Connect with Us

“$525,000+ për Shqipërinë në 3 minuta”, Albanian Scholarship Effort

Aktualitet

“$525,000+ për Shqipërinë në 3 minuta”, Albanian Scholarship Effort

Publikuar

-

Nga Besart Çopa

* Në moshën 15 vjecare unë isha Shqiptari i parë që iku në një nga gjimnazet më prestigjoze dhe më të shtrenjta në botë, Leysin American School. Bursa për tre vite e kaloi vlerën $240,000; arsimi dhe zhvillimi im personal gjatë atyre viteve kaloi një vlerë akoma dhe më të madhe.

Sot, mbas disa vitesh dhe shumë punë, dy shkolla Zviceriane kanë mirëpritur 3 studentë të tjerë shqiparë me bursa — që e kalojnë vlerën $525,000+ se bashku. Në 2019 katër bursa të tjera janë të gatshme për studentët tanë të rinj, me vlerë më të madhe se $800,000.

Në fillim, unë e nisa ASE-në me një qëllim të thjeshtë: të ndihmoja më shumë moshatarë të mi në Shqipëri që të ikinin jashtë dhe të shijonin kushtet e jetesës dhe arsimin që po kisha unë në Zvicer. Siç e dinë mirë shumë nga miqtë e mi nga gjimnazi, unë nuk isha shumë fans i madh i metodologjisë në shkollat shqiptare. Sidomos vitet e fundit në Shqipëri, mosha 13 deri në 15, i mbaj mend shumë të zymta. Mësimi permendësh, mësues që përdornin autoritetin si bazë arsyetimi në vend të fakteve, bashkëmoshatar shumë të zgjuar që kishin hequr dorë nga sistemi tradicional i arsimit sepse e konsideronin veten shumë herë më “të dobët” se sa shoku ose shoqja bankës (që ikte në tre kurse mbas shkolle, dhe ndoshta dy prej tyre me mësuesit e shkollës) — gjithë këto ishin arsye të mjaftueshme për mua që të doja te ikja sa më shpejt, dhe të ndihmoja të tjerë të bënin të njëjtën gjë.

Unë me prindërit e mi në festën e diplomimit nga Leysin American School, 2016.

Por ky qëllim ndryshoi shpejt mbas disa eksperiencash fillestare. Një nga idetë kryesore që kisha unë gjatë moshës 16 vjecare, kur ishte fillimi i krijimit të grupit të ASE, ishte që “sa më shumë Shqiptarë në shkolla të mira, aq më mirë për Shqiperinë”. Kjo ndoshta ishte e vërtetë për tablot e portaleve online ose për ndonjë emision tektuk ne media— por për realitetin e prekshëm të Shqiperisë, nuk ishte domosdoshmërisht e vërtetë. Aq injorant sa isha, mësova që Shqiperia nuk ka pasur mungesë të ndriturish që kanë ikur në universitetet më të mira në botë. Ndoshta jo ne Zvicër — ku une isha Shqiptari i dytë mbas Princ Lekës në rangun e gjimnazeve luksoze Zviceriane — por nëpër botë, po. Harvard, Oxford, NYU, Bocconi, Stanford, Sciences Po…shumë shpejtë unë kuptova se Shqiperia nuk ka vuajtur kurrë nga mungesa e intelektualëve.

Shqipëria ka pasur mungesë liderash intelektualë— individë që jo vetëm dijnëpor që bëjnë.

Kjo frazë është kyçi i ASE. Nje lider intelektual është dikush që e përdor dijen për të sjellë një ndryshim të prekshëm. Kjo është pika kyce. Dikush që është vetëm një intelektual ka dije, por nëse kjo dije nuk vendoset në punë është e kotë në kontekstin e gjerë. Dikush që është vetëm një lider ka shumë vullnet që të kryej çfarë ai ose ajo mendon që është më e mira, por pa dije dhe mendim kritik intelektual ky fenomen bëhet i rrezkishem (Shqipëria ka shumë lidera të tillë). Kombinimi i të pasurit dijen dhe kuriozitetin e një intelektuali bashkë me ambicien, kurajon, dhe integritetin e një lideri është cfarë krijon një lider intelektual.

Një aspekt tjetër i liderit intelektual është fakti që ai ose ajo ka kapacitetin të kuptoj që të ndihmosh të tjerët nuk është bamirësi, është investim për një komunitet me cilësi më të lartë për veten dhe pasardhësit e tu. ASE nuk është bamirësi, por investim në kapitalin human të Shqipërisë. Pritet që çdo pjesëtar, çdo mentor, çdo student i ASE të japë një kontribut të prekshëm në Shqipëri. Ndryshe, “nuk bën”.

Kuptimi i kësaj ideje ishte pika kur vizioni i ASE ndryshoi. Ky ndryshim u reflektua në disa gjëra:

  1. Unë ndalova së konsultuari cdo njeri të interesuar, sepse shumica nuk kishin asnjë lloj interesi të jepnin kontribut në të ardhmen. Deri tani mund të kem folur me më shumë se 100 familje shqiptare. Shumë pak prej fëmijeve të tyre kishin qëllime më të larta se sa mediokriteti dhe egoizmi i të shkuarit jashtë — dhe aq.
  2. Bashkë me Nerjaden, të cilën e njoha gjatë kohës time tek OSBE dhe ka qenë bashkë-drejtuesja më fantastike e ASE që atëherë, hartuam programin e mentorshipit: çdo vit do të zgjedhim 10 studentë Shqiptarë të cilët do i bashkojmë me nga një mentor të ASE dhe do punojnë së bashku për dy vite. Viti i parë fokusohet tek pjesa e “liderit” dhe studentët duhet të kryejnë një projekt lokal në Shqiperi. Viti i dytë fokusohet tek pjesa e “intelektualit” dhe studentët duhet të aplikojnë për bursa.
Me Nerjadën dhe Aleksandrin në Berkley.

Viti i parë i mentorshipit ishte 2018. Selektuam 10 studentë dhe i bashkuam me 10 mentorë. Studentët janë Shqiptarë nga mosha 12 deri në moshën 16 vjecare dhe vijnë nga Shkodra, Tirana, Fieri, Durrësi, dhe Shkupi. Mentorët janë Shqiptarë që kanë studiuar kryesisht në universitet më të mira Amerikane dhe Europiane dhe punojnë në fusha të ndryshme që përputhen me interesat e studentëve. Cdo mentor duhet të dedikoj një orë në muaj për studentin e tij— 3 minuta në ditë.

Në të njëjtin vit, një nga studentët e parë që une kisha takuar për konsultë me ASE, Hermes Gjinaj, u pranuar në gjimnazin tim, Leysin American School in Swtizerland. Studenti i dytë nga Shqipëria në historinë e shkollës. Në të njëjtin vit, drejtoresha e bursave të Leysin American School i kishte folur një shkolle tjetër mbi nismën e ASE dhe vizionin tonë. Shkolla tjetër, Le Régent Crans-Montana College, kërkoi një student me bursë të plotë. I dërguam dy nga ata qe kishim selektuar — dhe shkolla i mori të dy. Krenarin nga Shkupi dhe Tean nga Tirana. Bursat e të treve e kalojnë vlerën $525,000+. Në të njëjtin vit gjithashtu, Viola — një studente që unë e kisha njohur në fillimin e ASE — ishte një nga pak Shqiptaret që u pranua në kampusin e United World College në Angli me ndihmë burse.  

Sipër majtas: Hermesi përpara shkollës ne Leysin; sipër majtas: Viola në kostum popullor; poshtë majtas: Tea dhe unë (në senacë mentorshipi); poshtë djathtas, Krenari pëpara hyrjes së shkollës.

Te katër këta studentë të parë e kanë kuptuar dhe manifestuar konceptin e “liderit intelektual”. Tea u bë pjesë e jetës aktive në Le Regent si dhe në Shqiperi që kur iku. Në Regent është në skuadrën e voleibollit, u angazhua me muzikë dhe kengë, doli e shkëlqyer me nota. Ndërkohë në Shqipëri krijoi një projekt të vogël sensibilizmi mbi dëmin që shkaktojnë rrjetet sociale mbi rininë. Gjithashtu ajo u selektua në një konkurs shkencor të NASA. Ndërkohë Hermesi në Leysin ka hapur dy klube studentësh, një në biznes dhe një për studentët nga Ballkani, është bër organizator i TEDx, është vullnetar te qëndra lokale e refugjatëve — dhe ka pasur një nga mesataret më të larta në shkollë. Viola gjithashtu ja ka kaluar shumë mirë në Angli; në dhjetor u bë e famshme në portalet Shqiptare sepse, me shumë vullnet dhe kurajo, bindi drejtorin e saj të ngrinte flamurin e Shqipërisë për ditët e 28–29 Nentorit në kalanë e qytezës së saj në Wales të Anglisë. Krenari gjithashtu ka pasur një kohë të jashtezakonshme në Le Regent dhe është akoma në zhvillim të idesë së tij të riciklimit të plastikës.

Shembull i artikujve që u shkruajtën mbi Violen.

Këto janë shembujt e rinj të “liderave intelektualë” që na duhen ne. Këto janë prototipet që Shqipëria duhet të shumëzojë dhe rrisë si elita e re e të së ardhmes.

Sot ASE hap aplikimet e reja për programin e mentorshipit dhe dy shkolla Zviceriane kanë ofruar 4 bursa të plota për studentët tanë (dhe pse nuk e dimë nëse kemi per te pasur aplikime me cilësinë e duhur për të fituar të 4-ta bursat). Pra këtë vit kemi $800,000+ në dispozicion.

ASE ka si ambicie që në 2–3 vitet e ardhshme të marri rreth 10 bursa të plota të siguruara për studentët tanë nga gjimnaze Zviceriane — dhe të tjera internacionale; ose thënë ndryshe, një fond prej $1milion për studentë Shqiptarë nga mosha 12 deri 16. Për më shumë, ambicia jonë është që të krijojmë një fond të vecantë nga bursat për të paguar edhe fluturime, libra, dhe shpenzime të tjera të studentëve tanë që nuk i kanë as këto mundësi. Realiteti është që edhe me bursë 100%, shumë familje të varfëra në Shqipëri nuk mund të paguajnë dot as fluturimet e studentëve. Ne duam që në 2 vitet e ardhshme të mund të ndihmojmë çdo femijë të talentuar dhe ambicioz — edhe sikur te vijë nga familja më e varfër. Shumë herë invidë të tillë bëhen nga liderat më të suksesshëm në botë sepse janë njohur me një realitet të shëmtuar që në moshë të re.

Dhe të gjithë këtë ne do e arrijmë më mentorët tanë që dedikojnë një orë në muaj për studentët e ASE. Dhe me studentët e ASE që do dedikojnë një orë nga muaj tyre për të qënë lidera intelektualë në komunitetet e tyre. 3 minuta ne muaj per te krijuar gjeneraten e re te liderave intelektualë të Shqiperisë, 3 minuta në muaj për të bërë një impakt real — dhe sado te vogël — në komunitetet tona, 3 minuta në ditë për të dhënë kontribut në një vizion me te madh se sa individi yne personal.

Nëse sa më shumë nga ne dedikojnë këtë 3 minutësh cdo ditë për përmisimin e Shqiperisë, qoftë prej jashtë apo brenda vendit, atëherë mund të arrijmë shumë më shumë se sa mund ta imagjinojmë ne tani.

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

Këshilla-Si të mbroni veten dhe familjen tuaj nga tërmetet

Publikuar

-

Për dallim nga llojet e tjera të fatkeqësive natyrore, tërmetet mund të ndodhin në çdo kohë, pa ndonjë njoftim. Të jesh i përgatitur për një tërmet do të bëjë ndryshimin në aftësinë për të mbrojtur veten, familjen ose shtëpinë tënde në rast të tërmetit. Vazhdoni të lexoni për të mësuar se si të përgatisni shtëpinë dhe familjen tuaj për një tërmet, si dhe çfarë të bëni gjatë dhe pas tërmetit për të qëndruar të sigurt.

Çfarë të bëni gjatë një tërmeti

Tërmetet mund të godasin krejt papritur dhe pa paralajmërim. E rëndësishme është që që në dridhjen e parë të merrni masa mbrojtëse.

Gjeni strehë në vendin më të afërt

Nëse ndodheni jashtë, gjeni strehë ku të mundeni por mos u fusni brenda.

Nëse jeni në zyrë a shtëpi, gjeni strehë në një vend të sigurt ku të jeni të mbrojtur nga gjërat që bien.

Mos lëvizni prej andej deri sa tërmeti të ketë ndalur.

Strehohu, mbulohu dhe mbahu fort

Që në goditjen e parë futuni nën një mobilje siç mund të jetë tavolina dhe qëndroni aty.

Mos u fusni poshtë krevatëve apo dollapëve të lartë që mund të shemben.

Mbuloni kokën dhe sytë mbajini mbuluar për t’u mbrojtur nga objektet fluturuese ose ato që bien.

Me njërën dorë mbuloni kokën dhe me tjetrën mund të mbaheni në një cep të mobiljes nën të cilën jeni strehuar.

Nëse mobilja lëviz, lëvizni bashkë me të.

Qëndroni nën të deri sa të jeni të sigurtë që goditjet kanë mbaruar.

Nëse nuk qëndroni dot nën pragun e derës apo nën një mobile, qëndroni pranë një shtylle të brendshme të shtëpisë dhe mbroni kokën dhe qafën.

Pragu i Derës

Pragu i derës është një nga më të fortat e të gjithë pallatit apo godinës.

Në prag duhet të përpiqeni të mbani këmbët hapur për të ruajtur ekuilibrin, të mbështeteni në njërën anë dhe me krahë të mbani fort derën./

CNA.al

SHPERNDAJE KETE MATERIAL INFORMUES

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Termet i frikshem ne Shqiperi

Publikuar

-

Nga

Nje termet 5.8 balle ka goditur Shqiperine 32 km larg Tiranes, ne detin Adriatik.

Njoftohen deme materiale dhe panik tek njerzit qe kane dale ne rruget e Tiranes.

Lekundjet jane ndjere te forta  ne Tirane, Elbasan, Durres. Korce, Fier etj…

Njoftohen deme materiale…vijon

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Provokimi i Mustafa Nanos: Duhet të jemi më racionalë me Enver Hoxhën

Publikuar

-

Nga

Këtë verë, libri i Isuf Kalos “Blloku” ka bërë jehonë të madhe. Libri është një dëshmi e njeriut, i cili ka qenë pranë ish-diktatorit Enver Hoxha për vite me radhë, duke qenë se ishte doktori i tij personal. Megjithatë, “Blloku” i Kalos ka marrë shumë kritika.

Në monologun e kësaj të premteje në emisionin “Provokacija”, gazetari Mustafa Nano ndalet pikërisht tek ky libër. Ai thotë se mënyra se si Isuf Kalo ka folur për Enver Hoxhën është e pakuptueshme dhe e pafalshme për shumë njerëz.

 

 

Sipas tij, Kalo e ka nxjerrë diktatorin si tepër human, baba të devotshëm, bashkëshort të mirë dhe si një politikan serioz. Edhe pse ka një mendim tjetër për Enver Hoxhën, Nano thotë se “Blloku” është një dokument historik i rëndësishëm, për të cilin në të ardhmen shumë njerëz do jenë të kënaqur që ekziston.

“Më duhet të them se as mua nuk më puqet Enver Hoxha i Kalos me Enver Hoxhën që unë njoh. E megjithatë nuk jam dakord me ata që sulmojnë Isuf Kalon. Blloku i tij mund të ketë provokuar shumë vetë, ndoshta ndokënd edhe mund ta ketë lënduar por, përtej të gjitha shijeve e ndjesive individuale, ky libër është një dëshmi interesante për kohët e komunizmit. Pas 50 vjetësh askush nuk do të kujtohet ta sulmojë Isufin për anëmbajtje apo empati për të ligun. Të gjithë do jenë të kënaqur që kjo dëshmi është dhënë. E që është dhënë në mënyrë të sinqertë. Blloku është një dokument historik i rëndësishëm”, thotë Nano.

Por moderatori i “Provokacijas” thotë se ka bërë edhe një vëzhgim të fundit. Sipas tij, tashmë që jemi 30 vite pas përmbysjes së komunizmit, duhet ta gjykojmë në mënyrë më racionale diktatorin Enxer Hoxha.

Sipas tij, nuk duhen thënë thënë deklarata të panevojshme që e shndërrojnë figurën e Hoxhës si bartës të të gjitha të këqijave dhe veseve të botës.

Nano merr shembull librin e Ylljet Aliçkës në librin e tij më të fundit, ku thuhet se një grua e dënuar me vdekje u fut e gjallë në dhé. Kur fshatarët i bënë gropën u lemerisën teksa dëgjonin rënkime të dala nga thellësia e tokës.

Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai, thotë Nano.

 “Kam vënë re që ca e ca vijojnë të flasin për Enver Hoxhën ashtu si kanë folur një ditë pas përmbysjes së regjimit të tij, domethënë duke shtënë në punë veç mllef, urrejtje, neveri, apo ku di unë. Kur bëhet ky diskutim, njerëz të tillë, që rëndom kanë edhe përvoja personale vuajtjesh e persekucioni, përpiqen ta likujdojnë Enver Hoxhën si personazh të historisë thjesht duke thënë se ai ishte një maskara, qen e bir qeni, një armik i popullit të vet, një tradhtar, etj, etj. Unë mendoj se 30 vjet pas rënies së komunizmit mund të jemi pak më racionalë. Dhe të jesh racional nuk do të thotë të mohosh që ai ka qenë një diktator. Jo, kjo gjë tanimë është e dokumentuar. Edhe komunisti më budalla, thellë-thellë, bie dakord se Enver Hoxha ishte një diktator.

Të jesh racional do të thotë të mos thuash mufka që synojnë panevojshmërisht ta shndërrojnë figurën e Hoxhës nga katran në katran me bojë, që e nxjerrin atë si bartës të gjithë të këqijave apo veseve të botës, që e nxjerrin atë edhe pervers, pedofil, manjak seksual, vrasës manjak. Ah, se harrova, edhe homoseksual. Sepse dihet se çfarë mendojnë shqiptarët për një homoseksual.

Të jesh racional është edhe të mos thuash, siç thotë Ylljet Aliçka në një libër që sapo e ka publikuar, që një grua u dënua me vdekje thjesht se Enver Hoxha donte ta kishte si të dashur dhe se ajo i tha “jo”. Për këtë “krim”, ajo u fut në dhé e gjallë. Madje, fshatarët e zonës, ku kësaj gruaje i bënë gropën, u lemerisën teksa dëgjonin ca rënkime të dala nga thellësia e tokës, që ishin rënkimet e kësaj gruaje duke dhënë shpirt. Tani, gjatë regjimit të Enver Hoxhës ka pasur pa fund drama e tragjedira humane. Kjo nuk diskutohet, siç nuk diskutohet që fajtori kryesor për ato ka qenë Enver Hoxha. Ne mund të stisim edhe tragjedira të tjera në një roman fiction. Por mund t’i vëmë pak fré fantazisë dreqi ta hajë! Një njeri që futet i gjallë nën dhé nuk ka se si të rënkojë. Aq më pak ka gjasa që rënkimet e saj të jenë dëgjuar nga fshatarët e lemerisur. Sepse do të ketë dhënë shpirt shumë kohë para se toga e varrmihësve apo xhelatëve të kenë mbledhur rraqet e të jenë larguar. Le ta themi copë: Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai”, u shpreh moderatori i “Provokacijas”./abcnews.al

 

LEXO TE PLOTE
Lajme të Rekomanduara: