Bëhuni gati për fundin e BE-së që njohim  – CNA
Connect with us

Aktualitet

Bëhuni gati për fundin e BE-së që njohim 

Publikuar

-

Politologu bullgar, Ivan Krastev, thotë se kurrë më parë BE-ja nuk ka qenë në një krizë kaq të thellë. Ai thotë se Bashkimit Evropian i nevojitet më shumë kurajë dhe më pak druajtje gjermane ndaj riskut. 

Deutsche Welle: Libri juaj i fundit ka një titull të habitshëm: “Pas Evropës”. A do të thotë kjo se Evropa nuk ekziston më?

Ivan Krastev: Libri im shprehte mospajtimin tim me ata që e marrin të mirëqenë BE-në. Nuk them se BE-ja do të shpërbëhet, por nuk do të jetë ajo BE siç e kemi njohur në këta 20-30 vjet. A është ky një këndvështrim pesimist? Jo, sepse BE-ja ka pësuar një transformim shumë të madh gjatë dekadave të fundit. Argumenti  im drejtohet pikërisht kundër atyre që janë të bindur se asgjë nuk ka ndodhur, se kriza aktuale është e zakonshme dhe se ajo nuk do ta ndryshojë BE-në. Por jo, kriza e ka ndryshuar shumë gjatë dekadave të fundit. Bashkimi Evropian do të qëndrojë dhe kriza aktuale është normale. Jo, është një krizë më e thellë se çdo krizë tjetër që kemi përjetuar deri tani.

Shumë vende në Evropën Lindore janë të zemëruar me BE-në. Përse?

Unë i përkas brezit evropianolindor të vitit 1989. Deri atëherë me “Evropë” ne nënkuptonim Evropën Perëndimore. Pra, utopia e vitit 1989 ishte utopia e normalitetit: Ne donim të ishim normalë dhe të bënim një jetë normale si evropianoperëndimorët. Transformimi që u bë, bazohej në idenë e imitimit të Perëndimit. Disa nga krizat aktuale që shohim në Evropën Lindore janë tani shprehje revolte ndaj  imitimit. Kjo mund të vrojtohet sot edhe në Hungari ose Poloni, ku vihet re një kthim te tradita. Ai ngjason me atë lloj pakënaqësie që vihet re te brezi i dytë i imigrantëve, që fillon të vërë në pyetje identitetin e vet. Kjo po ndodh tani në shumë shtete të Europës Lindore.

Por evropianolindorët janë mësuar me ndryshime politike, apo jo?

Po, kjo është shumë e rëndësishme. Të kujtojmë utopinë e komunizmit, në vitet ’30 e ’40, që u përpoq të ndërtonte një shoqëri që ekzistonte vetëm nëpër libra. Por kjo është pikërisht ajo çka e shpjegon vazhdimësinë. Paradoksalisht, evropianolindorët nisën t’i imitonin shoqëritë perëndimore vetëm pas rënies së komunizmit. Por në këto 30 vite perëndimi ka ndryshuar.

Le të kujtojmë këtu një polak konservator që në vitin 1985 ëndërronte për perëndimin që sipas tij ishte “normal”. Nga perspektiva e tij, “normale” ishte një shoqëri që respektonte kishën, ndryshe, pra, nga shoqëritë komuniste. Por më pas ai zbuloi se ky perëndim, të cilin po e imitonte ai, ishte shumë skeptik ndaj fesë. Pra, në një farë mënyre evropianolindorët u bënë viktima të një ideje skicofrene për “normalen”. Tani pyetja është: Ku ta gjejmë utopinë sot?

Po njerëzit në Evropën Perëndimore, a po kërkojnë edhe ata utopinë?

Le të kujtojmë këtu “Gilets James” në Francë. Ata veshën jelekët e verdhë që të binin në sy. Nga ky këndvështrim ka mjaft njerëz që nuk e shohin veten të përfaqësuar në jetën publike. Ata janë të bindur se vendimet që merren në Bruksel nuk reflektojnë problemet e tyre të vërteta. Në një farë mënyre jelekët e verdhë përfaqësojnë të gjithë njerëzit jashtë qyteteve të mëdha që mendojnë se qeveria dhe Komisioni Evropian nuk i kuptojnë. Këta njerëz nuk kanë frikë nga fundi i botës, por nga fundi i muajit. Një grup tjetër përbëhet nga njerëzit, që unë i quaj, “të padëgjuarit”. Ata janë të dukshëm, dhe kryesisht të rinj. Le të marrim si shembull protestuesit kundër ndryshimit të klimës. Mesazhi i tyre është: Ne vërtet që mund të jemi një pakicë, por ne duam të dëgjohemi, sepse kemi nevojë për politika për të ardhmen tonë pas 30 vjetësh, dhe jo vetëm pas tre vjetësh. Pastaj është grupi i tretë, ai i imigrantëve. Ndryshe nga dy grupet e para, këta nuk duan të jenë kaq të dukshëm. Ndërsa jelekë-verdhët vuajnë se askush nuk i sheh, imigrantët vuajnë se gjithkush i ka sytë nga ata, ndërkohë që ata vetë duan vetëm t’i lënë rehat për ca kohë.

Disa evropianë duket se i kanë humbur shpresat krejt. Për shembull, ata që jetojnë në zonën e Brexit-it. 

Unë isha shumë i palumtur që Britania e Madhe u largua nga Bashkimi Evropian, por tani shtroj pyetjen se a do të jetë në gjendje Bashkimi Evropian të mbijetojë në rast se Britania e Madhe dëshiron të kthehet? E kjo nuk është një pyetje retorike, sepse Britania e Madhe që do të dëshirojë të futet në BE nuk do të jetë e njëjta me atë që donte të largohej nga BE-ja. Është një shoqëri shumë e përçarë dhe e pakënaqur. Gjithsesi, asnjë parti e madhe politike në BE nuk është sot për të dalë nga BE-ja. Në këtë kuptim, Brexit-i ka pasur edhe një efekt tjetër, përveç atij destablizues, al ka sjell stabilizimin e Evropës dhe BE-së.

Po Gjermania ? A do të mundej ajo ta drejtonte BE-në?

Në Gjermani kufiri më pak i mbrojtur është ai ndërmjet partive kryesore të establishmentit dhe partive ekstremiste.  Njerëzit po lëvizin në të gjitha drejtimet,  jo vetëm nga partitë e establishmentit në partitë populiste, por edhe anasjelltas. Ky nivel konfuzioni, kjo frikë për të ardhmen pasqyrohet njëherazi edhe në mentalitetin e një shoqërie të vjetruar. Mënyra se si Gjermania e sheh botën, të kujton këndvështrimin e pensionistëve dhe fondeve të pensioneve. Gjermania duket se është shumë e qendrueshme dhe e suksesshme, por ajo është edhe konservatore ndaj riskut. Ta shohim nëse ajo do të mund të drejtojë BE-në me këtë qëndrim kaq të druajtur ndaj riskut.

Ivan Krastev është një studiues bullgar. Ai është drejtor i Qendrës për Strategji Liberale në Sofje, dhe permanent fellow në Institutin e Shkencave Humane në Vjenë./ DW

Aktualitet

Skandali/ I vunë gjobë mikut të shefit të policisë, arrestohen tre punonjës të ISSH

Publikuar

-

Ish kryeministri Sali ka bërë publik denoncimin e një punonjësi të ISSH-së, i cili shkruan se tre kolegë të tij janë arrestuar sot në shenjë hakmarrje pasi i vunë gjobë mikut të shefit të policisë.

Në denoncim qytetari tregon se pronari i biznesit që u gjobit, nuk kishte dokumentet e duhura, dhe për këtë i vunë 1 milon lëkë gjobë.

Postimi i plotë

Arrestohen per shkak te detyres inspektoret sepse guxuan, kontrolluan dhe gjobiten eksponentin e narkoshtetit!

Lexoni denoncimin e qytetarit dixhital! sb

LEXO EDHE:  Meta nuk heq dorë nga 13 tetori/ Mesazh mazhorancës dhe opozitës

Pershendetje drSot ne oren 10:00 paradite 3 punonjes te issh lezh vajten ne shengjin per kontroll .por zoteria Viktor doda nuk kishte dokumenta e duhura dhe ne baz te ligjit i pren nje mlion lek gjob por ne momementin e largimit i kan arrestuar te tre punojnesit se ky zoteria esht shum shok me shefin nga tepelena dhe ka nje ore qe i kan len te lir nje nga punonjesit esht nipi i imi./CNA.al

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Udhëtimi i Merkelit drejt majave të pushtetit

Publikuar

-

By

Nga vajza e një prifti në Gjermaninë Lindore në femrën e parë kancelare: Më 17 korrik Angela Merkel mbush 65 vjeç. DW sjell pjesë nga jeta e një prej liderëve më të fortë të botës sot.

Një femër nga Gjermania Lindore pa lidhje politike, në fillim ngjitet në majë të partisë konservatore dhe më pas bëhet liderja e Gjermanisë. Ajo është rizgjedhur katër herë deri tani dhe është në vitin e saj të katërmbëdhjetë si Kancelare. Edhe pse pa fëmijë, shkrimtarja gjermane Juli Zeh e ka quajtur atë “Mutti” – nëna e sigurisë gjermane.

Kur Angela Dorothea Kasner e vogël ishte duke u rritur, kush mund të mendonte se ajo do të bëhej një nga personat më të fuqishëm në botë? Shumë punë, praktike, strikte – Angie e vogël u rrit në një shtëpi protestante në qytetin Templin në Gjermaninë Lindore. Babai i saj ishte prift dhe mamaja kujdesej për të dhe tre vëllezërit e motrat më të vegjël.

Gjyshja Greta dhe gjyshi Ludwig në fotografi me djalin e tyre Horst Kazmierczak , babain e Angela Merkel. Familja Kazmierczak jetonte në Poznan, një qytet polak nën pushtimin prusian. Në vitin 1930, kur emigruan në Berlin ata e ndryshuan mbiemrin në Kasner. Në vitin 2013 kur u bënë publike rrënjët polake të Kancelares u bë një zhurmë e madhe.

Pasi mbaroi gjimnazin në vitin 1973 pothuajse me nota perfekte, Angie bëri pushime në kamping. Ajo shkëlqeu në rusisht dhe matematikë dhe ishte pjesë e lëvizjes komuniste “Rinia e Lirë Gjermane”. Merkel është liderja e parë gjermane që vjen nga Gjermania Lindore.

Angela studioi fizikë në Lajpcig, qyteti ku takoi edhe bashkëshortin e saj, Ulrich Merkel. Ai më vonë e cilësoi si “si një vajzë shumë miqësore, të hapur dhe e natyrshme”. Ajo pëlqente të udhëtonte, si këtu në Pragë (e treta nga e djathta ) në vitin 1982. Pas përfundimit të studimeve ajo punoi në Akademinë e Shkencave të Gjermanisë Lindore dhe bëri doktoraturën në kimi kuantike.

Merkel u bë aktive në politikë e u bashkua me opozitën në Gjermaninë Lindore, kur Perdja e Hekurt ishte duke rënë në vitin 1989. Partia e saj u bashkua me Unionin Kristian Demokrat (CDU) pas bashkimit të Gjermanisë. Kancelari Helmut Kohl e mori Merkel në krahun e tij dhe e bëri pjesë të kabinetit edhe pse ajo nuk kishte lidhje dhe eksperiencë.

LEXO EDHE:  Meta nuk heq dorë nga 13 tetori/ Mesazh mazhorancës dhe opozitës

Merkel në fillim u bë sekretare e përgjthshme e CDU dhe më pas lidere e partisë. Kur partia formoi një koalicion të gjerë me social demokratët pas zgjedhjeve të vitit 2005, ajo u bë Kancelarja e parë femër në Gjermani. Më2018 ajo u tërhoq nga posti i kryetares së CDU-së duke vazhduar drejtimin e qeverisë si kancelare.

Merkel ka reputacion të fortë në një botë politike të dominuar nga meshkujt. Si liderja e vendit me ekonominë më të fortë në Europë, zëri i saj ka patur peshë gjatë krizës financiare dhe ka luftuar për interesat e Gjermanisë. Kritkët e akuzojnë se ajo bën shumë manovra politike dhe se nuk reagon në kohë.

Merkel u divorcua nga burri i saj i parë: “Një ditë ajo bëri gati valixhet dhe u largua”, tha ai. Më pas ajo u martua me Joachim Sauer, një profesor kimie. Edhe pse ajo nuk ka fëmijë të sajët, Sauer ka dy djem nga martesa e mëparshme. Merkel dhe Sauer jetojnë në një apartament modest në Berlin  dhe kanë në pronësi një dyqan.

Merkelit i pëlqen t’i kalojë pushimet në ishullin italian të Iskias, ku noton dhe bën hiking me bashkëshortin e saj. Ndërsa në dimër ajo preferon skitë.

Merkel rrallë herë bie në sy me veshjet e saj. Këtu merr pjesë në hapjen e Operas së Oslos në krah të ish-kryeministrit të atëhershëm norvegjez , Jens Stoltenberg. Kjo veshja atëherë shkaktoi shumë diskutime në Gjermani. Merkel pëlqen muzikën klasike dhe është një vizitore e rregullt e Festivalit Wagner në Bayreuth.

Merkel ndjek nga afër kombëtaren e futbollit të Gjermanisë në ndeshje të rëndësishme. Pas fitores së Kupës së Botës më 2014, së bashku më Presidentin Joachim Gauck, ajo vizitoi skuadrën në dhomat e zhveshjes./DW

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Nga Spartak Ngjela/ Pse Ilir Meta, është më në hall se Berisha dhe Basha!

Publikuar

-

avokat ngjela

Jetojmë në një zonë ballkanike ku liderit, kush më shumë e kush më pak, nuk sundojnë si drejtues politikë, por si gënjeshtarë gënjeshtrash që nuk kanë lidhje me zhvillimin kombëtar. Shpesh kjo i bën qesharakë. Janë pushtuesit sllavë e grekë të territoreve shqiptare që vetë shtetet e tyre i kanë investime në falsitet, me histori të gënjeshtërt. Por janë edhe gënjeshtarët historikë të lidërshipeve të Shqipërisë që hedhin të njëjtën valle, sepse vjedhin shqiptarët.

l.

Në fakt, liderët aktualë të Shqipërisë, edhe në jetën e përditshme dallojnë që mbështeten të gënjeshtra, sepse janë së brendshmi me konceptimin oriental të fjalës: kjo filozofi thotë se fjala ka dalë për të fshehur mendimin. Këta kështu duket se janë ndërtuar. Por duhet të theksojmë se Perëndimi ndahet nga Lindja pikërisht te qëndrimi ndaj gënjeshtrës. Qytetërim perëndimor do të thotë antigënjeshtër.

Po shoqëria shqiptare si e ka sot raportin më të vërtetën? E ka në përmirësim, sepse ne kemi vuajtur 45 vjet nga gënjeshtra e ngritur në një sistem vrastar punist.

Po politika e sotme e gënjeshtërt a ka lidhje me punizmin vrastar? Sigurisht që ka, sepse shqiptarët jetuan për 45 vjet sipas këtij kushti: ose jashtë i varfër në ekstrem dhe më gënjeshtrën, ose me të vërtetën, por në burg.

ll.

Si paraqitet sot karakteri gënjeshtar i politikës në Shqipëri dhe në Kosovë, në Serbi dhe në Greqi?

Në këtë pellg ballkanik, më tipikët janë: Berisha,-Basha në Tiranë; Thaçi në Prishtinë; dhe Rama në Tiranë..

Më qesharakë duket të jetë Berisha dhe Lulzim Basha. Sepse në fakt janë në hall ngaqë kërcënohen nga reforma që po vjen për hetimin e pasurisë së tyre. Prandaj janë bërë qesharakë me gënjeshtrën e tyre: këta nuk i pranon politika e lartë perëndimore, janë kundër Uashingtonit pikërisht për këtë, dhe dalin nëpër rrugë me flamuj amerikanë. Politika amerikane tallet me ta, dhe këtë e di edhe Berisha edhe Basha. Por ju mendoni se ata mendojnë që po gënjejnë politikën amerikane me këtë gjest? Jo, gënjejnë përkrahësit e tyre te të cilët nuk do t’i mbështetnin po ta dinin se nuk i pranon fare Uashingtoni.

Dhe janë edhe më qesharakë kur paguajnë ndonjë gjerman apo ndonjë amerikan, që nuk kanë lidhje fare me politikën e lartë, dhe i detyrojnë edhe këta që të gënjejnë. Dhe përsëri me të njëjtin qëllim: të gënjejnë shqiptarët.

Ka edhe më shumë se kaq te sistemi gënjeshtar i tyre. Basha në fillim dhe Berisha si shtytës pas tij, edhe pse e dinë që Reforma në Drejtësi drejtohet nga amerikanët, sokëllijnë në jerm dhe thonë që bëhet nga Rama. Ramë ziu është me ta, por nuk ka ç’bën, kurse dy të tjerët që kanë hallin e pronave dhe të parasë së akumuluar në mënyrë të paligjshme, mendojnë që të gënjejnë përkrahësit që këta të kenë një motiv revoltues. Po revolta përse duhet? Revolta lipset që, këta të dy dhe disa të tjerë të taborit të tyre të shpëtojnë pronat dhe paratë. Por tani, pas kërcënimit amerikan, edhe revoltë nuk mund të ketë më.

Domethënë asgjë. U dogjën kot. Nuk i shpëtojnë dot pronat dhe paratë. Kjo kohë nuk i përkrah dhe reforma është sot detyrë shqiptare që shqiptarët të hyjnë në Bashkimin Europian dhe në rrugën e zhvillimit për të mposhtur një herë e mirë varfërinë. Kjo do të thotë se, shpronësimi i të korruptuarve është shpresa për shpëtim e shqiptarëve. A e kuptoni tani që korrupsioni shqiptar nuk ka më te ardhme!

Po pse lodhen këta të korruptuar? Kot. Madje janë mëse teveqelë kur mendojnë se pronat dhe sundimin do ta ruajnë me anë të Rusisë, dhe prandaj gënjejnë për çdo gjë.

LEXO EDHE:  Meta nuk heq dorë nga 13 tetori/ Mesazh mazhorancës dhe opozitës

Po gënjeshtra ç’duhet kur kjo reformë po drejtohet nga forcat politikës amerikane? Kot. Është më shumë natyra naive e njeriut të akuzuar që i ka pushtuar në këto kohë. Njeriu i akuzuar që nuk di të mbrohet, gënjen si një fëmijë.

ll.

Po Meta?

Edhe ky gënjen për të shpëtuar veten dhe pronat nga reforma. Këta birbore e kanë ditur se janë zgjedhur në krye të vendit për interesin e tyre vetjak të pasurimit. Kështu mendon ende dhe ky Meta. Është në një hall dyfish. Duan ta shkarkojnë në Parlament e ta dërgojnë në Gjykatën Kushtetuese. Por, po shkoi atje, mund të marrë dënim me burg, se shkelja e kushtetutës është vepër penale. Në fakt, për Shqipërinë dhe shqiptarët, ky do të jetë hapi i parë pozitiv që nga viti 1924. Dhe sigurisht që do të ndodhë.

Kurse Meta po bëhet qesharak me Bashën duke tundur ato dekrete pa vlerë të cilat do bëhen shkak për dënimin penal të presidentit të Shqipëris. Janë të dy jashtë arsyes juridike të mbrojtjes, dhe mendojnë se, e vetmja rrugë e shpëtimit të tyre është destabilizimi i Shqipërisë. Kanë marrë në dorë një dekret pa vlerë juridike, dhe kërkojnë të fshehen pas tij. Nuk arrijnë të kuptojnë që një ditë e re zgjedhësh është normë juridike që del nga kushtetuta jo nga letra pa vlerë. Nuk janë në gjendje të pyesin veten: coli është organi ligjor që dëo të organizojë zgjedhjet?

Prandaj me thirrjet dhe pohimet e tyre nuk po dihet se kë kërkojnë të gënjejnë, veten apo të tjerët!!!

lll.

Po Thaçi? Ky del të jetë një tjetër lloj gënjeshtari. U vërtit e u vërtit me presidentin e Serbisë, Vuçiç, dhe gënjente për territoret. Donte t’i jep Serbisë Kosovën e Veriut, dhe gënjente sikur gjithçka e bënte që t’i merrte Sërbisë Preshevën dhe territoret e banuara nga shqiptarët. Donte të thosh që Presheva është më e rëndësishme për Kosovën se Mitrovica. Por dështoi, dhe tani më gënjeshtrat e Preshevës po bëhet qesharak. Në fakt kjo është rruga, sepse, tragjikja, kur dështon, kthehet në komike.

Ja këta janë.

lV.

Po Vuçiç?

Ky është më interesanti se ky nuk di ende të kuptojë se për cilin interes luan: luan për interesin e tij, apo për interesin e Serbisë. Në fakt kuptohet se po tallet me veten. E di që Serbia nuk pranohet nga Perëndimi, por gënjen serbët. Indirekt iu thotë këtyre: do ta marrim sërish Kosovën. Por befas Kosova i ka vënë taksë 100 përqind mallrave serbe që hyjnë në Kosovë. Kjo e tremb, se i del bllof gënjeshtra, se serbët pyesin: “kaq e fortë qënka Kosova?” Dhe prandaj Vuçiçi vërtitet e vërtitet me takime shterpë presidentësh europianë të rendësishëm, të cilët i thonë në Beograd se Kosiva është një shtet i pavarur.

 

Nuk kuptohet, ky kaqol, e di historinë apo jo? E di ky që territoret shqiptare shkojnë deri në Nish? Në fakt bën sikur nuk e di, njëlloj si e gjitha shkolla serbe që edhe pse e di që janë të ardhur në Ballkanin Perëndimor, thërrasin gjithë ditës se tokat tyre janë pushtuar nga shqiptarët. Do vazhdojë të gënjejnë dhe për ca pak kohë.

V.

Po Rama?

Ky ka gënjyer boll; por tani është në tërheqje sepse e njohu më në fund forcën amerikane. Nuk doli hapur për asnjë kundërshti dhe gënjeu deri në caqe që nuk kishin të bënin me Reformën. Tani duket se është në pritje. Por për të, në këto momente ka vetëm një pyetje: A do ta çojë deri në fund goditjen për shkarkim të presidentit Meta, apo do të tërhiqet me ndonjë gënjeshtër të rëndomtë?/CNA.al

LEXO TE PLOTE
Reklama
Reklama

Trending