Connect with Us

Shqipëria nuk duhet të ketë Akademi Shkencore

Aktualitet

Shqipëria nuk duhet të ketë Akademi Shkencore

Publikuar

-

Profesor dr. Dritan Spahiu ka reaguar sot me një shkrim lidhur me çështjen e Akademisë së Shkencave në Shqipëri.

Spahiu shtjellon në shkrimin e tij mungesën e standardeve shkencore në Akademinë së Shkencave dhe në këtë kontekst arrin në përfundimin se nuk duhet të ketë fare një institucion  Akademik në vendin tonë.

“Nga këto fakte dhe të tjera si këto, kështu siç erdhën punët,  pyetjes që bëmë në fillim se a duhet të ketë Shqipëria një Akademi të Shkencave mund t’i japim vetëm një përgjigje: jo.”, shkruan Spahiu.

Nga Dritan Spahiu

Kohët e fundit është zhvilluar një debat mbi reformimin e Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, i cili tashmë është bërë i njohur për shoqërinë shqiptare. Po rikujtojmë se Akademia e Shkencave është themeluar në vitin 1972 për të shërbyer si institucioni më i lartë që do të organizonte zhvillimet e shkencave në Shqipëri.

Që në atë kohë dhe më vonë në përbërje të saj kanë funksionuar disa institucione kërkimore–shkencore, të cilat kanë dhënë kontribut të padiskutueshëm sidomos në fushat e gjuhësisë dhe në përgjithësi të alabanologjisë. Në këtë periudhë pati edhe mjaft produkte shkencore që i kanë shërbyer shoqërisë shqiptare.

Por krahas kësaj pune të shkencëtarëve të mirëfilltë dhe dinjitoz, anëtarë të Akademisë së Shkencave, ka pasur synime dhe përpjekje të vazhdueshme për ta futur këtë institucion në shërbim të politikës partiake të diktaturës së shëmtuar shqiptare.

Me këto veprime të politikës së partisë-shtet zhvillimi i mendimit shkencor në vendin tonë është dëmtuar seriozisht, sidomos në fushat e shkencave shoqërore. Por këto dihen mirë dhe nuk është nevoja të zgjatemi më tej.

Pas ndryshimeve politike që erdhën pas viteve ‘90 pati një varfërim të vazhdueshëm të mendimit shkencor dhe në përgjithësi të aktiviteteve të Akademisë së Shkencave, siç ndodhi në të gjitha fushat e tjera të ekonomisë shqiptare, të industrisë, të arsimit etj. Gjatë këaj periudhe është diskutuar vazhdimisht për mënyrat se si duhet të zhvilloheshin  edhe aktivitetet shkencore në Shqipëri, si dhe për rolin dhe kontributet që duhet të jap Akademia e Shkencave në këtë drejtim.

Largimi i figurave të njohura, ish anëtarë të Akademisë së Shkencave, kryesisht për arësye moshe, e zvetnojë edhe më shumë veprimtarinë shkencore të këtij institucioni. Por zëvendësimi i këtyre anëtarve nuk u bë asnjëherë me kritere të pastra të meritës dhe të aktivitetit të personave që u pranuan si anëtarë të Akademisë. Ndërhyrjet e drejtuesve të shtetit ishin krejtësisht të paligjëshme dhe rrjedhimisht shumë të dëmshme për vetë Akademinë e Shkencave. Në këtë mënyrë nuk u zgjodhën studiues me emër dhe me aftësi të mirëfillta shkencore, por u emëruan si akademik njerëz me ndërhyrje të ndonjë ministri, të ndonjë politikani pra jo për të mirën e Akademisë, por për arsye të tjera që tashmë dihen. Asnjëra nga qeveritë, që kohë pas kohe morën drejtimin e shtetit, nuk u interesua se si mund të ndihmohet zhvillimi i aktiviteteve shkencore në vendin tonëri. Nuk pati asnjë përpjekje serioze, madje as edhe nga vetë anëtarët e Akademisë për të frenuar degradimin e vazhdueshëm të aktiviteteve shkencore në Shqipëri. Shfaqje të shëmtuara u vunë re kur vinte koha për zgjedhjen se kush do të jetë kryetar i Akademisë dhe kjo ndodhte në institucionin ku punonjësit e tij duhet të jenë në nivelin më të lartë intelektual  dhe moral të shoqërisë shqiptare.

Pas ndryshimeve politike që u bënë pas viteve ‘90 Shqipëria kishte nevojë më shmë se kurrë për një mendim shkencor të mirëfilltë në të gjitha fushat. Ndryshimet politike sollën detyrimisht kalimin nga ekonomia socialiste në ekonominë e tregut të lirë. Por si do të bëhej ky kalim? A duhej çuar në zero gjithëçka që ishte “socialiste”, apo duhej ndjekur ndonjë rrugë tjetër? A duheshin shitur për skrap tornot dhe makineritë e tjera të industrisë shqiptare, siç u bë në vendin tonë, por që nuk ndodhi në asnjë prej vendeve të tjera socialiste? A duheshin shkatrruar të gjitha fabrikat e industrisë shqiptare sepse rendimenti i prodhimeve të tyre ishte i ulët, kur në fakt kishim fabrika shumë të mira, prodhimet e të cilave shiteshin në vendet kapitaliste të Europës? Këto probleme kërkonin një mendim të mirëfilltë shkencor, të cilin duhej ta jepte në radhë të parë Akademia e Shkencave me inisiativën e saj, si një detyrim madhor dhe parësor në dobi të shoqërisë shqiptare. Në fakt nuk pati asnjë studim shkencor se çfarë drejtimi duhet të marrë ekonomia shqiptare, cilat janë fushat ku politika dhe shteti duhet t’i mbështesin për ta çuar ekonominë shqiptare në rrugën e suksesit. Akademia e Shkencave kishte dhe ka anëtarë të fushës së ekonomisë, por asnjëherë, gjatë pothuajse 30 viteve të pas ndyshimit të sistemit politik, nuk u prezantua asnjë platformë ekonomike nga anëtarët e Akademisë së Shkencave. Kjo tregon fare qartë se “akademikët” shqiptar të fushës së ekonomisë ishin krejtësisht të paaftë për ta bërë këtë punë. Por të mos harrojmë se ata janë paguar me rroga të majme nga populli i varfër i Shqipërisë. Këtu natyrshëm lind pyetja: ku është përgjegjëshmëria e “akademikëve” shqiptar  ndaj vendit të tyre, për një veprimtari shumë të nevojshme, por të pa kryer prej tyre për paaftësi shkencore?

Një problem tjetër shumë i rëndësishëm për Shqipërinë është problemi i sigurimit të energjisë për nevojat e shqiptarëve. Vendi ynë trashëgoi burime energjie që siguroheshin nga hidrocentralet dhe termocentralet. Por zhvillimet e vrullshme drejt një ekonomie që duhet t’u siguroi mirëqenie qytetarëve të Shqipërisë kërkojnë prodhime me sasi gjithnjë në rritje të energjisë. Në këtë rast shtrohet problemi: cila do të ishte mënyra më e mirë dhe më efikase për të prodhuar energji në vendin tonë? Më mirë se çdo institucion tjetër këtë problem duhej ta zgjidhte institucioni më i lartë shkencor i vendit që është Akademia e Shkencave. Të mos shkojmë larg por në Itali studjuesit shkencor i kanë dhënë shoqërisë italiane dhe institucioneve shtetrore një studim të plotë e të mirëfilltë se si duhet të jetë e ardhmja e energjitikës italiane. Po te ne ? Në këtë fushë nuk ka asnjë studim shkencor dhe “akademikët” tanë vegjetojnë me privilegje të larta që marrin nga shqiptarët.

LEXO EDHE:  Çfarë po ndodh me Akademinë e Shkencave/ LSI sulmon Ramën

Shumë vite më parë kemi pasur një Institut të Matematikës së Zbatuar që më vonë u quajt Qendra e Informatikës, që ishte pjesë e Akademisë së Shkencave. Ky institut psoi një degradim të vazhdueshëm deri sa më në fund u mbyll fare për mungesë të aktiviteteve të saj shkencore. Por kudo në botë institucione të tilla siguruan aktivitete shumë të suksesshme falë zhvillimeve të fuqishme të kësaj fushe. Paralelisht me këtë institut shqiptar, një institute i tillë në Kreta të Greqisë pati një zhvillim shumë të suksesshëm dhe arriti në nivelet më të larta botërore të studimeve në fushën e inteligjencës artificiale dhe të robotëve. Tani ata po synojnë të prodhojnë robotë që do t’i dërgojnë në muzetë e Greqisë për të kryer rolin e shoqëruesve dhe të shpjeguesve për vizitorët dhe turistët. Në këtë institut grek janë punësuar studiues me gradë “Doktor i Shkencave” që kanë ardhur nga Gjermania dhe Japonia, për të zhvilluar aktivitete shkencore në Greqi. Por në Shqipëri, ish drejtuesi i institutit të ngjashëm me institutin grek, që ka titullin akademik, çuditërisht u zgjodh kryetar i Akademisë së Shkencave, por nuk dihet se çfarë “platforme studimesh shkencore” ka paraqitur kandidati për të marrë këtë detyrë kaq të rëndësishme.

Këto fakte por edhe të tjerë e bëjnë krejtësisht të panevojshëm egzistencën e Akademisë së Shkencave në Shqipëri, sepse ky institucion po shërben vetëm për të paguar anwtarët e vet, prej të cilëve nuk po merr asgjë të vlerëshme.  Kjo bindje përforcohet edhe nga fakti se pjesa më e madhe e anëtarëve të sotëm të Akademisë nuk ka aktivitet të mirëfilltë shkencor të kryer prej tyre; po kështu ata nuk kanë botime shkencore të vlerësuara si të tilla. Por ne kemi një varg institutesh ku duhet të zhvillohen studime shkencore të profilizuara. Ato detyra shkencore që duhej të kryente Akademia e Shkencave mund të kryhen fare mirë nga Institutet egzistuese. Praktikisht aty duhet të jenë grupimet e personave të kualifikuar që mund të kryejnë së bashku detyra shkencore në fusha të caktuara, me interes për shoqërinë shqiptare. Këto institute duhet të ndihmohen nga shteti dhe të financohen aktivitetet e tyre në përputhje me produktin shkencor që kyejnë, sipas projekteve për problematika që ka nevojë Shqipëria. Duke pasur institute të tilla ku duhet të zhvillohen kërkime shkencore, mbajtja e Akademisë së Shkencave do të ishte vetëm një barrë e pa nevojshme për ekonominë e varfër shqiptare.  Gjithashtu duhet stimuluar kërkimi shkencor në universitetet tona ku deri tani ky aktivitet pothuajse mungon.

Megjithëse situata ku ndodhet Akademia jonë e Shkencave është krejtësisht e paralizuar dhe kur nuk ka asnjë shënjë se kjo situatë do të përmirësohet qoftë edhe për një kohë jo të shkurtër, akademikët tanë insistojnë të vazhdoj kjo gjendje e tillë që nuk është aspak e dobishme për vendin por që është në favor të interesave të tyre. Në fakt Akademia jonë e Shkencave po kryen vetëm një detyrë, po paguan anëtarët e saj pa marrë prej tyre asnjë kontribut të vyer. Në këtë aspekt duket krejtësisht absurd pretendimi i Z. S. Gjinushi për t’u zgjedhur Kryetar i Akademisë së Shkencave. Ky veprim nuk justifikohet aspak, sepse për rreth 40 vjet ai është marrë vetëm me politikë dhe asnjëherë me veprimtari shkencore. Me këtë rast i sygjeroi Z. S. Gjinushi të tregoi përgjegjësi para qytetarëve shqiptarë duke deklaruar jo vetëm dorëheqjen nga kandidimi për Kryetar të Akademisë së Shkencave, por edhe largimin e tij si anëtar i Akademisë, duke qenë kështu i lirë të merret si më parë me punët si kryetar i partisë së tij. Gjithashtu ju bëjë thirrje anëtarëve të Akademisë të shikojnë pozicionin e tyre në raport me nevojat e shoqërisë shqiptare dhe në vlerësim të detyrimit të përgjegjëshmërisë së tyre ndaj bashkëqytetarëve të largohen me dëshirën e tyre nga detyra e anëtarit të Akademisë së Shkencave. Ky do të ishte ndoshta i vetmi shërbim i mirë që ata do t’i bënin Shqipërisë për një detyrim të pa kryer prej tyre.

Nga këto fakte dhe të tjera si këto, kështu siç erdhën punët,  pyetjes që bëmë në fillim se a duhet të ketë Shqipëria një Akademi të Shkencave mund t’i japim vetëm një përgjigje: jo.

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

Këshilla-Si të mbroni veten dhe familjen tuaj nga tërmetet

Publikuar

-

Për dallim nga llojet e tjera të fatkeqësive natyrore, tërmetet mund të ndodhin në çdo kohë, pa ndonjë njoftim. Të jesh i përgatitur për një tërmet do të bëjë ndryshimin në aftësinë për të mbrojtur veten, familjen ose shtëpinë tënde në rast të tërmetit. Vazhdoni të lexoni për të mësuar se si të përgatisni shtëpinë dhe familjen tuaj për një tërmet, si dhe çfarë të bëni gjatë dhe pas tërmetit për të qëndruar të sigurt.

Çfarë të bëni gjatë një tërmeti

Tërmetet mund të godasin krejt papritur dhe pa paralajmërim. E rëndësishme është që që në dridhjen e parë të merrni masa mbrojtëse.

Gjeni strehë në vendin më të afërt

Nëse ndodheni jashtë, gjeni strehë ku të mundeni por mos u fusni brenda.

Nëse jeni në zyrë a shtëpi, gjeni strehë në një vend të sigurt ku të jeni të mbrojtur nga gjërat që bien.

Mos lëvizni prej andej deri sa tërmeti të ketë ndalur.

Strehohu, mbulohu dhe mbahu fort

Që në goditjen e parë futuni nën një mobilje siç mund të jetë tavolina dhe qëndroni aty.

LEXO EDHE:  Dorëheqja e nënkryetarit të Akademisë së Shkencave/Akademiku: Të ikë gjithë kryesia!

LEXO EDHE:  Zgjedhjet në ASH/ Basha: Po pushtohet nga Rama me bandën e tij

Mos u fusni poshtë krevatëve apo dollapëve të lartë që mund të shemben.

Mbuloni kokën dhe sytë mbajini mbuluar për t’u mbrojtur nga objektet fluturuese ose ato që bien.

Me njërën dorë mbuloni kokën dhe me tjetrën mund të mbaheni në një cep të mobiljes nën të cilën jeni strehuar.

Nëse mobilja lëviz, lëvizni bashkë me të.

Qëndroni nën të deri sa të jeni të sigurtë që goditjet kanë mbaruar.

Nëse nuk qëndroni dot nën pragun e derës apo nën një mobile, qëndroni pranë një shtylle të brendshme të shtëpisë dhe mbroni kokën dhe qafën.

Pragu i Derës

Pragu i derës është një nga më të fortat e të gjithë pallatit apo godinës.

Në prag duhet të përpiqeni të mbani këmbët hapur për të ruajtur ekuilibrin, të mbështeteni në njërën anë dhe me krahë të mbani fort derën./

CNA.al

SHPERNDAJE KETE MATERIAL INFORMUES

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Termet i frikshem ne Shqiperi

Publikuar

-

Nga

Nje termet 5.8 balle ka goditur Shqiperine 32 km larg Tiranes, ne detin Adriatik.

Njoftohen deme materiale dhe panik tek njerzit qe kane dale ne rruget e Tiranes.

Lekundjet jane ndjere te forta  ne Tirane, Elbasan, Durres. Korce, Fier etj…

Njoftohen deme materiale…vijon

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Provokimi i Mustafa Nanos: Duhet të jemi më racionalë me Enver Hoxhën

Publikuar

-

Nga

Këtë verë, libri i Isuf Kalos “Blloku” ka bërë jehonë të madhe. Libri është një dëshmi e njeriut, i cili ka qenë pranë ish-diktatorit Enver Hoxha për vite me radhë, duke qenë se ishte doktori i tij personal. Megjithatë, “Blloku” i Kalos ka marrë shumë kritika.

Në monologun e kësaj të premteje në emisionin “Provokacija”, gazetari Mustafa Nano ndalet pikërisht tek ky libër. Ai thotë se mënyra se si Isuf Kalo ka folur për Enver Hoxhën është e pakuptueshme dhe e pafalshme për shumë njerëz.

 

 

Sipas tij, Kalo e ka nxjerrë diktatorin si tepër human, baba të devotshëm, bashkëshort të mirë dhe si një politikan serioz. Edhe pse ka një mendim tjetër për Enver Hoxhën, Nano thotë se “Blloku” është një dokument historik i rëndësishëm, për të cilin në të ardhmen shumë njerëz do jenë të kënaqur që ekziston.

“Më duhet të them se as mua nuk më puqet Enver Hoxha i Kalos me Enver Hoxhën që unë njoh. E megjithatë nuk jam dakord me ata që sulmojnë Isuf Kalon. Blloku i tij mund të ketë provokuar shumë vetë, ndoshta ndokënd edhe mund ta ketë lënduar por, përtej të gjitha shijeve e ndjesive individuale, ky libër është një dëshmi interesante për kohët e komunizmit. Pas 50 vjetësh askush nuk do të kujtohet ta sulmojë Isufin për anëmbajtje apo empati për të ligun. Të gjithë do jenë të kënaqur që kjo dëshmi është dhënë. E që është dhënë në mënyrë të sinqertë. Blloku është një dokument historik i rëndësishëm”, thotë Nano.

Por moderatori i “Provokacijas” thotë se ka bërë edhe një vëzhgim të fundit. Sipas tij, tashmë që jemi 30 vite pas përmbysjes së komunizmit, duhet ta gjykojmë në mënyrë më racionale diktatorin Enxer Hoxha.

Sipas tij, nuk duhen thënë thënë deklarata të panevojshme që e shndërrojnë figurën e Hoxhës si bartës të të gjitha të këqijave dhe veseve të botës.

Nano merr shembull librin e Ylljet Aliçkës në librin e tij më të fundit, ku thuhet se një grua e dënuar me vdekje u fut e gjallë në dhé. Kur fshatarët i bënë gropën u lemerisën teksa dëgjonin rënkime të dala nga thellësia e tokës.

Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai, thotë Nano.

 “Kam vënë re që ca e ca vijojnë të flasin për Enver Hoxhën ashtu si kanë folur një ditë pas përmbysjes së regjimit të tij, domethënë duke shtënë në punë veç mllef, urrejtje, neveri, apo ku di unë. Kur bëhet ky diskutim, njerëz të tillë, që rëndom kanë edhe përvoja personale vuajtjesh e persekucioni, përpiqen ta likujdojnë Enver Hoxhën si personazh të historisë thjesht duke thënë se ai ishte një maskara, qen e bir qeni, një armik i popullit të vet, një tradhtar, etj, etj. Unë mendoj se 30 vjet pas rënies së komunizmit mund të jemi pak më racionalë. Dhe të jesh racional nuk do të thotë të mohosh që ai ka qenë një diktator. Jo, kjo gjë tanimë është e dokumentuar. Edhe komunisti më budalla, thellë-thellë, bie dakord se Enver Hoxha ishte një diktator.

Të jesh racional do të thotë të mos thuash mufka që synojnë panevojshmërisht ta shndërrojnë figurën e Hoxhës nga katran në katran me bojë, që e nxjerrin atë si bartës të gjithë të këqijave apo veseve të botës, që e nxjerrin atë edhe pervers, pedofil, manjak seksual, vrasës manjak. Ah, se harrova, edhe homoseksual. Sepse dihet se çfarë mendojnë shqiptarët për një homoseksual.

Të jesh racional është edhe të mos thuash, siç thotë Ylljet Aliçka në një libër që sapo e ka publikuar, që një grua u dënua me vdekje thjesht se Enver Hoxha donte ta kishte si të dashur dhe se ajo i tha “jo”. Për këtë “krim”, ajo u fut në dhé e gjallë. Madje, fshatarët e zonës, ku kësaj gruaje i bënë gropën, u lemerisën teksa dëgjonin ca rënkime të dala nga thellësia e tokës, që ishin rënkimet e kësaj gruaje duke dhënë shpirt. Tani, gjatë regjimit të Enver Hoxhës ka pasur pa fund drama e tragjedira humane. Kjo nuk diskutohet, siç nuk diskutohet që fajtori kryesor për ato ka qenë Enver Hoxha. Ne mund të stisim edhe tragjedira të tjera në një roman fiction. Por mund t’i vëmë pak fré fantazisë dreqi ta hajë! Një njeri që futet i gjallë nën dhé nuk ka se si të rënkojë. Aq më pak ka gjasa që rënkimet e saj të jenë dëgjuar nga fshatarët e lemerisur. Sepse do të ketë dhënë shpirt shumë kohë para se toga e varrmihësve apo xhelatëve të kenë mbledhur rraqet e të jenë larguar. Le ta themi copë: Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai”, u shpreh moderatori i “Provokacijas”./abcnews.al

LEXO EDHE:  Fuga paralajmëron Ramën: Bllokimi i alokacioneve financiare një gabim i madh

LEXO EDHE:  Nga Andi BUSHATI/Akademia, lehtësia e papërballueshme e Ramës

 

LEXO TE PLOTE
Lajme të Rekomanduara: