Connect with Us

“Marubi” çel shtëpinë në Shkodër/ Kumbaro: Premtim i mbajtur

Aktualitet

“Marubi” çel shtëpinë në Shkodër/ Kumbaro: Premtim i mbajtur

Publikuar

-

Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, e ftuar në emisionin “Shih Programin” të Enkel Demit ka folur në lidhje me hapjen e shtëpisë “Marubi” në Shkodër. Kumbaro ka theksuar së hapja e Marubit është një tjetër premtim i mbajtur i Ministrisë së Kulturës.

Sipas ministres Kumbaro,“Marubi” ishte në kushte krejt të paparshtatshme jo vetëm për atë fototekë që mban atë lloj thesari, por edhe për çdo lloj arkivi.

Enkel Demi – Flasim përsëri për Muzeun Marubi. I erdhi dita …

Mirela Kumbaro – Po, është një premtim i mbajtur ky. Dy vjet më parë kur mora detyrën e ministres se Kulturës, bëra një inspektim të përgjithshëm, si në një shtëpi të re ku shikon se ku janë plaçkat e natyrisht dhe në Fototekën “Marubi”, e cila ishte në kushte krejt të paparshtatshme jo vetëm për atë fototekë që mban atë lloj thesari, por edhe për çdo lloj arkivi. Fototeka “Marubi” është interesante, sepse ka arkiva që datojnë në gjysmën e dytë të shekullit të nëntëmbëdhjetë që me fotot e babait të dinastisë “Marubi”, Pjetër Marubi. Breza të tërë pas tij e vazhduan, e pasuruan duke krijuar një pol interesant rreth asaj studioje, ku fotografë artistë, fotografë-arkitektë, fotografë-piktorë e studiues e pasuruan me foto jo vetëm të Shkodrës, por të tërë Shqipërisë. Në fakt, në 31 mars të dy viteve më parë, ne organizuam një konkurs kombëtar, sepse një muze dinjitoz si ai i Fototekës Marubi nuk duhej të improvizohej. Sot, ne kemi Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi”.

Gjithë kjo histori ka nisur me një italian, Pietro Marubbi, i cili pasi erdhi në Shkodër hapi udhën për shumë e shumë fotografë të tjerë.

Është interesante të shikohet që historia e fotografisë shqiptare ecën paralelisht me atë të fotografisë europiane. Madje, edhe filmi i parë në mos gaboj është shfaqur në Shkodër jo shumë kohë pas revolucionit që bënë vëllezërit francez Lumier. Por Pjetër Marubi ka qenë një njëri vetmitar, që birësoi Kel Kodhelin? Ju Marubi e shkruani në shqip?

Po, sepse AND-ja në kulturë nuk ka sens. Terreni më fantastik ku AND-ja e origjinës humbet sensin është fusha e kulturës. Marubi është i Shkodrës. Kultura është e bukur, sepse është e ndryshme.

Si administrohet një muze kombëtar që nuk gjendet në Tiranë?

Ne kemi plot muze kombëtarë që nuk gjendjen në Tiranë. Për fat të mirë ne kemi një vend të vogël në sipërfaqe, por disproporcional në raport me vlerat kombëtare dhe më tej. E gjithë kultura shqiptare ka brenda enët komunikuese jo vetëm të vendit, por edhe të shqiptarëve që shkojnë përtej Shqipërisë. Të tillë muze kombëtarë ne kemi disa, si ai i Krujës, Muzeun Kombëtar të Artit Mesjetar, ku edhe aty jemi duke bërë punime dhe do të shikoni se nuk kemi patur të ekspozuar as një të qindën e veprave të artit mesjetar. Është mëkat që deri tani nuk kemi arritur ta shikojmë dhe gëzojmë atë thesar që ka brenda Muzeu Marubi.

Ky muze do të jetë i hapur?

Ai muze do të jetë i hapur çdo ditë për të gjithë dashamirësit e fotrografisë. Që në fillim kur nisi “kantieri” i ndërtimit të këtij muzeu, ai filloi në një godinë karakteristike të Shkodrës. Pra nuk kemi një godinë të re, por një ndërtesë ekzistuese të blerë nga shteti shqiptar. Ajo ndërtesë që gjendet në zemër të “Pedonales” në Shkodër i është dhënë shtetit shqiptar nga familja Suma në 2010 me një kusht shumë fisnik; të përdorej për qëllime kulturore. Por, për disa vite ajo mbeti e shkretë. Ne atë banesë e gjetëm të rrënuar, të djegur, të zaptuar. Kemi pastruar dhe çliruar territorin dhe ky konkurs solli një projekt shumë modern: në një shtëpi tradicionale për të vendosur një muze modern të jashtëzakonshëm. Muzeu gjendet i shtrirë në mbi 1 mijë metra katrorë në tre kate, me një infrastrukturë supermoderne. Muzeu ka parametrat më të mira të ruajtjes së arkivit në Ballkan, ka nivel europian që do të tërheqë vizitorët. Muzeu do të ketë ekspozita të përkohëshme, ka vendin për seminare dhe konferenca, por dhe hapësirën për të mësuar artin e fotografisë. Ky muze do të jetë pra një qendër shumëfunksionale në funksion të kulturës.

E bëra këtë pyetje, sepse para disa ditësh lexova një shkrim të Robert Elsi që fliste për fotot e Edith Durhamit. Një punë fantastike. Dhe prandaj ju pyeta nëse do të jetë një muze i hapur…

Po është një muze e hapur dhe për të tilla gjëra. Interesante është se vënia në lëvizje e fototekës “Marubi” ka sjellë dhe vendosjen në kontakt me të tjera arkiva interesante. Gjej rastin për shembull të falenderoj familjen Kallfa. Studioja më e famshme e Tiranës, ajo e Mehmet dhe Osman Kallfës na dhuroi mbi 2600 negativë që nuk kishin kushtet për t’i ruajtur. Tashmë, në këtë Muze do të ketë një pavion dhe për fotot e familjes Kallfa. Shumë shpejt dhe paasardhësit e Hil Mosit do të dhurojnë arkivin e tyre që është me shumë vlerë. Ne shumë shpejt do të hapim një ekspozitë të një arkive fotografike që kemi nxjerrë në dritë nga jugu i Shqipërisë kohët e fundit, por për këtë do të flasim njëherë tjetër.

A do të ishte ekstravangancë që në Muzeun Marubi të kishte ekspozita të fotografisë moderne?

LEXO EDHE:  Përplasen dy makina në Shkodër/ Ka dhe të plagosur

Absolutisht nuk do të jetë një ekstravagancë. Fotografia si çdo formë tjetër e artit nuk është e futur në formalinë. Ajo komunikon me artdashësit, artistët, por edhe me historinë. Është në planet e Muzeut Kombëtar të Fotografisë që të sjellë ekspozita të artit modern dhe të fotografisë përtej kufinjve tanë. Muzeu Marubi ka ekzistuar deri më tani edhe falë ekspozitave të përkohëshme. Tani që flasim ekspozita me foto nga ky Muze është hapur në Berlin. Dhe më tej do të vijojë udhëtimin e saj në disa vende të Europës.

Përveç Pjetër Marubit ka patur edhe emra të tjerë të rëndësishëm që kanë kontribuar apo jo?

Po, është dhe Mati, Kel, Gegë Marubi, Kol Idromeni, Shan Pici nje fotograf i mrekullueshëm, një peisazhist i jashtëzakonshëm. Ka peisazhe të Shqipërisë së Veriut të jashtëzakonshëm, në foto bardh’ zi Shan Pici që ne tashmë i kemi kataloguar. Nënshatët që vazhdojnë ende sot janë një gur i rëndësishëm në arkivën e kësaj fototeke. Ata ndanë me ne fotot të jashtëzakonshme të meshës dhe faljes së parë në Shkodër. Ka shumë e shumë të tjerë të rëndësishëm.

Ky arkiv ka 500 mijë foto?

Kur nisi ky projekt, mësova se kjo fototekë nuk e kishte një inventar. Kjo punë nisi më pas menjëherë dhe në përfundim të inventarizimit mësuam se janë gati 500 mijë foto si dhe shumë materiale të tjera pune të këtyre artistëve. Pas këtij inventari u vendos dhe muzealizimi. Projekti nuk është bërë vetëm nga qeveria shqiptare, por ka patur dhe ndihmën e jashtëzakonshme të UNDP. Falë ndihmës së tyre u bë dixhitalizimi i 100 mijë fotove. Fondacioni Shqiptar i Zhvillimit na u bashkua rrugës duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm. Është bashkuar rrugës dhe qeveria zviceriane. Pra, ka patur një efekt orteku pozitiv. Shteti shqiptar ka paguar një shumë prej 55 milionë lekësh të reja për Muzeun. Një shumë e ngjashme është dhënë nga Fondi i Zhvillimit. Unë nuk mendoj që qeveritë kanë investuar sa duhet në kulturë. Nuk mund ta fsheh kënaqësinë që jam pjesë e një kabineti që ka bërë më shumë se cilado për kulturën. Do të shikoni sesi është bërë Pazari i Korçës, apo sesi do të rikonstruktohet Pazari i Gjirokastrës.

Folëm për 100 mijë foto të dixhitalizuar. A kanë akses qytetarët?

Po. E kemi bërë këtë tashmë. Nga 100 mijë foto të dixitalizuara, 50 mijë janë të hapura për publikun. Ka një motor kërkimi shumë interesant arkiva e Muzeut të Fotografisë. Ka të dhëna të plota në rregjistrat e arkivës që janë dixhitalizuar. Shumë shqiptarë u vunë në kërkim të rrënjëve pak muaj më parë, kur u bë e njohur hapja e faqes. Edhe unë vetë gjeta foto të të parëve dhe të afërmëve të mi. Gjyshja ime gjirokastrite më kishte treguar që shkonin në Shkodër vetëm për të bërë foto. Në vitet ’20 pozimi në studion Marubi ishte një ngjarje shumë e rëndësishme. Unë e kam një foto të tillë të gjyshes sime. Unë shpresoj që krijimi i këtij arkivi të aksesueshëm për të gjithë të mund të zbulojë një Shqipëri që pak e njohim, atë të fillimit të shekullit të XX.

Një pyetje jo si ministre? Pse Marubi zgjodhi Shkodrën dhe jo një qytet tjetër?

Pietro Marubbi zbriti fillimisht në Shqipëri dhe pas pak kohësh ai u vendos në Shkodër. Ndoshta kjo zgjedhje erdhi, sepse Shkodra ka një ngjashmëri të madhe me qytetet e vjetra italiane dhe ka qenë shumë e ndikuar prej tyre.

Shkodra është qytet nazik, është mësuar me të bukurën. Ky muze do të ketë fytyrën e qytetit?

Ai e ka tashmë fytyrën e atij qyteti. Vendi i ka një borxh të madh Shkodrës, sepse asnjëherë nuk i ka dhënë atë që i takon për aq sa i kanë dhënë vendit. Në Shkodër kemi dy investime të rëndësishme, Muzeun e Fotografisë Marubin dhe Teatrin Migjeni. Teatri po hyn në fazën e dytë të ndërtimit që përfshinë çatinë dhe muraturën. Investimi mbaron në 2016. Dua të theksoj që 80 milionë lekë të reja janë dhënë nga qeveria, ndërsa bashkia nuk ishte kontributore. Ndryshe nga Teatri i Korçës që po bëhet bashkë me kontributin e bashkisë dhe aty është hedhur teatri në “tokë” për t’u rindërtuar./ Citynews

Për të rejat më të fundit behuni pjesë e grupit tonë në facebook : City News Albania

Komentoni

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Politikë

Andrea Mano i nxjerr “bojën” Bashës/ Tregon çfarë biseduan në telefon

Publikuar

-

Nga

Andrea Mano i nxjerr “bojën” Bashës/ Tregon çfarë biseduan në telefon

Andrea Mano, ish-kreu i degës lokale të PD-së në Korçë, ka hedhur akuza të forta ndaj, drejtuesit politik të kësaj dege për zgjedhjet e 25 prillit, Edmond Spaho.

Në një intervistë për emisionin “Pushteti”, në Fax News, Mano tha se Edmond Spaho ka përçarë “në mënyrë spektakolare”, degën e PD-së në Korçë.

Por, Mano nuk ka kursyer as kreun e Partisë Demokratike, Lulzim Bashën, ndërsa theksoi se gjithçka ka ndodhur me bekimin e tij.

“Korça ka qënë dega më model e PD, por i deleguari i Bashës, gjëja më e mirë që bëri është të përçajë këtë degë në mënyrën më spektakolare. Gjë e cila u reflektua edhe në zgjedhje. Rezultati është i pakënaqshëm, mund të kishim kapur deri në 6 mandate”-tha Andrea Mano.

LEXO EDHE:  Përplasen dy makina në Shkodër/ Ka dhe të plagosur

LEXO EDHE:  Incident në Shkodër/ Lulzim Basha kërcënon protestuesit

I pyetur nëse këtë shqetësim e kishte ngritur edhe tek Lulzim Basha, Mano tha se ka pasur biseda të gjata në telefon me kreun e PD-së, nga të cilat ka kuptuar se gjithçka po ndodhte në Korçë, ishte me bekimin e Lulzim Bashës.

“Sigurisht që kam folur me Bashën. Kam zhvilluar edhe biseda të gjata me të në telefon. Dhe nga bisedat kuptova që ishte vija e kryetarit të parties, jo e të deleguarit të vet”-tha Andrea Mano./CNA.al

“Do ikë me bisht ndër shalë”/ Andrea Mano paralajmëron Salianjin

“Ka përçarë PD-në”/ Mano “kryqëzon” Spahon, zbulon prapaskenat e analizës së zgjedhjeve

LEXO TE PLOTE

Politikë

“Ka përçarë PD-në”/ Mano “kryqëzon” Spahon, zbulon prapaskenat e analizës së zgjedhjeve

Publikuar

-

Nga

Andrea Mano, ish-kreu i degës lokale të PD-së në Korçë, i ka drejtuar kritika mjaft të forta Edmond Spahos, i cili ishte drejtuesi politik në këtë qark, për zgjedhjet e 25 prillit.

Ndërsa komentoi analizën për zgjedhjet e 25 prillit në qarkun e Korçës, Mano tha se raporti ishte konfidencial. Nuk është pyetur as nuk është mbledhur kryesia, por raporti është bërë nga vetë Spaho, me dy-tre persona.

Në një intervistë për emisionin “Pushteti” në Fax News, Mano tha se ajo që ka bërë Spaho, është përçarja e një degës së PD-së në Korçë, e cila sipas tij ka qënë për tetë vite ndër degët më kompakte.

Kjo analiza që thoni ju është bërë nga vetë zoti Spaho, me dy tre persona. Nuk ështe mbledhur as kryesia. Ne nuk e kemi lexuar këtë raport.

Pra, ka qënë një raport konfidencial i zotërisë që ka marrë me bekimin e Bashës, drejtimin e qarkut. Gjithësesi kjo është një e drejtë e Bashës, nuk na takon ne.

Por, kryesia as e dinte këtë raport, as është pyetur dhe as është marrë mendimi i kryesisë.

E dyta, sigurisht që gjatë fushatës ka pasur probleme. Drejtuesi i  qarkut ka qënë nga ata njerëz që ka bërë një fushatë e cila solli një përçarje shumë të madhe të degës dhe dua t’iu garantoj se ka qënë dega më kompakte në tetë vite.

Ka qënë dega më model, por i deleguari i Bashës, gjëja më e mirë që bëri është të përçajë këtë degë në mënyrën më spektakolare. Gjë e cila u reflektua edhe në zgjedhje. Rezultati është i pakënaqshëm, mund të kishim kapur deri në 6 mandate”-tha Andrea Mano./CNA.al

“Do ikë me bisht ndër shalë”/ Andrea Mano paralajmëron Salianjin

LEXO TE PLOTE

Kronika

“10 mijë euro për licenca false të farmacistit”/ “Premtimi i rremë” fundos 31-vjeçaren

Publikuar

-

Nga

Policia e Shtetit bën të ditur se ka finalizuar operacionin e koduar “Premtimi i rremë”, për goditjen e veprimtarisë kriminale në fushën e mashtrimit, me qëllim përftimi, duke vënë në pranga një 31-vjeçare.

Sipas policisë në pranga ka rënë 31-vjeçarja S.K., banuese në Kavajë, e cila akuzohet që ka mashtruar shumë qytetarë, nëpërmjet mesazheve në instagram, për përfitimin e licencës së farmacistit.

Arrestimi është bërë në momentin e marrjes së shumës 10.000 euro, nga disa qytetarë që i kishte mashtruar.

Njoftimi i Policisë

Finalizohet operacioni policor i koduar “Premtimi i rremë”, për goditjen e veprimtarisë kriminale në fushën e mashtrimit, me qëllim përftimi.

Arrestohet në flagrancë një 31-vjeçare që ka mashtruar shumë qytetarë, nëpërmjet mesazheve në instagram, për përfitimin e licencës së farmacistit.

Arrestimi, në momentin e marrjes së shumës 10.000 euro, nga disa qytetarë që i kishte mashtruar.

Sekuestrohen para dhe prova të tjera materiale që shërbejnë për dokumentin e veprimtarisë së kundërligjshme të 31-vjeçares.

Sektori për Hetimin e Krimeve Kompjuterike në Departamentin e Policisë Kriminale, në bashkëpunim më Drejtorinë e Operacioneve Speciale, pas një hetimi disa javor, mbi bazën e provave të grumbulluara, organizoi dhe finalizoi operacionin policor të koduar “Premtimi i rremë”, në kuadër të të cilit u bë ndalimi i shtetases S. K., 31 vjeçe, banuese në Kavajë.

LEXO EDHE:  Masakra e 2 Prillit 1991/ Përkujtohen 4 martirët e demokracisë

LEXO EDHE:  Incident në Shkodër/ Lulzim Basha kërcënon protestuesit

Në bazë të hetimeve të kryera, u bë e mundur që kjo shtetase të kapej në flagrancë nga Policia, në rrugën “Josif Budo”, në Kavajë, duke marrë shumën prej 10.000 euro, pasi kishte mashtruar disa shtetas, nëpërmjet komunikimeve në rrjetin social instagram, me adresa false të krijuara me emra të punonjësve të një institucionit shtetëror, me pretendimin për t’i ndihmuar në nxjerrjen e licencës për ushtrimin e profesionit të farmacistit.

Nga hetimet e kryera rezultoi se kjo shtetase, nëpërmjet mashtrimit dhe veprimeve të saj, ka arritur të përfitojë në total 16.000 euro.

Gjithashtu, nga këqyrja e telefonit të saj janë gjetur edhe shumë biseda të tjera me persona të ndryshëm, me të cilët komunikonte me qëllim mashtrimin për përfitim të paligjshëm të parave.

Në cilësinë e provës materiale u sekuestruan 1 kompjuter, 2 aparate telefonike, 10.000 euro, 50.000 lekë të rinj dhe 61 fatura tatimore shitjeje.

Specialistët e Sektorit për Hetimin e Krimeve Kompjuterike në Departamentin e Policisë Kriminale, në bashkëpunim me Prokurorinë, po vijojnë hetimet për identifikimin e personave të tjerë që mund të jenë dëmtuar nga ky aktivitet./ CNA.al

LEXO TE PLOTE