Connect with Us

Një këngë italiane për Luftën e Vlorës 1920

Aktualitet

Një këngë italiane për Luftën e Vlorës 1920

Publikuar

-

-Refreni i këngës (poezisë) së Ali Asllanit: “Vlora, Vlora, Vlora, Vlora, Bjeri moj të lumtë dora “ është mjaft i njohur në Shqipëri si shprehje në art i fitores së armëve shqiptare mbi ato italiane në Luftën e Vlorës. Krahas kësaj kënge në shqip ekziston edhe një këngë tjetër në italisht me temë Luftën e Vlorës.

Rrebelimi i bersalierëve në Ankona

Kur luftimet në Vlorë dhe rreth saj kishin arritur kulmin, e majta italiane u përpoq, që ta shfrytëzonte lodhjen e popullit italian nga lufta dhe dështimet në fushë betejat në Vlorë, për të ardhur në pushtet me revolucion. Të majtët në Itali organizuan jo vetëm propagandë, greva dhe demonstrata kundra angazhimit ushtarak të Dinastisë së Savojës në Shqipëri, por edhe u përpoqën të organizonin rebelime në rradhët e forcave të armatosura italiane. Ndër këto rrebelime më i madhi e më i përgjakshmi ishte ai në Ankona.

Duke gëdhirë 26 korriku 1920 regjimenti i 11 i bersalierve i vendosur në kazermat e Ankonës u rebelua dhe nuk pranoi të imbarkohej në anije për të shkuar për të luftuar në Vlorë. Bersalierët të ndihmuar edhe nga dezertorë të nënreparteve të xhenjos, e kembësorisë të armatosur me pushkë, mitrolozë e dy autoblinda Lancia u hodhën në kryengritje. E majta italiane e përbërë nga socialistë, anarkistë, liberalë dhe proto-komunistë, jo vetëm që përkrahu me propagandë revoltën, por edhe mobilizoi civilët të armatoseshin e të bashkoheshin me ushtarët në revoltë. Qeveria mbretërore për të shtypur revoltën përdori karabinierinë, Rojen Mbretërore të Sigurisë Publike, reparte të tjera të ushtrisë sidomos disa bateri artilerie si edhe artilerinë e  dy kacatorpedinierave për të bombarduar kazermën e bersalierëve në revoltë. Revolta përfshiu edhe një numër fshatrash e qytetesh të vogla për rreth Ankonës. Në zoant rurale u përdorën edhe trupat fashiste (skuadristët) për të shtypur revoltën e fshatarëve, që filluan të solidarizoheshin me bersalierët.

Kënga italisht për Luftën e Vlorës

Ditët e revoltës në Ankona dhe rrethina filloi të qarkullonte edhe një këngë e shkruar nga Raffaele Mario Offidani, që më vonë u bë i famshëm me pseudonimin Spartacus Picenus. Këngës i ishte adoptuar edhe muzika e një kënge të famshme napoletane të asaj kohe të quajtur “Santa Lucia Luntana”. Shkrimtari italian Ruxhero Xhakomini (Ruggero Giacomini) në librin me titull “La Rivolta dei Bersaglieri e le Giornate Rosse” (Revolta e Bersalierëve dhe Ditët e Kuqe) na jep një tekst të përafërt të këngës, ku ndër të tjera dallohet edhe një dozë e fortë antifashizmi, që mund t’i jetë shtuar tekstit original vite më vonë. Këngën po e japim në variantin origjinal në italisht të shoqëruar nga një përkthim modest i vargjeve në shqip.

LEXO EDHE:  Vangjel Toci babai i arkeologjisë durrsake si kujtesë për kryebashkiakun Dako

Canzone d’Albania                                      Kënga e Shqipërisë

Partono i bastiment                                    U nisën gjemitë,

Che vanno in Albania                                  që shkojnë në Shqipëri

E a bordo regna la malinconia.                  Mbushur plot me melankoni.

Pensa ogni soldatino                                   Mendojnë ushtarët

A mamma sua lontana                                për nënat atje larg

E una domanda vana                                   më kot pyesin dallgët:

Rivolge all’onda: “ La Rivedro?”                 A do t’i shohim përësri

 

Fuggiamo via                                                    T’ia mbathim

 

Senza indugiar                                                   nga sytë këmbët

Dal suolo d’Albania!                                         Larg tokës shqiptare!

Fuggiamo la malaria,                                        T’ia mbathim nga malaria

Il massacre, la fame!                                         Nga kasaphana e uria!

Morte al fascism l’infame                                 Vdekje fashizmit faqezi

Che in questo inferno ci trascino!                   Që në të tillë ferr na ka shti

 

Soldato proletario                                                O punëtor-ushtar

Che mamma tua lascavi                                       që nënën lije pas

E schiavo andavi a truccidar gli schiavi,             e si skllav shkoje të tjerë skllevër për të vrarë

No, non e la il nemico,                                          armiku yt nuk është atje,

Non oltre i monti e il mare!                                 Jo përtej detit e maleve

Lunghi non lo cercare,                                           mos e kërko më kot

Il tuo feroce tirano e qui!                                     E ke këtu tiranin vrastar

 

Fuggiamo via….                                                          T’ia mbathim……

Soldato proletario che parti per Valona                O ushtar punëtor, që për Vlorë po shkon

Non ti scordare il popolo d’Ancona                        mos harro popullin e Ankonës

Che impose col suo sangue                                     që me gjakun e vet

La tua liberazione.                                                    Ty të cliron.

Sol la rivoluzione                                                      vec me revolucion

Ci fa godere la liberta!                                             lirinë e gëzon!

Fuggiamo via……                                                     T’ia mbathim……

Zbulimi i një kënge italiane për Luftën e Vlorës është një surprizë e këndshme vecanërisht për lexuesin shqiptar të apasionuar pas historisë e letërsisë, pro normalisht është edhe për cdo shqiptar, që ndihet krenar për luftërat e gjyshërve të vet, vecanërisht për Luftën e Vlorës, e cila ushte një luftë fitimtare kundra njërës prej fuqive të mëdha europiane të kohës sic ishte Mbretëria e Savojës (Italia) në atë kohë./ GJERGJ THANASI

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

Këshilla-Si të mbroni veten dhe familjen tuaj nga tërmetet

Publikuar

-

Për dallim nga llojet e tjera të fatkeqësive natyrore, tërmetet mund të ndodhin në çdo kohë, pa ndonjë njoftim. Të jesh i përgatitur për një tërmet do të bëjë ndryshimin në aftësinë për të mbrojtur veten, familjen ose shtëpinë tënde në rast të tërmetit. Vazhdoni të lexoni për të mësuar se si të përgatisni shtëpinë dhe familjen tuaj për një tërmet, si dhe çfarë të bëni gjatë dhe pas tërmetit për të qëndruar të sigurt.

Çfarë të bëni gjatë një tërmeti

Tërmetet mund të godasin krejt papritur dhe pa paralajmërim. E rëndësishme është që që në dridhjen e parë të merrni masa mbrojtëse.

Gjeni strehë në vendin më të afërt

Nëse ndodheni jashtë, gjeni strehë ku të mundeni por mos u fusni brenda.

Nëse jeni në zyrë a shtëpi, gjeni strehë në një vend të sigurt ku të jeni të mbrojtur nga gjërat që bien.

Mos lëvizni prej andej deri sa tërmeti të ketë ndalur.

Strehohu, mbulohu dhe mbahu fort

Që në goditjen e parë futuni nën një mobilje siç mund të jetë tavolina dhe qëndroni aty.

LEXO EDHE:  Atentati me eksploziv në Shkodër/ Transplantim i përvojës së ISIS-it në Shqipëri

LEXO EDHE:  Atentati me eksploziv në Shkodër/ Transplantim i përvojës së ISIS-it në Shqipëri

Mos u fusni poshtë krevatëve apo dollapëve të lartë që mund të shemben.

Mbuloni kokën dhe sytë mbajini mbuluar për t’u mbrojtur nga objektet fluturuese ose ato që bien.

Me njërën dorë mbuloni kokën dhe me tjetrën mund të mbaheni në një cep të mobiljes nën të cilën jeni strehuar.

Nëse mobilja lëviz, lëvizni bashkë me të.

Qëndroni nën të deri sa të jeni të sigurtë që goditjet kanë mbaruar.

Nëse nuk qëndroni dot nën pragun e derës apo nën një mobile, qëndroni pranë një shtylle të brendshme të shtëpisë dhe mbroni kokën dhe qafën.

Pragu i Derës

Pragu i derës është një nga më të fortat e të gjithë pallatit apo godinës.

Në prag duhet të përpiqeni të mbani këmbët hapur për të ruajtur ekuilibrin, të mbështeteni në njërën anë dhe me krahë të mbani fort derën./

CNA.al

SHPERNDAJE KETE MATERIAL INFORMUES

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Termet i frikshem ne Shqiperi

Publikuar

-

Nga

Nje termet 5.8 balle ka goditur Shqiperine 32 km larg Tiranes, ne detin Adriatik.

Njoftohen deme materiale dhe panik tek njerzit qe kane dale ne rruget e Tiranes.

Lekundjet jane ndjere te forta  ne Tirane, Elbasan, Durres. Korce, Fier etj…

Njoftohen deme materiale…vijon

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Provokimi i Mustafa Nanos: Duhet të jemi më racionalë me Enver Hoxhën

Publikuar

-

Nga

Këtë verë, libri i Isuf Kalos “Blloku” ka bërë jehonë të madhe. Libri është një dëshmi e njeriut, i cili ka qenë pranë ish-diktatorit Enver Hoxha për vite me radhë, duke qenë se ishte doktori i tij personal. Megjithatë, “Blloku” i Kalos ka marrë shumë kritika.

Në monologun e kësaj të premteje në emisionin “Provokacija”, gazetari Mustafa Nano ndalet pikërisht tek ky libër. Ai thotë se mënyra se si Isuf Kalo ka folur për Enver Hoxhën është e pakuptueshme dhe e pafalshme për shumë njerëz.

 

 

Sipas tij, Kalo e ka nxjerrë diktatorin si tepër human, baba të devotshëm, bashkëshort të mirë dhe si një politikan serioz. Edhe pse ka një mendim tjetër për Enver Hoxhën, Nano thotë se “Blloku” është një dokument historik i rëndësishëm, për të cilin në të ardhmen shumë njerëz do jenë të kënaqur që ekziston.

“Më duhet të them se as mua nuk më puqet Enver Hoxha i Kalos me Enver Hoxhën që unë njoh. E megjithatë nuk jam dakord me ata që sulmojnë Isuf Kalon. Blloku i tij mund të ketë provokuar shumë vetë, ndoshta ndokënd edhe mund ta ketë lënduar por, përtej të gjitha shijeve e ndjesive individuale, ky libër është një dëshmi interesante për kohët e komunizmit. Pas 50 vjetësh askush nuk do të kujtohet ta sulmojë Isufin për anëmbajtje apo empati për të ligun. Të gjithë do jenë të kënaqur që kjo dëshmi është dhënë. E që është dhënë në mënyrë të sinqertë. Blloku është një dokument historik i rëndësishëm”, thotë Nano.

Por moderatori i “Provokacijas” thotë se ka bërë edhe një vëzhgim të fundit. Sipas tij, tashmë që jemi 30 vite pas përmbysjes së komunizmit, duhet ta gjykojmë në mënyrë më racionale diktatorin Enxer Hoxha.

Sipas tij, nuk duhen thënë thënë deklarata të panevojshme që e shndërrojnë figurën e Hoxhës si bartës të të gjitha të këqijave dhe veseve të botës.

Nano merr shembull librin e Ylljet Aliçkës në librin e tij më të fundit, ku thuhet se një grua e dënuar me vdekje u fut e gjallë në dhé. Kur fshatarët i bënë gropën u lemerisën teksa dëgjonin rënkime të dala nga thellësia e tokës.

Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai, thotë Nano.

 “Kam vënë re që ca e ca vijojnë të flasin për Enver Hoxhën ashtu si kanë folur një ditë pas përmbysjes së regjimit të tij, domethënë duke shtënë në punë veç mllef, urrejtje, neveri, apo ku di unë. Kur bëhet ky diskutim, njerëz të tillë, që rëndom kanë edhe përvoja personale vuajtjesh e persekucioni, përpiqen ta likujdojnë Enver Hoxhën si personazh të historisë thjesht duke thënë se ai ishte një maskara, qen e bir qeni, një armik i popullit të vet, një tradhtar, etj, etj. Unë mendoj se 30 vjet pas rënies së komunizmit mund të jemi pak më racionalë. Dhe të jesh racional nuk do të thotë të mohosh që ai ka qenë një diktator. Jo, kjo gjë tanimë është e dokumentuar. Edhe komunisti më budalla, thellë-thellë, bie dakord se Enver Hoxha ishte një diktator.

Të jesh racional do të thotë të mos thuash mufka që synojnë panevojshmërisht ta shndërrojnë figurën e Hoxhës nga katran në katran me bojë, që e nxjerrin atë si bartës të gjithë të këqijave apo veseve të botës, që e nxjerrin atë edhe pervers, pedofil, manjak seksual, vrasës manjak. Ah, se harrova, edhe homoseksual. Sepse dihet se çfarë mendojnë shqiptarët për një homoseksual.

Të jesh racional është edhe të mos thuash, siç thotë Ylljet Aliçka në një libër që sapo e ka publikuar, që një grua u dënua me vdekje thjesht se Enver Hoxha donte ta kishte si të dashur dhe se ajo i tha “jo”. Për këtë “krim”, ajo u fut në dhé e gjallë. Madje, fshatarët e zonës, ku kësaj gruaje i bënë gropën, u lemerisën teksa dëgjonin ca rënkime të dala nga thellësia e tokës, që ishin rënkimet e kësaj gruaje duke dhënë shpirt. Tani, gjatë regjimit të Enver Hoxhës ka pasur pa fund drama e tragjedira humane. Kjo nuk diskutohet, siç nuk diskutohet që fajtori kryesor për ato ka qenë Enver Hoxha. Ne mund të stisim edhe tragjedira të tjera në një roman fiction. Por mund t’i vëmë pak fré fantazisë dreqi ta hajë! Një njeri që futet i gjallë nën dhé nuk ka se si të rënkojë. Aq më pak ka gjasa që rënkimet e saj të jenë dëgjuar nga fshatarët e lemerisur. Sepse do të ketë dhënë shpirt shumë kohë para se toga e varrmihësve apo xhelatëve të kenë mbledhur rraqet e të jenë larguar. Le ta themi copë: Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai”, u shpreh moderatori i “Provokacijas”./abcnews.al

LEXO EDHE:  Mediat shqiptare kopjojnë qorrazi median serbe B52 për kanabisin shqiptar në Itali

LEXO EDHE:  Itali/ Arrestohet hajduti shqiptar me kobure e fishekë të vjedhur

 

LEXO TE PLOTE
Lajme të Rekomanduara: