjithë.

E megjithatë, për tiu rikthyer jetës sonë si të gjallët e  këtyre 30 viteve tranzicion përkah demokracia, lipset të themi se shqiptarin e varfër dhe të pamësuar nuk e kanë ndihmuar as Elitat e ndriçuara, mendjet e holla, apo sikurse quhen ndryshe: Zejtarët e Mendjes.

Këta të fundit, e gjejnë më të lehtë, më logjike dhe më përfituese që të shndërrohen në intelektualë organikë gramshianë që për të shtyrë ca metra më tutje gardhin që u është vënë këtyre, pranojnë me zell ti shërbejnë atyre që po gardhëzojnë, plaçkisin dhe keqpërdorin Shqipërinë dhe shqiptarët.

‘Kur bajnë me gabue njerëzit e hollë, po gabojshin edhe trashë.’ (Anton Harapi: Andrra e Pretashit,/79) Ndaj edhe Shqipëria dhe shqiptarët zhyten në hone të tilla psiko-sociale kur të gjithë ia dinë çmimin gjithkujt e gjithçkaje, por pakkush ia di, njeh apo konsideron vlerën.

Ndonëse nuk na vyen të njëmendësohemi me mendimin e shumëpërmendur se çdo popull ka udhëheqësitë që meriton, atëherë si mundemi ta shpjegojmë paradoksin kur kemi mbetur ende me drejtues politikë analogë në kohët e dixhitalit dhe High Definition?

Thënë gjithçka sa më sipër, vërejmë se gjithmonë kemi pasur një Shqipëri që flet me vete.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri qytetarësh që nuk flasin dot me Udhëheqësitë e tyre dhe Shqipëri Udhëheqësishë që nuk  denjojnë të flasin me qytetarët e tyre.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri hallexhinjsh që dinë veç të ankohen, binden, tremben, rreshtohen, përshtaten por jo të veprojnë, kërkojnë, ëndërrojnë, punojnë për një jetë më të mirë.

Gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri kotësinarësh, llumatorësh, mohimologësh, spiunësh, përrethsash, ardhiksash, që dinë veç të dëmtojnë, shpërfillin, pengojnë, bllokojnë, rrëzojnë, baltosin, e dekurajojnë të tjerët.

Dhe gjithmonë kemi pasur dhe ende kemi një Shqipëri të shpresës.

E pikërisht për shkak të kësaj Shqipërie të shpresës ia vlen të përpiqemi të gjithë, ia vlen që të gjithë ne shqiptarët të sfidojmë vetvetet tona për përsosje, për transformim.

Kur ne flasim me vete sepse na mbajnë peng si Uliksin që kërkonte Itakën, duke na vendosur parreshtur mes Shilës dhe Karribdës, pra mes alternativave: e keqja më e vogël apo e keqja më e madhe, atëherë le të kërkojmë brenda vetes arsyet e drejta, sepse ndoshta do ta gjejmë edhe kurajën për ti thënë JO,  Profetëve të Sindromës së Sorrës që kanë 30 vite që na shurdh-verbojnë me parimin se: kur nuk ke pulën, do hash sorrën.

LEXO TE PLOTE