Fotoja historike e nënës nga Kosova me foshnjën në krah, si duken pas 19 vitesh (Video) – CNA
Connect with us

Kosova & Rajoni

Fotoja historike e nënës nga Kosova me foshnjën në krah, si duken pas 19 vitesh (Video)

Publikuar

-

Ishte marsi i vitit 1999, periudhë kjo e cila për popullin e Kosovës ishte tejet e rëndë. Kolona të gjata njerëzish, të rinj me çanta në duar, fëmijë që qanin, të moshuar që mezi ecnin, ia kishin mësyrë një rruge që nuk e kishin idenë se ku do t’i çonte.

 

 

Të frikësuar në çdo hap që bënin nuk e dini as nga po shkonin, vetëm dëshironin të iknin sa më larg paramilitarëve serbë të cilët gjatë vitieve 1998-99, vrisnin civil e të pafajshëm, dhe digjnin çdo gjë që kishin përpara.

Fotografi boshnjak Damir Sagolj, i cili punon për Reuters, gjatë periudhës së luftës në Kosovë, kishte shkrepur fotografi të cilat pasqyronin gjendjen reale të luftës dhe terrorin që po përjetonin popullata.

Në fotografinë e bërë nga Sagolj, shihet një kolonë e gjatë banorësh të Kaçanikut por që në fokus ka një grua me një shami të bardhë në kokë, ndërsa mbante në gjirin e saj një foshnje. Në fytyrën e saj shihet frika dhe zemërimi.

Kjo grua quhet Sherife Luta e cila i kishte mbijetuar shumë mirë asaj kohe, ndërsa foshnja që mbante në duar, thënë më mirë vajza e saj, tani është rritur dhe ndonëse atë kohë nuk kishte ditur asgjë se çfarë ishte duke ndodhur.

Ajo nuk e imagjinon dot, se vet ka qenë protagoniste e një fotografie e cila ka qenë pjesë kryesore në mediat botërore gjatë asaj periudhe.

Sherifja në një intervistë për portalin Arbresh.info ka folur për largimin nga shtëpia, e cila gjerë në fund të luftës nuk ishte kthyer më, ndërsa e cilëson sikur të ishte ëndërr që kishte zgjatur me vite.

“Me 8 Mars në vitin 1999 herët në mëngjes jemi shpërngulur nga shtëpia dhe ju kemi bashkangjitur banorëve ku kemi qëndruar në mal një natë. Pas një nate prapë kemi ikur në kolona ku tek tuneli i Kaçanikut na kanë ndalë Policia dhe na kanë ndarë gratë dhe burrat e më pas na liruan. Më pas kemi shkuar në fshatin Frunevë ku kemi qëndruar një natë dhe më pas ka ardhur burri e na ka marrë dhe kështu kemi vazhduar të ecim e po ashtu babai im më tha se do të vinte me mua pasi që burri im u nda dhe unë u mërzita por babai më tha se dikush duhet të luftoj për vendin”, ka thënë ajo duke kujtuar atë kohë.

Sherifja thotë se kishin qëndruar 24 orë pa ngrënë dhe ishin shumë të lodhur duke ecur në kolonë.
“Kur kemi mbërri në fshati Bllacë kanë ardhur disa gazetarë dhe më kanë dalë përpara më kanë fotografuar. Po ashtu më kanë thënë t’ia zbuloj fytyrën foshnjës por unë nuk kisha fuqi, doja vetëm të ecja. Besjana atë moment ka filluar të qante shumë e më pas më ka ndihmuar një djalë i axhës e ka marr dhe e ka dërguar aty afër në një shkollë sepse vajza kishte ndryshuar ngjyrën e trupit dhe mendoja se kishte vdekur”, theksoi ai.

Ajo tregon ndjenjën se si e ka përjetuar momentin kur fotografia e saj ka qarkulluar në media botërore.

“Kur u kthyem nga lufta pas disa ditës burri erdhi në Prishtinë kishte punë dhe pasi u kthye në shtëpi më tregoi fotografinë që e kishte parë dhe tha se kishte dalë në gazetat tona. Unë u ndjeva shumë e mërzitur por edhe e emocionuar”, tha ajo.

Ndryshe nga nëna e saj, Besjana e cila atë kohë ishte foshnje nuk kishte kuptuar asgjë por pasi që është rritur kur e ka parë atë foto kishte shprehur kureshtje të madhe të dinte historinë edhe të fotos por edhe të asaj periudhe.

“Kam mbetur e habitur dhe nuk kam besuar që unë jam në foto. Ishte një ndjenjë tejet interesante dhe kur e kam parë foton e kamë pyetur shumë herë nënën për atë kohë. Nuk mundja të besoja që nëna më kishte mbajtur aq gjatë në krahë. Në shkollën fillore e kanë ditur por në shkollën mesme jo, dhe një profesor kur iu ka treguar ata kanë mbetur të habitur. Unë jam interesuar edhe kush e ka bërë këtë fotografi por nuk kam mundur ta gjejë”.

Burri i Sherifes, Mirvat Luta i cili ka qenë në radhët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, rrëfehet për ndarjen nga familja dhe përjetimeve pasi që ishte plagosur në front.

“Kam qenë pjesëtar i Ushtrisë dhe gjithmonë ishim të përgatitur, por me 8 Mars na gjetën në befasi. Pati një ofensivë të madhe dhe shumë të tmerrshme. U detyruam të largoheshim me familje. Pastaj me 9 Mars kemi qenë në koordinim me OSBE-në ku na kanë strehuar dhe kemi qëndruar në një mal. Më pas është dashur të shpërndahemi sepse ishte rrezik dhe kur kemi ardhur në Kaçanik aty ishte ndarja me familje. Ishte ndjenjë tejet e vështirë por ne ishim në UÇK dhe duhej të luftonim për vendin”, ka thënë ai duke treguar që kishin bartur shumë njerëz të plagosur.

Mirvati ka thënë se ishte plagosur me 16 maj 1999 dhe se pavarësisht plagosjes prapë nuk ishte ndarë nga UÇK.

“Nuk doja të ndahesha edhe pse e kisha këmbën e plagosur. Po ashtu nuk kam ditur asgjë për familjen ku kanë shkuar dhe a janë gjallë. Pas tre muajsh i kam takuar dhe nuk kam ditur asgjë për fotografinë. Kur kam shkuar në Prishtinë e kam parë edhe në gazeta e po ashtu edhe në billborde dhe kam ardhur në shtëpi e i kam treguar gruas. Ishte një ndjenjë shumë e keqe ta shihja në atë gjendje gruan në fotografi por në të njëjtën kohë edhe ndjenjë e krenarisë sepse do të mbetet në kujtim edhe për gjeneratat e ardhshme se çfarë periudhe e rëndë ishte atëherë”, tha ai.

Ndërsa personi që e ka shkrepur këtë foto është fotografi boshnjak Damir Sagolj, i cili punon për Reuters, që nga viti 1997.

Sagolj, gjatë luftës në Kosovë në vitin 1998-99, ka shkrepur fotografi të ndryshme të ikjes së popullatës shqiptare gjatë ofensivave të ushtrisë serbe.
Fotografia e gruas shqiptare që në krah mbante fëmijën 4 muajsh, bëri bujë të madhe në kopertinat e gazetave të njohura botërore.

Boshnjaku Sagolj, ka qenë pretendent për çmimin e madh Pulitzer, ndërsa ka fituar disa çmime ndërkombëtare./CNA

KLIKO PER TE KOMENTUAR

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kosova & Rajoni

Si e bllokuam Flotën Ruse të mos kalonte Bosforin për në Adriatikun Verior

Publikuar

-

By

NGA HAJRO LIMAJ

Kur bombarduesit amerikanë prej datës 24 Mars po intensifikonin bombardimet ajrore ndaj qendrave, objekteve dhe njësive e reparteve të blinduara serbe në Kosovë,Ministri i Mbrojtjes se Rusisë, më datën 1 prill 1999, urdhëroi anijet e tij luftarake të dislokuara në Sevastpol,ne brigjet e Detit të Zi, të niseshin urgjentisht për në Adriatik, “për shkak të situatës që po zhvillohet në Jugosllavi”. Për realizmin e këtij operacioni ushtarak, autoritetet ruse i dërguan Ankarasë njoftimin zyrtar për kalimin tranzit të anijeve luftarake ruse të Detit të Zi në detin Mesdhe, nëpërmjet dy ngushticave detare të Turqisë: Bosforit dhe Dardaneleve.

Ndaj kësaj kërkese të rrezikshme unë bera takime urgjente me shefin e kabinetit te kryeministrit dhe drejtorin e Zbulimit ne Shtamadhori. Kundërpërgjigja e Kryeministri turk, Exhevit u dha e me nje hereshme. Ai u bëri thirrje autoriteteve kryesore të Moskës, që të tregoheshin më të matur dhe më të kujdesshëm ndaj konfliktit ushtarak, që kishte filluar në Kosovë, si rezultat i politikave militariste dhe gjenocidiste të Milosheviçit. Kalimi i Flotiljes ushtarake Ruse nga Bosfori kishte shqetesuar te gjitha nivelet e larta të NATO-s dhe drejtuesit e UÇK-së, gjë e cila na kishte vendosur në një veprimtari intensive me përfaqësuesit e shtetit turk dhe atashetë ushtarakë të NATO-s, vecanërisht të Amerikës, Britanisë, Italisë , etj. Bile edhe me atshetë ushtarakë të Rusisë, nisur nga kofidencat diploamtike qe kishim krijuar.

Edhe pse kjo kërkesë ishte jashtë dëshirave të Turqisë, kalimi i anijeve luftarake nëpërmjet ngushticave të saj të Bosforit dhe Dardaneleve përcaktohej në Traktatin e Montrealit të vitit 1936. Sipas këtij traktati, shtetet që lagen nga ujërat e Detit të Zi mund të dërgojnë anijet e tyre luftarake nëpërmjet ngushticave, në qoftë se ato informojnë autoritetet turke për qëllimin e kalimit të paktën 8 ditë më parë. Ndërsa për vendet që nuk lagen nga ujërat e Detit të Zi kërkohet një periudhë prej 15 ditësh. Ato ditë anijet luftarake ruse ndodheshin të ankoruara në bazën ushtarake detare të Sevastopolit, afër Gadishullit të Krimesë, ku rusët vazhdonin të mbanin flotën e tyre të Detit të Zi.

Agjencia ruse e lajmeve “Itar Tass”, në ato ditë njoftoi se ekuipazhi i Flotiljes kishte kaluar në alarm me marrjen e detyrës luftarake për në Mesdhe, si dhe kishte filluar furnizimin me karburant të anijeve. Ishin ditët kur ushtarakët e lartë rusë kishin ndërprerë të gjitha kontaktet me NATO-n, në shenjë proteste ndaj ndërhyrjes ajrore të Aleancës së Atlantikut të Veriut në Jugosllavi, si dhe kishin tërhequr përfaqësuesin ushtarak të atashuar në Shtabin e NATO-s në Bruksel. Me këto përplasje të ashpra politike dhe diplomatike NATO-ja filloi të merrte masa plotësuese, mbasi reagimet ruse për intensifikimin e bombardimeve ajrore të NATO-s mbi Jugosllavinë, ishin paralajmërim i një konfrontimi të mundshëm në Mesdhe. Megjithatë, NATO-ja përsëri vlerësonte se zhurma ruse ishte më shumë “një lëvizje strategjike për t’i treguar publikut rus dhe atij botëror se Rusia është një aktor, që nuk mund të injorohet gjatë krizës së Kosovës”. Por, duhet nënvizuar se lajmi për kalimin e flotës ruse në detin Adriatik krijoi shqetësime serioze edhe tek drejtuesit e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, me datën 2 Prill më mori në telefon nga shtabi i UÇK-se kolonel Dilaver Goxhaj, i cili në emër të shefit të shtabit të UÇK-se Bislim Zyrapi më kërko të përdorja të gjitha rrugët për bllokimin e kalimit të flotës ruse në Adriatik dhe për të shkëmbyer informacionin e nevojshëm për këtë punë.

Në këtë kuadër, për të gjitha kërcënimet ruse, që vinin nga rajoni që unë mbuloja, informoja Ministrinë e Mbrojtjes dhe Shtabin e Përgjithshëm të Shqipërisë, të cilat koordinonin me NATO-n dhe UÇK-në. Midis të tjerave, më datën 18.04.1999, u shkruaja se “nga data 19-28 prill 1999, në ujërat e Detit të Zi, do të zhvillohet stërvitja aero-detare me pjesëmarrjen e anijeve të flotës detare ruse, të dislokuara në brigjet e Detit të Zi dhe forcave detare të Ukrainës. Në një komunikatë të komandantit të flotës ruse të Detit të Zi theksohet se stërvitja do të realizohet në një kohë kur në Ballkan po përjetohet një krizë në rritje. Në këtë stërvitje do të marrin pjesë 30 anije luftarake:kryqëzor dhe destrojerë me armatimet më të avancuara kundër ajrore, avionë të ndryshëm luftarakë dhe 700 trupa të flotës ruse dhe të Ukrainës.

Gjatë stërvitjes do të bëhet qitje me raketa dhe artileri, si dhe do të organizohet operacioni i minimit, operacioni i zbarkimit dhe operacioni i shpëtimit të anijeve. Burimet e flotës ruse kanë njoftuar se, në kuadrin e stërvitjes, anijet do të mund të kalojnë edhe në Detin Mesdhe, por nga burime të besueshme kofidenciale kam mësuar se kjo lëvizje aktualisht nuk do të mund te realizohet”. Për ta ndjekur më nga afër këtë zhvillim të rrezikshëm, unë shkova nga Ankaraja dhe qëndrova disa ditë ne brigjet e Bosforit, në afërsi të ujrave të Detit të Zi që bashkoheshin me ato të Bosforit.Por me gjithë presionet politike, diplomatike dhe ushtarake që ushtronte Rusia ndaj ndërhyrjes ajrore të NATO-s në Jugosllavi, ajo nuk kishte potencialet e nevojshme për një përballje të gjithanshme me SHBA dhe NATO-n. Por, dislokimi i flotës ruse në Adriatik, e shqetësonte shumë NATO-n, mbasi, nëpërmjet zbulimit elektronik, anijet ruse mund të përcaktonin koordinatat e avionëve amerikanë dhe të aleatëve të saj, për t’i goditur më pas me raketa e artileri kundërajrore, të instaluar në bordet e anijeve.

Një përplasje e tillë ushtarake do ta zgjeronte dhe thellonte krizën e Ballkanit dhe, më e rrezikshmja, do ta vinte NATO-n përballë Rusisë, si aleate besnike dhe historike e Jugosllavisë. Ky konflikt do të dilte jashtë hapësirave të Ballkanit Perëndimor dhe do të përhapej në tërë Gadishullin e Ballkanit dhe hapësirat e Mesdheut. Gjeopolitika e Ballkanit nuk ishte ajo e ditëve të sotme. Rumania dhe Bullgaria nuk ishin anëtare të NATO-s, ndaj të cilave influenca ruse, sidomos në Bullgari, ishte akoma shumë e fuqishme. Greqia ishte ndër kundërshtaret kryesore të operacioneve ajrore të NATO-s mbi Jugosllavi. Për këtë arsye, ajo nuk lejoi përdorimin e korridoreve ajrore të saj për flotën ajrore të NATO-s, që do të godiste objektet dhe trupat ushtarake serbe, që nuk tërhiqeshin nga Kosova. Po kështu, Maqedonia ishte shumë e lëkundur dhe atëherë nuk jepte besim për një mbështetje të nevojave, që do t’i lindnin NATO-s, për përdorimin e hapësirave ajrore dhe tokësore të saj kundër Jugosllavisë

Me presionin e hapur për mos dhëniën e lejeve të kalimit flotiljes ruse nga Bosfori dhe luftës së gjitahnëshme diplomatike dhe mediatike në të gjitha kanalet e Turqisë mposhtëm dhe thyem qëllimet luftarake të Rusisë ndaj luftës clirimtare të Kosovës.

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Përvjetori i njëzetë i bombardimeve të NATO-s kundër Serbisë

Publikuar

-

By

Në ditën e sotme njëzet vjet më parë, NATO-ja filloi fushatën e bombardimeve kundër forcave serbe, duke shënuar kësisoj fillimin e fundit të luftës gati dyvjeçare në Kosovë.

Fushata pasoi refuzimin e Beogradit për të nënshkruar marrëveshjen e negociuar në Rambouillet të Francës, për t’i dhënë fund luftës në Kosovë dhe dështimin e përpjekjeve diplomatike për ta bindur atë.

I dërguari amerikan atëbotë Richard Holebrooke, kishte bërë përpjekje deri në çastet e fundit, para se t’i raportonte sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Javier Solana, se misioni i tij kishte dështuar.

Procesi tash u kthehet simbolikisht dhe formalisht juve. Tash është çështje e NATO-s. Dua të them se kanalet diplomatike do të mbeten të hapura. Por, misioni ynë, ai që e përmbyllëm disa orë më parë, nuk duket të prodhojë ndonjë lëvizje, prandaj presidenti Bill Clinton dhe sekretarja Albright na kërkuan të kthehemi“.

Richard Holbrooke
Richard Holbrooke

​Dështimi diplomatik nuk la rrugëdalje tjetër për NATO-n

Sapo e udhëzova komandantin e lartë, gjeneralin Ëesley Clark të fillojë operacionet në Republikën Federale të Jugosllavisë. E mora vendimin pas këshillimeve të ngjeshura të ditëve të fundit dhe pasi u bë e qartë se përpjekjet e fundit diplomatike të ambasadori Holbrooke në Beograd, nuk patën sukses. Të gjitha përpjekjet për të arritur një zgjidhje të negociuar politike për krizën e Kosovës dështuan dhe nuk ka mbetur rrugë tjetër përveç veprimit ushtarak. Po ndërmarrim veprimet pasi që qeveria e Republikës Federale Jugosllave, refuzoi kërkesat e bashkësisë ndërkombëtare“, tha atëbotë sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Javier Solana.

Javier Solana
Javier Solana

Presidenti amerikan, Bill Clinton, tha atëbotë se misioni i NATO-s synon të parandalojë sulmet e përgjakshme ndaj civilëve në Kosovë.

Forcat serbe po shkojnë nga fshati në fshat duke bombarduar civilët dhe duke djegur shtëpitë e tyre. Kemi parë njerëz të pafajshëm që janë nxjerrë nga shtëpitë, janë detyruar të ulen në gjunjë dhe janë qëlluar me breshëri plumbash. Burrat ne Kosovë janë ndarë nga familjet, etër dhe bij janë vënë në radhë dhe janë vrarë me gjakftohtësi. Kjo nuk është luftë në kuptimin tradicional. Ky është një sulm me tanke e artileri mbi njerëzit e pambrojtur udhëheqësit e të cilëve tashmë janë pajtuar për paqen“, tha presidenti Clinton.

Bill Clinton
Bill Clinton

Sulmet ajrore pasuan dështimin e përpjekjeve ndërkombëtare për një marrëveshje të paqes në konferencën e Rambouilletit. Një dokumentet i hartuar nga Grupi i Kontaktit që përbëhej nga pesë vende perëndimore dhe Rusia, që parashihte vetëqeverisje thelbësore për Kosovën dhe vendosjen e forcave të NATO-s në terren për të siguruar paqen dhe zbatimin e marrëveshjes, u miratua nga delegacioni i Kosovës, por u refuzua nga Beogradi.

Në terren, vëzhguesit e Organizatës për Siguri e Bashkëpunim në Evropë u larguan nga Kosova para fillimit të bombardimeve.

Fushata e bombardimeve nga ajri që zgjati 78 ditë, në tokë u shfrytëzua nga forcat serbe për sulme hakmarrëse kundër shqiptarëve. Mbi 10 mijë veta u vranë, mbi 800 mijë u ndoqën nga Kosova, ndërsa rreth 5 mijë të tjerë në fund të luftës llogariteshin si të zhdukur.

Më 10 qershor të vitit 1999, NATO-ja nënshkroi marrëveshjen me ushtrinë jugosllave për tërheqjen e saj të plotë nga Kosova, ndërsa dy ditë më vonë, trupat paqeruajtëse të KFOR-it hynë në Kosovë, duke i dhënë fund luftës por edhe sundimit të Beogradit.

Paqeruajtësit e NATO-s dhe të Kombeve të Bashkuara u përballën me pasojat e rënda të luftës, varrezat masive dhe shkatërrimet në shkallë të gjerë.

Njëzet vjet më vonë mbi 4 mijë e 500 trupa të NATO-s kujdesen për sigurinë në Kosovë, ndryshe nga 50 mijë sa ishin në vitin 1999.

Shënimi i 24 marsit në Kosovë bëhet sipas përkatësisë etnike. Institucionet e Kosovës e vlerësojnë si një ditë me rëndësi vendimtare për historinë e vendit.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, tha të dielën gjatë një manifestimi në rajonin e Dukagjinit se beteja e 24 marsit të vitit 1998 shënoi “një kthesë për liri dhe se madhështi kësaj date i dha intervenimi i NATO-s, 20 vite më parë. Kjo aleancë nuk është lidhur rastësisht, por pikërisht falë rezistencës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, rezistencës së çdo qytetari të Kosovës. Sot kujtojmë me respekt Epopenë e Dukagjinit, vlerësojmë lartë mbështetjen ndërkombëtare, të cilën duhet ta ruajmë si sytë e ballit”, tha presidenti Thaçi.

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, i ka dërguar një letër Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg, në të cilën thekson se “populli i Kosovës do të jetë gjithmonë falënderues për kontributin e NATO-s për shpëtimin e mijëra jetëve dhe ndërtimin e paqes dhe stabilitetit në Kosovë”./voa/

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Kur Shqipëria përgatitej të ndërhynte në Kosovë

Publikuar

-

By

Nga Hajro Limaj*

– Politika e gjenocidit millosheviçian për shqiptarët e Kosovës ishte bërë një realitet tronditës. Konfliktet ishin kthyer në një fushë beteje, ku ushtria serbe kishte mësyrë në të katër anët e Kosovës për ta vendosur atë nën diktaturën ushtarake. Kosova kërkonte shpëtim. Shqiptarët e Kosovës ishin vendosur përballë një ushtrie të armatosur me të gjitha mjetet. Ata kishin nevojë urgjente për mbështetje ushtarake. Vendet e Aleancës së NATO-s debatonin çdo ditë, por nuk po vendosnin për ndërhyrje ushtarake. Negociatorët lëviznin me shpejtësi, por pa rezultat në takimet e zhvilluara me Millosheviçin. Presidenti amerikan ishte në dilemë: Të firmoste dekretin e ndërhyrjes ushtarake në Kosovë apo jo?

Tirana ndodhej në një moment kritik. Prishtina i kishte drejtuar sytë dhe veshët nga Mëmëdheu. Por edhe Shqipërisë asnjë shtet qe pretendonte se ishte aleat nuk po i përgjigjej pozitivisht për një mbështetje ushtarake, nëse Tirana do të hynte në luftë për çlirimin e Kosovës.

Kryeministri Majko e ndjente përgjegjësinë historike të Tiranës dhe kishte vënë në lëvizje të gjithë arsenalin e afërt politik dhe diplomatik. Ai shpresat i kishte kthyer plotësisht nga Ankaraja.
Turqia ishte me pushimet e Bajramit të Madh, 9 ditë rresht. Për këtë festë tradicionale, qeveria e kryeministrit Bylent Exhevit, bashkoi periudhën e pushimeve të Bajramit me pushimet e fundjavës. Ankaraja, kryeqyteti i vendit, ishte zbrazur nga qytetarët dhe makinat e saj. Ata ishin “shpërngulur” në të katër anët e Turqisë për tu bashkuar me prindërit dhe të afërmit e tyre në festën shpirtërore të këtij populli bujar dhe mikpritës.

Megjithatë, në vazhdonim punën, mbasi prej Ankarasë ndiqnim me shume kujdes zhvillimet në Kosovë dhe qëndrimet ndërkombëtare ndaj saj. Në katin e dytë të ambasadës, ndodhesha vetëm unë me ambasadorin, Z. Saimir Bala, një djalë i ri, i cili ishte pa eksperiencë në misionet diplomatike jashtë shtetit. Ministri i Punëve të Jashtme të asaj kohe, Z. Paskal Milo, e kishte propozuar atë për ambasador, aq më tepër për në Ankara, pa qenë asnjë herë diplomat jashtë shtetit. Pra, ishte një emërim politik, që nuk mbështetej në karrierën dhe aftësitë diplomatike të tij, por në besueshmërinë e Partisë Social Demokrate.

Emërime, të kësaj natyre fatkeqësisht në Shqipëri janë bërë dhe vazhdojnë të bëhen nga partitë që vijnë në pushtet, edhe pse politikanët me demagogjinë e tyre shprehen se diplomacia është e depolitizuar dhe përfaqësuese e shtetit. Megjithatë, Zoti Saimir, në fillim kishte dëshirë dhe predispozicion të mësonte dhe të punonte. Për ketë arsye, me mua, si atashe ushtarak, përpiqej të komunikonte dhe të vendoste marrëdhënie bashkëpunimi serioz në interes të realizimit të misionit që ne kishim. Kështu, që për të gjithë sektorët punonim se bashku dhe për sa kohë ai vazhdoi kështu pati suksese në rritje, ndërsa kur u largua nga rruga e bashkëpunimit ai gaboi shumë, derisa e kthyen para kohe në Atdhe.

Por le të kthehemi tek tema qe diskutojmë. Atë ditë, më 29 Mars 1999, pa pritur, ambasadori hyri me shpejtësi në zyrën time dhe me kërkoi të shkoja në telefonin e zyrës se tij, mbasi më kërkonte nga Tirana kryeministri i Shqipërisë, Zoti Pandeli Majko. Nxitova tek telefoni dhe menjëherë ju përgjigja: “Urdhëroni, Zoti Kryeministër!”. “Zoti kolonel”, mu përgjigj Ai nga ana tjetër.

“Realizoni një takim urgjent me kryeministrin Exhevit dhe mbasi t’i shpjegoni situatën në Veri të Shqipërisë … Forcat e ushtrisë serbe kanë bombarduar disa herë me artileri dhe nënrepartet ushtarake të saj vazhdojnë të hyjnë në thellësi të territorit tone. I kërkoni Atij, të bëjë një deklaratë të fortë për median, ku të shprehë qartësisht mbështetjen reale të Shtetit dhe të Forcave të Armatosura të Turqisë në mbrojtje të sovranitetit të Shqipërisë dhe pastaj i parashtroni Atij nevojat urgjente të Forcave tona të Armatosura për mbështetje logjistike, sipas faksit qe do t’u dërgoje tani Luani, Ministri Mbrojtjes. Në takim merr edhe ambasadorin!”, – përfundoi Ai dhe “me raportoni për rezultatet e këtij takimi!”.

Duke ju përgjigjur Atij “Si urdhëroni”, sytë i kisha kthyer nga ambasadori, i cili ndiqte me shume kujdes bisedën qe po zhvilloja me kryeministrin Majko. Ai ishte i ndërgjegjshëm se perse kryeministri, pa folur këtu për Ministrat e Mbrojtjes që ishin të detyruar të komunikonin dhe të shkëmbenin korrespondencën vetëm me mua, të bisedonte për probleme madhore direkt me mua. Kjo ndodhte, mbasi unë kisha një periudhë të gjatë që punoja Atashe Ushtarak i Republikës se Shqipërisë në Ankara dhe gjatë vizitave në Turqi të kryeministrave dhe ministrave kishin parë rezultatet e shkëlqyera të bashkëpunimin ushtarak midis dy vendeve tona, bashkëpunim i cili në të gjitha takimet vlerësohej si “krenaria e bashkëpunimit dy palesh”. Ketë përfundim, me dashje apo pa dashje e pranonte dhe e deklaronte edhe ministri i Punëve të Jashtme, Zoti Paskal Milo, i cili ishte një nga ministrat e Jashtëm që jo vetëm nuk i mbështeste atashetë ushtarak jashtë shtetit, por ishte shume xheloz për pavarësinë e tyre nga ai.

U riktheva në zyrën time dhe kërkova në telefon shefin e kabinetit të kryeministrit Exhevit, zotin Zeynël Yeşilay. Ju prezantova dhe mbasi e urova për festën e Bajramit, i kërkova një takim urgjent me kryeministrin Exhevit. Unë me atë njihesha nga afër dhe kisha patur mundësi të takohesha e bisedoja disa herë. Kryeministri Exhevit, atij i besonte shumë. Mbas 5 minutash nga kërkesa që i bëra, ai më konfirmoi takimin e menjëhershëm. Sa vesha uniformen ushtarake të kolonelit, të cilën e mbaja në gardërobën e zyrës, ambasadori kishte nxjerrë nga parkingu i ambasadës makinën zyrtare dhe me një here u nisem drejt kryeministrisë. Makinën e ngiste ambasadori, mbasi shoferi i ambasadës ato ditë ndodhej me pushimet e Bajramit. Rruga kishte shumë pak trafik dhe në orën 13.00 mbërritëm para ndërtesës së kryeministrisë. Në shkallet e hyrjes se kryeministrisë ndodheshin dy gazetarë, të cilët u drejtuan menjëherë drejt nesh. Por, oficeri sigurimit të Kryeministrisë na shoqëroi për në katin e dytë të godinës dhe ne hymë direkt në zyrën e punës se kryeministrit Exhevit.

E përshëndetëm dhe e uruam për festën e Bajramit, pastaj fillova me njëhere t’i transmetoja mesazhet e kryeministrit tonë, Zotit Majko: “Vëllai juaj i vogël, kryeministri Majko, ju dërgon nga Tirana të falat dhe përshëndetjet me të mira”, e fillova bisedën me Të. Duke ditur marrëdhëniet e tyre kofidenciale, e fillova takimin pikërisht me të falat e “vëllait të vogël”, siç e konsideronte kryeministri Exhevit, kryeministrin tonë, Zotin Majko. Pastaj i shpjegova Atij situatën politiko-ushtarake në kufijtë verior të Shqipërisë, ku reparte të ushtrisë serbe bombardonin me artileri në thellësi të territorit tonë, ndërsa nënreparte të zbulimit dhe të trupave komando të ushtrisë serbe hynin në thellësi të kufijve tanë deri 10 kilometra.

Ata pretendonin se në ato zona ishin strehuar trupa të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe mund ta përdorin si pretekst për te hyrë në thellësi. Gjithashtu Shqipërinë Beogradi e akuzon për hapësirën ajrore qe i ka dhënë në përdorim avionëve të NATO-s. Pra Shqipëria ne çdo moment mund të përfshihet ne luftë. Në këto rrethana qeverisë tonë i duhej të përforconte kufijtë dhe të vendoste në gatishmëri njësi dhe reparte ushtarake, por i mungonin pajisjet ushtarake të nevojshme. Divizioni Kukësit është në gatishmëri numër 1, i përforcuar edhe nga Tirana.

Kryeministri turk, me gishtat e dorës që i dridheshin për arsye shëndetësore, shtërngonte stilografin me të cilin shkruante problemet dhe nënvizonte çështjet me të rëndësishme të tyre. “Po mire”, mu drejtua mua, “keni juve të dhëna të mjaftueshme informative, qe vërtetojnë se njësi dhe reparte të ushtrisë serbe do të mësyjnë me forca të organizuara në hapësirat tokësore të Shqipërisë se Veriut?”.

“Deri tani, për një mësymje të tille nuk mendohet, por do të vazhdojnë të bombardojnë me artileri dhe të shkelin territorin tonë me grupe zbulimi dhe nënreparte të trupave komando. Por, se si do të evoluojë situata ditët në vazhdim, nuk mund të gjykojmë plotësisht që tani. Fakti është se ne jemi përballë një ndërhyrjeje me trupa ushtarake në kufijtë dhe territorin verior të vendit”, ju përgjigja pyetjes se Tij. Ambasadori me ndiqte në sy dhe përpiqej të kapte ndonjë fjale të veçantë, mbasi ai nuk dinte fare turqisht.

Në ketë kohë, kryeministri Exhevit shtypi butonin e kuq të linjës telefonike qe kishte përpara dhe në anën tjetër i’u përgjigj Komandanti Forcave të Armatosura dhe Shefi i Shtatmadhorisë, Gjeneral-Armate, Huseyin Kevrekoglu. Kryeministri Exhevit komunikonte me gjeneralin si me një bashkëpunëtor dhe me shumë edukatë. Mbasi mbaroi bisedën me komandantin, Ai me qetësinë që e karakterizonte mu drejtua: “Zoti Atashe, nesër në orën 09.30 të presin në Shtatmadhori, mbasi për plotësimin e kërkesave tuaja do të bëhet një mbledhje urgjente”.

E falënderuam me përzemërsi për pritjen dhe angazhimin serioz të Tij dhe zbritëm shkallet për tu nisur në ambasadën tonë. Gazetarët ishin informuar për takimin tonë dhe menjëherë filluan t’na filmonin dhe t’na pyesnin se cili ishte qëllimi i këtij takimi me kryeministrin Exhevit në ditët e Bajramit ?. Ata mu drejtuan veçanërisht mua, mbasi u tërhoqi vëmendje prezenca e një atasheu të huaj ushtarak, i cili në takimin me kryeministrin ishte i veshur me uniformën përkatëse. Duke ecur ngadalë i’u përgjigja gazetareve se “në erdhëm për të uruar Kryeministrin për festën e Bajramit si dhe shkëmbyem disa mendime për zhvillimet e ditëve të fundit në rajonin e Ballkanit Perëndimor, veçanërisht në Kosove”.

Atë natë kanalet televizive të Turqisë dhanë takimin tonë me kryeministrin Exhevit si dhe deklaratën qe Ai beri para gazetareve në mbrojtje të kufijve dhe tërësisë territoriale të Shqipërisë. Ai,me atë qetësinë e tij natyrale nënvizoi se “Shteti dhe Forcat e Armatosura të Turqisë janë në krah të popullit vëlla shqiptar dhe nuk do të lejojnë askënd të prekë kufijtë dhe tërësinë territoriale të Shqipërisë. Në rast nevoje, vazhdoi Ai, Turqia do të mbrojë se bashku me Shqipërinë sovranitetin dhe pavarësinë e popullit mik dhe vëlla të Shqipërisë”. Kjo ishte një deklaratë, e cila u bë në kohën, vendin dhe formën e duhur. Ajo u transmetua në të gjitha agjencitë e lajmeve të botës dhe u botua në shtypin kryesor të shumë vendeve.

Të nesërmen, në orën 09.30 mbërrita në Shtatmadhorinë e Forcave të Armatosura të Turqisë, një godinë madhështore në qendër të Ankarasë. Kur u drejtova për në sallonin e mbledhjeve pashë njeri mbas tjetrit gjeneralët, të cilët ishin në funksionet e drejtuesve të Drejtorisë së Operacioneve, Drejtorisë se Logjistikes, Drejtorisë se Zbulimit, etj.. Njeri prej gjeneralëve, mbasi më përshëndeti, me buzën gjysma gaz, mu drejtua duke me thënë: “Kolonel Hajro, mirë, që ditët e zakonshme që nuk na le rehat ditë e natë, por edhe ditët e Bajramit na e bërë ketë!”. Duke qeshur edhe unë ju përgjigja: “Zoti gjeneral, Miku i mirë njihet në ditë të vështira”. Ashtu është, tha ai, dhe se bashku u futëm në sallën e mbledhjeve. Përveç ushtarakeve të lartë të Shtamadhorisë, në mbledhje kishte ardhur edhe përfaqësuesi Ministrisë se Punëve të Jashtme, Drejtori i Drejtorisë se Marrëdhënieve me Vendet e Ballkanit H. Taner Seben.

Pa e zgjatur unë u dorëzova në turqisht listën e mbështetjes që kërkonte Ministria e Mbrojtjes e Shqipërisë. Mbasi studiuan listat, ato i shpërndanë sipas drejtorive përkatëse. Por, përpara shpërndarjes se tyre i’u referuan edhe njëherë detyrave që kishte vendosur Shefi i Shtatmadhorisë, Gjeneral-armate Hyseyin Kivrikoglu nga takimi qe Ai realizoi me datën 3 Mars 1999 me kryeministrin shqiptar Pandeli Majko, kohe në të cilen nuk kishin filluar akoma bombardimet NATO-s në Kosove.

Zoti Pandeli Majko me ftese të kryeministrit Exhevit vizitoi Ankaranë me datat 2 dhe 3 Mars, me objektiv kryesor krizën në Kosove. Kryeministri Exhevit në përfundim të takimeve me Zotin Majko nënvizoi se: “Në të gjitha njësitë që janë krijuar, qoftë për sigurinë e jashtme, qoftë për sigurinë e brendshme dhe qetësinë e Shqipërisë, Turqia ka një pjesëmarrje të madhe. Në të njëjtën kohe vazhdon zgjerimi edhe i bashkëpunimit tonë në fushën e ekonomisë”. Gjithashtu ai shtoi se “në takim një vend të rëndësishëm zuri çështja e Kosovës”.

“Atëherë, zoti Atashe”, mu drejtua Drejtori i Përgjithshëm i Logjistikes, “ne sonte do të hapim rezervat e Armatës në Ankara dhe nesër në mëngjes do të nisen avionët e parë të transportit ushtarak me paisjet përkatëse, për t’i zbarkuar në aeroportet e Shqipërisë”. Duke më dhënë dorën, të shoqëruar me një buzëqeshje të lehtë, shtoi: “miku i mirë njihet në ditë të vështira, apo jo zoti Kolonel”.

Dhe ashtu ndodhi. Në agimin e të nesërmes nga aeroporti ushtarak i Ankarasë u nisën drejt Shqipërisë avionët e transportit ushtarak. Në atë kohë për në kufirin verior të Shqipërisë udhëtonte ministri i Mbrojtjes, Zoti Luan Hajdaraga. Trupat ushtarake të divizionit të Kukësit kishin kaluar në gjendje të jashtëzakonshme.

Pra Turqia, nga Lindja e Mesme,i kishte dalë garant Shqipërisë për mbrojtjen e sovranitetit dhe pavarësisë se saj nga një sulm i mundshëm ushtarak i Serbisë. Ishte i vetmi vend që në atë kohë debatesh dhe diskutimesh për ndërhyrjen ose mos ndërhyrjen ushtarake të NATO-s në Kosovë, qe garantoi Shqipërinë se do ta mbështeste direkt me forca ushtarake dhe armatime për mbrojtjen e sovranitetit të vendit dhe shmangien e një gjenocidi serb në Kosove. Turqia, si një “tigër” gjigand mbi hapësirat e Anadollit I kishte kthyer sytë dhe veshët plotësisht nga Shqipëria dhe Kosova. Atë e “furrnizonte” me ushqim te freskët dhe e mbante në gatishmëri e gjithë media e vendit. Pra, problemi ishte shumë delikat. Nëse NATO nuk do të ndërhynte ushtarakisht në Kosovë për të ndaluar gjenocidin ndaj popullsisë autoktone shqiptare, Shqipëria do të hynte në luftë në mbrojtje të Kosovës. Pra do t’i hapte luftë Serbisë. I vetmi vend aleat qe i u përgjigj pozitivisht kryeministrit Majko për ta mbështetur në një luftë të tille dhe të drejtë, ishte vetëm Turqia, qëndrim të cilin më vonë e mbajtën edhe shtetet kryesore te NATO-s.

Dhe mbështetja do të ishte tepër e fuqishme. Por ato ditë, edhe pse kishte filluar kthesa e madhe historike me fillimin e bombardimeve të Nato-s në hapësirat e ish Jugosllavisë, sovraniteti dhe integriteti i Shqipërisë mund të dhunoheshin në çdo moment. Me 24 mars 1999, Aleanca me e fuqishme ushtarake në historinë e njerëzimit, NATO, e nisur nga ideja humane për shpëtimin e popullit të Kosovës, kur këtij i kanosej gjenocidi dhe zhbërja fizike,kishte filluar sulmet ajrore kundër forcave serbe në Kosovë. Por kjo nuk përbënte aspak dorëzimin dhe tërheqjen e menjëhershme të Serbëve nga Kosova. Lufta e drejtë e popullit të Kosovës, e udhëhequr nga Ushtria Çlirimtare, që shkurtimisht u emërtua UÇK, bëri që Aleanca ushtarake me e fuqishme në botë të vihet në mbështetje të mbrojtjes së vlerave më të larta të civilizimit perëndimor në Kosovë, lirisë, paqes dhe demokracisë dhe mbas 2.5 muajsh ta dëbojë ushtrinë e Millosheviçit nga territoret e Kosovës.

 *Autori mban gradën Kolonel, ish atashe ushtarak në Republikën e Turqisë. 
LEXO TE PLOTE
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

LAJMET E FUNDIT

Aktualitet23:08 - 25 Mars, 2019

Trump: Prokurori Mueller veproi me ndershmëri në hetimin ndaj Rusisë

Pasi e ironizoi për muaj me radhë Prokurorin Special Robert Mueller lidhur me hetimin për mundësinë e lidhjeve me Rusinë...

Aktualitet18:49 - 25 Mars, 2019

Moti i keq shkakton dhjetra viktima dhe të plagosur në Iran

Moti i keq dhe reshjet e shumta të shiut kanë shkaktuar përmbytje dhe viktima në shtetin  e Iranit. Mësohet se...

Aktualitet19:32 - 24 Mars, 2019

Integrimi i Shqipërisë në BE/ Presidenti grek kujton kushtet

Ditën e sotme shteti grek ka festuar pavarsinë e tij. Gjatë fjalës në ceremoninë e zhvilluar presidenti i Greqisë Prokopis...

Aktualitet09:03 - 24 Mars, 2019

Pas 20 vitesh/ Zyrtari i NATO-s:Bombardimi, ndjenjë dëshpërimi dhe lehtësimi

Sa herë që kujtohet fushata e sulmeve ajrore të NATO-s, e nisur më 24 mars të vitit 1999, personi i...

Aktualitet17:05 - 22 Mars, 2019

Kosova, si Shqipëria/ Miraton rezolutën që ndalon lojrat e fatit

Me 74 vota në favor Parlamenti i Kosovës ka miratuar ditën e sotme një rezolutë, që pezullohen lojërat e fatit...

Aktualitet16:56 - 22 Mars, 2019

Ceremoni varrimi për 26 viktima të sulmit në Zelandën e Re

Mijëra njerëz u mblodhën të premten në Zelandën e Re, për të marrë pjesë në ceremoninë e varrimit të 26...

Aktualitet15:17 - 22 Mars, 2019

Brexit do t’i kushtonte shtrenjtë Gjermanisë

Brexit-i u shty! Dhe krerëve të BE-së të mbledhur në Bruksel sërish u ra një gur nga zemra. Sepse BE-ja...

Aktualitet15:12 - 22 Mars, 2019

Bashkëpunim me Rusinë?/ Trump: Raporti të bëhet publik

Presidenti Donald Trump tha të mërkurën se raporti përfundimtar i Prokurorit të Posaçëm Robert Mueller për bashkëpunimin e mundshëm të...

Aktualitet14:14 - 22 Mars, 2019

Erdogan dhe raketat ruse/ Një krizë e re SHBA-Turqi 

Nga Franco Venturini Më shumë se asnjëherë sulltan, tani që ka superpushtet të garantuar nga ndryshimet kushtetuese, e megjithatë, presidenti...

Aktualitet14:10 - 22 Mars, 2019

Opsionet e reja për Brexit-in

Britania e Madhe do të dilte pas një jave nga BE-ja. Por ky vendim u shty edhe ca. Cilat janë...

Aktualitet09:39 - 22 Mars, 2019

Gjermania miraton ligjin e ri/ 1,3 miliardë euro për fëmijët e varfër

Bundestagu gjerman miratoi një ligj të ri për familjen. Ai do të lehtësojë prindërit me të ardhura më të pakta....

Kultura15:31 - 21 Mars, 2019

Astrit Çerma rrëfen kujtimet me kompozitorin e njohur  

Më kujtohet si tani: Mbasi pamë tërë “matrialin” e xhiruar për filmin “Në fillim të verës” në një montim “bruto”,...

qerim mata qerim mata
Aktualitet13:22 - 21 Mars, 2019

Ndahet nga jeta regjizori i njohur/ Kush ishte  artisti që fshihej pas “Lefter Lefterit”

Qerim Mata, i njohur ndryshe edhe i Lefter Lefteri personazh i luajtur prej tij në filmin “ I teti në...

Aktualitet22:19 - 20 Mars, 2019

“Deti nuk ka portë”/ Poezia e Aleksandër Çipës prezantohet në Korçë

Mesditën e sotme, në sallen e Bibliotekes së Universitetit “Fan S. Noli” të qytetit të Korçës, është promovuar libri më...

Aktualitet20:21 - 20 Mars, 2019

Vendimi i Dhomës së Apelit/ Burgim i përjetshëm për Radovan Karaxhiçin

Ish udhëheqësi i serbëve të Bosnjës, Radovan Karaxhiç, u dënua më burgim të përjetshëm. Dhoma e Apelit e Mekanizmit që...

Aktualitet19:02 - 20 Mars, 2019

Rrëmben autobuzin me 51 nxënës/ Tentoi t’i digjte

Një autobuz me 51 nxënës është rrëmbyer ditën e sotme nga shoferi i saj. Ngjarja mësohet të ketë ndodhur në...

Aktualitet18:34 - 19 Mars, 2019

Nëna hedh vajzën nga kati i pestë/ Më pas hidhet edhe vetë

Qyteti i Athinës është tronditur ditën e sotme nga një ngjarje e rëndë, ku një nënë hodhi vajzën e mitur...

Aktualitet18:31 - 19 Mars, 2019

Qindra ushtarët amerikanë zbarkojnë në Gjermani

 Qindra ushtarë amerikanë kanë filluar të mbërrijnë në Gjermani. Prova e parë kjo e një strategjie të re të dislokimit...

Aktualitet18:26 - 19 Mars, 2019

Italia do t’i bashkohet nismës kineze të investimeve

Italia pritet t’i bashkohet nismës kineze “Një Brez, Një Rrugë” të enjten gjatë vizitës së Presidentit kinez Xi Jinping në...

Aktualitet15:25 - 19 Mars, 2019

Kur studentët detyrohen të lënë shkollën

Në pesë vitet e fundit mbi një milionë të rinj i kanë ndërprerë studimet në universitetet turke. Një shkak i...

Aktualitet15:22 - 19 Mars, 2019

Masakra në Zelandën e Re/ IS-i kërcënon me hakmarrje

Sulmi i përgjakshëm terrorist ndaj dy xhamive në Zelandën e Re mund të shkaktojë një spirale të re dhune. Milicët...

Aktualitet14:37 - 19 Mars, 2019

Kërcënon Erdogan/ Kush sulmon muslimanët do të kthehet me arkivol

Presidenti i Turqisë paralajmëron për një Gallipoli të ri në vazhdën e sulmit terrorist të Christchurch dhe thotë se kushdo...

Aktualitet19:30 - 18 Mars, 2019

Franca shpall ndalimin e protestave, pas trazirave

Kryeministri i Francës shpalli të hënën ndalimin e protestave të jelekëve të verdhë në bulevardin Champs-Elysees të Parisit dhe në...

Aktualitet19:12 - 18 Mars, 2019

Holandë/ Arrestohet i dyshuari për sulmin në tramvaj

Policia holandeze arrestoi një person me origjinë turke, i dyshuar për përfshirje në incidentin me armë në një tramvaj të...

Aktualitet18:23 - 18 Mars, 2019

Për të apasionuarit e teatrit/ Korçarët sjellin “Kopracin” në Tiranë

Komedia “Kopraci” e Molierit, një nga kryeveprat botërore ka mbërritur në Tiranë. Të gjithë të apasionuarit e teatrit do të...

Aktualitet21:12 - 17 Mars, 2019

Macron dënoi “apokalipsin“ e Parisit

Protestat e “jelekëve të verdhë“ u kthyen në trazira të shtunën dhe në përleshje nëpër rrugët e kryeqytetit francez. Presidenti...

Aktualitet19:13 - 17 Mars, 2019

Fillon kthimi i trupave të viktimave në Zelandën e Re

Policia tha se numri i të vdekurve në vrasjet masive në dy xhami të qytetit Christchurch, në Zelandën e Re...

Aktualitet19:07 - 17 Mars, 2019

Terroristi neozelandes njohës i mirë i Ballkanit

Brenton Harrison Tarrant, 28-vjeçari i akuzuar për vrasjen e 49 vetëve dhe plagosjen e shumë të tjerëve në dy xhami...

Trending

Read previous post:
Zgjedhjet presidenciale në Mal të Zi/ Exit Poll: Gjukanoviç fitues me 53.4%

Janë zhvilluar sot në Mal të Zi zgjedhjet presidenciale, ku sipas raportimeve të medieve lokale pjesëmarrja në zgjedhje ka qenë...

Close