Connect with Us

Vatikani nxjerr sekretet për Shqipërinë/ Zbulohen dokumentat e panjohura

Aktualitet

Vatikani nxjerr sekretet për Shqipërinë/ Zbulohen dokumentat e panjohura

Publikuar

-

25 vite pas rivendosjes së marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe Vatikanit (ku ende nuk kemi një ambasador), është vënë theksi te harmonia fetare, kontributi i kishës në Shqipëri si edhe janë publikuar dokumente deri tani të panjohura.

DESHIFRIM. Tepër sekret. Të rikthehet në organin e shifrës. Ndalohet me nxjerrë kopje.

“Kërkonte mbështetjen e tyre para rrezikut të forcave shkombëtarizuese të Serbisë dhe të kishës së saj. 4)Sipas gazetarit shqiptar në radion italiane, Albert Akshija, i cili ka konfirmuar përsa thuhet më sipër, Vatikani e ka vlerësuar heqjen e nenit për fenë nga Kodi Penal, por ditët e fundit forca të ndryshme (vijon në fletën tjetër) kanë shfaqur dyshime mbi këtë veprim. Burime të ndryshme kanë informuar se në Shkodër pas ekseseve që pati në fillim të vitit, janë dënuar me pretekstin për agjitacion e propagandë, disa persona që në fakt janë dënuar për propagandë fetare….

DESHIFRIM. Tepër sekret. Të rikthehet në organin e shifrës. Ndalohet me nxjerrë kopje.

“Të dorëzojë një kopje të mesharit të Gjon Buzukut. …Qëndrimi i Vatikanit do të sensibilizohej akoma më shumë ndaj Shqipërisë, nëse nga autoritetet shqiptare do të bëhej ndonjë gjest, duke dhënë ndonjë të dhënë mbi gjendjen e ish-peshkopit të Durrësit, Nikolla Troshani, me të cilin Vatikani ka humbur çdo lidhje dhe nuk di se ku ndodhet, nëse është gjallë, etj.”.

Në një letër të mëvonshme, data e së cilës nuk lexohet, shkruhet se “hapi i rëndësishëm, ishte korrespondenca midis Selisë së Shenjtë dhe Peshkopit Trashani, sepse ajo nuk është thjesht një kortezi, por një raport shpirtëror, që ka të bëjë me strukturat e organizimit të fesë”. Më tej vijohet në të njëjtën letër, “një javë pas letrës sonë, Troshani na ka dërguar një përgjigje me postë normale. Edhe ky fakt është me rëndësi, sepse tregon se ai pas shumë vuajtjeve lejohet të komunikojë, me neve”…

Ka pjesë ta palexueshme në këtë letër, por më tej vijohet: “Dëshirojmë që sa më parë të dërgojmë në Shqipëri një funksionar të (fjalë e fshirë)… Vatikanit, një vizitë të shkurtër njohëse. Mendojmë të jetë një njeri nga zëvendësit e mi, i cili të qëndrojë pak kohë, sa për një bisedë a drekë 2 deri 3-orëshe, në shtëpinë e Troshanit, apo diku tjetër…

Natyrisht, si kontakti i parë që është, në duam që të bëhet në kushte normale, pa zhurmë e bujë, pa asnjë shqetësim për qeverinë shqiptare. Nuk dëshirojmë të shkaktojmë asnjë provokim, duam thjesht të ndihmojmë që ky peshkop, tashmë në moshë të thyer dhe kaq mundimesh të ndjejë një sadisfaksion. Me sa dimë ne, Troshani nuk ka bërë ndonjë kritikë ndaj regjimit dhe ka shprehur thjeshtë kërkesa shpirtërore. Tha se i dërguari i Vatikanit për të realizuar takimin me Troshanin do të ketë nevojë për ndihmën e autoriteteve shqiptare… U lut që kërkesën e tij t’ia transmetojë qeverisë dhe kur të kem një përgjigje t’ia bëjë të njohur…”. Letra vijon, por leximi i saj është i pamundur – në të gjitha dokumentet në vend të “ipeshkëv” përdoret “peshkop”, ndërsa mbiemri del herë Troshani e herë Trashani.

Këto tri dokumente janë shkëputur nga ekspozita e çelur dje në Ministrinë e Jashtme në kuadër të konferencës ‘Çerek shekulli marrëdhëniesh të tjera mes Shqipërisë dhe Vatikanit’. Të sigluara në fillim si ‘Tepër sekret’, e sot të deklasifikuara, ato janë informacionet e para zyrtare për interesimin e Selisë së Shenjtë për të lidhur marrëdhënie me Shqipërinë, në muajt janar-dhjetor 1990, raportime nga diplomatët tanë në Romë për çfarë interesohej Vatikani madje, deri edhe kërkesa për ndihmë që Shqipëria i bënte Vatikanit për të ndërhyrë sa i takon gjendjes së shqiptarëve në ish-Jugosllavi dhe afrimit të Shqipërisë me Perëndimin teksa komunizmi po binte. Ka qenë Drejtoria e Arkivit Historik dhe Dokumentacionit në MPJ që ka paraqitur një ekspoze historike me pasuritë arkivore të MPJ mbi vendosjen e marrëdhënieve diplomatike të shtetit shqiptar me shtetin e Vatikanit.

KUSH ISHTE IPESHKVI

Ipeshkvi (në letër peshkopi) për të cilin Vatikani interesohej e për të cilin Shqipëria e kohës qe e gatshme të jepte informacion, siç shihet edhe për të fituar një farë vëmendje nga Selia e Shenjtë, ishte Imzot Nikollë Troshani. Për të pak dihet nga publiku i gjerë. Është ndarë nga jeta në fillimvitet 1990. Historia e emërimit të tij, përbën interes, pasi ai u emërua nga komunizëm.

Pas përplasjes së shtetit komunist me Kishën Katolike në Shqipëri, “shteti kërkoi të rregullohen disi marrëdhëniet me të gjitha institucionet fetare e kryesisht me Kishën Katolike, përmes një statuti. Shteti paraqiti një statut të vetin. Në takimin e zhvilluar në Kryeministri mes Mehmet Shehut e Imzot Bernardin Shllakut, u ra dakord që emërimet të bëheshin nga Selia e Shenjtë, por komunikimi mes Selisë së Shenjtë dhe Kishës Katolike në Shqipëri do të bëheshin përmes qeverisë”, shkruante Imzot Zef Simoni.

Ipeshkvi për të cilin interesohej Vatikani, Imzot Nikollë Trashani ka qenë shuguruar ipeshkëv gjatë kohës së komunizmit. Mbas firmosjes së statutit të sipërpërmendur, ai u emërua nga Selia e Shenjtë, me propozimin e Imzot Çobës, në prill të vitit 1959, si ipeshkëv i dioqezës së Lezhës dhe i Durrësit, edhe pse dioqeza e Durrësit iu mbajt e fshehtë Imzot Nikollës, me presion të qeverisë.

KONFERENCA “ÇEREK SHEKULLI”

LEXO EDHE:  Shteti Islamik, Vatikani mbështet përdorimin e forcës

Konferenca e mbajtur dje, “Çerek shekulli marrëdhëniesh të tjera mes Shqipërisë dhe Vatikanit”, mblodhi së bashku politikanë, diplomatë, përfaqësues të Vatikanit dhe të Kishës Katolike. Ministri i Punëve të Jashtme, Ditmir Bushati dhe ministri i Mirëqenies Sociale, Blendi Klosi folën për bashkëjetesën dhe harmoninë fetare. “Shqipëria përbën një simbol unik të kësaj filozofie të paqes.

Bashkëjetesa dhe harmonia fetare që përshkon në shpirt e Kushtetutë mbarë shoqërinë, botën dhe historinë shqiptare, përbën bazamentin e patjetërsueshëm të humanizmit dhe dimensionit moral, që siç nënvizohet me të drejtë nga selia e shenjtë duhet të udhëheqë sot e gjithmonë marrëdhëniet ndërkombëtare”, tha Bushati. Mandej, në fjalën e tij, i dërguari i posaçëm i Selisë së Shenjtë, Mons. Diego Causero, tha se “Selia e Shenjtë, Shqipëria dhe shteti shqiptar i kanë konsoliduar gradualisht lidhjet e tyre. Në të njëjtën kohë vërejmë angazhimin e Kishës Katolike për të dhënë kontributin e saj në ndërtimin e Shqipërisë”.

Ndërkaq, Arqipeshkvi i Metropolit Shkodër-Pult, Imzot Angelo Massafra OFM, duke vlerësuar hapjen e Shqipërisë, demokratizimin dhe lirinë fetare, kujtoi vitet 1990, kur “ata meshtarë e motra, që i kishin mbijetuar komunizmit, nisën punën e tyre për t’u ardhur në ndihmë shpirtërore e materiale katolikëve dhe të gjithë atyre që kishin nevojë”. Kujtoi njëherësh, vitin 1997, luftën e Kosovës dhe ndihmën që ka dhënë kisha në këto raste.

Imzot Massafra, solli në vëmendje edhe problemet e pronave, por tha edhe se Kisha katolike në Shqipëri ndjek shembullin e shërbimit ndaj “çdo njeriu, se kështu i shërbehet Zotit, si ka punuar Shenjtja Nëna Tereza dhe si kanë punuar 38 Martirë që u shpallen të Lumë më 5 nëntor 2016”.

Në fund, e jo për nga rëndësia, ai dha një mesazh të qartë: “Uroj që marrëdhëniet e mira ndërmjet Republikës së Shqipërisë dhe Selisë së Shenjtë të ndikojnë edhe në bashkëpunimin ndërmjet Kishës Katolike në Shqipëri dhe shtetit shqiptar dhe si fryt i kësaj dite të kemi sa më shpejt ambasadorin në Selinë e Shenjtë”. Kujtojmë se Shqipëria në Vatikan nuk ka ambasador, por të ngarkuar me punë, Visar Zhitin.

Para të pranishmëve u shfaqën edhe dy video mesazhe: nga ish-ambasadori i Parë i Shqipërisë në Vatikan (Vili Kamsi) dhe nga ish-ambasadori i parë i Vatikanit në Shqipëri (Ivan Dias) si edhe një film i shkurtër nga ekspozita fotografike kushtuar jetës dhe veprës së Shenjtorës Nënë Tereza.

NJË HISTORIK

Kumtesa kryesore u mbajt dje nga Dr. Dom Nikë Ukgjini, historian dhe docent pranë Institutit Filozofiko-Teologjik të Shkodrës. Me titull “Reflektime nga historia e marrëdhënieve diplomatike Shqipëri-Vatikan”, Dom Nikë Ukgjini e nisi historinë e lidhjes së Shqipërisë me Krishtërimin “me mësimet e krishtërimit nga koha e Shën Palit, kur përshkoi Ilirinë në vitin 66 dhe emërimi i ipeshkvit të parë në Durrës në vitin 58 i Shën Caesarit”, mandej kujtoi se “marrëdhëniet e shqiptarëve me Selinë e Shenjtë u intensifikuan duke njohur kulmin e tyre në kohën e heroit, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu”.

Ai u ndal te koha e Perandorisë Osmane, si edhe te të Papa Klementi XI, i njohur edhe si Papa Françesk Albani, i cili kujdesin e tij atëror ndaj shqiptarëve të robëruar nga Perandoria Osmane e tregoi duke thirrur Kuvendin e Arbrit në vitin 1703 në Mërqi të Lezhës.

Duke ardhur më afër në kohë, Dom Nikë Ukgjini, kujtoi edhe rolin që Selia e Shenjtë luajti me rastin e Konferencës së Londrës, me 1913, por edhe të Parisit, në vitin 1919, kur kërcënohej edhe matej copëtimi i trojeve shqiptare. “Me këtë rast kryedelegati shqiptar, Imzot Luigj Bumçi dhe sekretari, Atë Gjergj Fishta, duke vizituar në dy raste, më 6 mars dhe më 28 dhjetor 1919, papa Benediktin e XV, u shpëtua Korça dhe Gjirokastra që do të aneksoheshin nga Greqia”, tha ai. Pasi përmendi delegatin e parë zyrtar i papatit pranë Shtetit Shqiptar, më 12 dhjetor të vitit 1919, Ernesto Koci (Cozzi); delegatët pasues Giovanni Della Pietra(1927-1936), Ildebrando Antoniutti (1936-1938), ai u ndal edhe te Leone Giovanni Nigris (1938-1945), i cili në muajin mars të vitit 1945, me urdhrin e Enver Hoxhës, u dëbua nga Shqipëria, duke ia mbyllur dyert Selisë Apostolike për 45 vite me radhë.

Me ardhjen e demokracisë, Dom Nikë Ukgjini, foli për të 25 vitet e marrëdhënieve Shqipëri-Vatikan, e nisi me “delegacioni e parë zyrtar dërguar në Shqipëri nga Papati, me 20-23 mars në vitin 1991, kryesuar nga imzot Claudio Celli”, te vizita e ish-kryeministrit Ylli Bufi, ardhja më 7 shtator 1991, të ambasadorit (Nunci Apostolik), Imzot Ivan Dias në Tiranë, si edhe nuk la jashtë vëmendjes, ngjarjet historike: vizita e realizuar më 25 prill të vitit 1993, nga Papa Gjon Pali II në Shqipëri apo edhe vizita e Papa Françeskut më 21 shtator të vitit 2014. Duke përmendur edhe kardinalët Mikel Koliqi e Ernest Troshani, ai kujtoi edhe lumturimin e 38 martirëve në Shkodër me 5 nëntor si edhe në fund, e vuri theksin tek “roli që ka luajtur Kisha katolike, në formimin e identitetit kombëtar, në ruajtjen dhe kultivimin e gjuhës, letërsisë, kulturës dhe bashkimit të kombit”. / GSH

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania
KLIKO PER TE KOMENTUAR

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Aktualitet

Këshilla-Si të mbroni veten dhe familjen tuaj nga tërmetet

Publikuar

-

Për dallim nga llojet e tjera të fatkeqësive natyrore, tërmetet mund të ndodhin në çdo kohë, pa ndonjë njoftim. Të jesh i përgatitur për një tërmet do të bëjë ndryshimin në aftësinë për të mbrojtur veten, familjen ose shtëpinë tënde në rast të tërmetit. Vazhdoni të lexoni për të mësuar se si të përgatisni shtëpinë dhe familjen tuaj për një tërmet, si dhe çfarë të bëni gjatë dhe pas tërmetit për të qëndruar të sigurt.

Çfarë të bëni gjatë një tërmeti

Tërmetet mund të godasin krejt papritur dhe pa paralajmërim. E rëndësishme është që që në dridhjen e parë të merrni masa mbrojtëse.

Gjeni strehë në vendin më të afërt

Nëse ndodheni jashtë, gjeni strehë ku të mundeni por mos u fusni brenda.

Nëse jeni në zyrë a shtëpi, gjeni strehë në një vend të sigurt ku të jeni të mbrojtur nga gjërat që bien.

Mos lëvizni prej andej deri sa tërmeti të ketë ndalur.

Strehohu, mbulohu dhe mbahu fort

Që në goditjen e parë futuni nën një mobilje siç mund të jetë tavolina dhe qëndroni aty.

LEXO EDHE:  “Doing Business 2019”/ Ku renditet Shqipëria, pengesë taksat dhe lejet e ndërtimit

LEXO EDHE:  Analisti zbulon arsyet/Pse duhet goditur Sorosi në Shqipëri

Mos u fusni poshtë krevatëve apo dollapëve të lartë që mund të shemben.

Mbuloni kokën dhe sytë mbajini mbuluar për t’u mbrojtur nga objektet fluturuese ose ato që bien.

Me njërën dorë mbuloni kokën dhe me tjetrën mund të mbaheni në një cep të mobiljes nën të cilën jeni strehuar.

Nëse mobilja lëviz, lëvizni bashkë me të.

Qëndroni nën të deri sa të jeni të sigurtë që goditjet kanë mbaruar.

Nëse nuk qëndroni dot nën pragun e derës apo nën një mobile, qëndroni pranë një shtylle të brendshme të shtëpisë dhe mbroni kokën dhe qafën.

Pragu i Derës

Pragu i derës është një nga më të fortat e të gjithë pallatit apo godinës.

Në prag duhet të përpiqeni të mbani këmbët hapur për të ruajtur ekuilibrin, të mbështeteni në njërën anë dhe me krahë të mbani fort derën./

CNA.al

SHPERNDAJE KETE MATERIAL INFORMUES

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Termet i frikshem ne Shqiperi

Publikuar

-

Nga

Nje termet 5.8 balle ka goditur Shqiperine 32 km larg Tiranes, ne detin Adriatik.

Njoftohen deme materiale dhe panik tek njerzit qe kane dale ne rruget e Tiranes.

Lekundjet jane ndjere te forta  ne Tirane, Elbasan, Durres. Korce, Fier etj…

Njoftohen deme materiale…vijon

LEXO TE PLOTE

Aktualitet

Provokimi i Mustafa Nanos: Duhet të jemi më racionalë me Enver Hoxhën

Publikuar

-

Nga

Këtë verë, libri i Isuf Kalos “Blloku” ka bërë jehonë të madhe. Libri është një dëshmi e njeriut, i cili ka qenë pranë ish-diktatorit Enver Hoxha për vite me radhë, duke qenë se ishte doktori i tij personal. Megjithatë, “Blloku” i Kalos ka marrë shumë kritika.

Në monologun e kësaj të premteje në emisionin “Provokacija”, gazetari Mustafa Nano ndalet pikërisht tek ky libër. Ai thotë se mënyra se si Isuf Kalo ka folur për Enver Hoxhën është e pakuptueshme dhe e pafalshme për shumë njerëz.

 

 

Sipas tij, Kalo e ka nxjerrë diktatorin si tepër human, baba të devotshëm, bashkëshort të mirë dhe si një politikan serioz. Edhe pse ka një mendim tjetër për Enver Hoxhën, Nano thotë se “Blloku” është një dokument historik i rëndësishëm, për të cilin në të ardhmen shumë njerëz do jenë të kënaqur që ekziston.

“Më duhet të them se as mua nuk më puqet Enver Hoxha i Kalos me Enver Hoxhën që unë njoh. E megjithatë nuk jam dakord me ata që sulmojnë Isuf Kalon. Blloku i tij mund të ketë provokuar shumë vetë, ndoshta ndokënd edhe mund ta ketë lënduar por, përtej të gjitha shijeve e ndjesive individuale, ky libër është një dëshmi interesante për kohët e komunizmit. Pas 50 vjetësh askush nuk do të kujtohet ta sulmojë Isufin për anëmbajtje apo empati për të ligun. Të gjithë do jenë të kënaqur që kjo dëshmi është dhënë. E që është dhënë në mënyrë të sinqertë. Blloku është një dokument historik i rëndësishëm”, thotë Nano.

Por moderatori i “Provokacijas” thotë se ka bërë edhe një vëzhgim të fundit. Sipas tij, tashmë që jemi 30 vite pas përmbysjes së komunizmit, duhet ta gjykojmë në mënyrë më racionale diktatorin Enxer Hoxha.

Sipas tij, nuk duhen thënë thënë deklarata të panevojshme që e shndërrojnë figurën e Hoxhës si bartës të të gjitha të këqijave dhe veseve të botës.

Nano merr shembull librin e Ylljet Aliçkës në librin e tij më të fundit, ku thuhet se një grua e dënuar me vdekje u fut e gjallë në dhé. Kur fshatarët i bënë gropën u lemerisën teksa dëgjonin rënkime të dala nga thellësia e tokës.

Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai, thotë Nano.

 “Kam vënë re që ca e ca vijojnë të flasin për Enver Hoxhën ashtu si kanë folur një ditë pas përmbysjes së regjimit të tij, domethënë duke shtënë në punë veç mllef, urrejtje, neveri, apo ku di unë. Kur bëhet ky diskutim, njerëz të tillë, që rëndom kanë edhe përvoja personale vuajtjesh e persekucioni, përpiqen ta likujdojnë Enver Hoxhën si personazh të historisë thjesht duke thënë se ai ishte një maskara, qen e bir qeni, një armik i popullit të vet, një tradhtar, etj, etj. Unë mendoj se 30 vjet pas rënies së komunizmit mund të jemi pak më racionalë. Dhe të jesh racional nuk do të thotë të mohosh që ai ka qenë një diktator. Jo, kjo gjë tanimë është e dokumentuar. Edhe komunisti më budalla, thellë-thellë, bie dakord se Enver Hoxha ishte një diktator.

Të jesh racional do të thotë të mos thuash mufka që synojnë panevojshmërisht ta shndërrojnë figurën e Hoxhës nga katran në katran me bojë, që e nxjerrin atë si bartës të gjithë të këqijave apo veseve të botës, që e nxjerrin atë edhe pervers, pedofil, manjak seksual, vrasës manjak. Ah, se harrova, edhe homoseksual. Sepse dihet se çfarë mendojnë shqiptarët për një homoseksual.

Të jesh racional është edhe të mos thuash, siç thotë Ylljet Aliçka në një libër që sapo e ka publikuar, që një grua u dënua me vdekje thjesht se Enver Hoxha donte ta kishte si të dashur dhe se ajo i tha “jo”. Për këtë “krim”, ajo u fut në dhé e gjallë. Madje, fshatarët e zonës, ku kësaj gruaje i bënë gropën, u lemerisën teksa dëgjonin ca rënkime të dala nga thellësia e tokës, që ishin rënkimet e kësaj gruaje duke dhënë shpirt. Tani, gjatë regjimit të Enver Hoxhës ka pasur pa fund drama e tragjedira humane. Kjo nuk diskutohet, siç nuk diskutohet që fajtori kryesor për ato ka qenë Enver Hoxha. Ne mund të stisim edhe tragjedira të tjera në një roman fiction. Por mund t’i vëmë pak fré fantazisë dreqi ta hajë! Një njeri që futet i gjallë nën dhé nuk ka se si të rënkojë. Aq më pak ka gjasa që rënkimet e saj të jenë dëgjuar nga fshatarët e lemerisur. Sepse do të ketë dhënë shpirt shumë kohë para se toga e varrmihësve apo xhelatëve të kenë mbledhur rraqet e të jenë larguar. Le ta themi copë: Përshkrime të tilla na ndihmojnë të nxjerrim dufin ndaj diktatorit, por nuk na ndihmojnë për të kuptuar se kush ishte në të vërtetë ai”, u shpreh moderatori i “Provokacijas”./abcnews.al

LEXO EDHE:  Paloka jep lajmin e keq/ BE i mbyll derën Shqipërisë

LEXO EDHE:  Shpejtësia e internetit 2018/ Shqipëria pranë vendeve afrikane 

 

LEXO TE PLOTE
Lajme të Rekomanduara: